MYTHRAAN · चित्रांतून कथा · विष्णू
नदीत ओंजळ भरणाऱ्या राजाच्या तळहातावर एक इवलासा मासा आला — आणि म्हणाला: मला इथे सोडू नका.
राजा सत्यव्रताने त्याला कमंडलूत ठेवलं. रात्रीत तो वाढला — तळं, सरोवर, मग सागर, सगळंच लहान पडलं.
मासा म्हणाला: सात दिवसांत प्रलय. नाव आणा, प्रत्येक बीज आणि ऋषींना सोबत घ्या. पाणी चढलं की नाव माझ्या शिंगाला बांधा.
प्रलयाच्या रात्रीचा तो मासा विष्णू होते. नाव, बीज, ज्ञान वाचलं — त्यातूनच नवी सृष्टी झाली, सत्यव्रत झाले मनू.
श्रीमद्भागवत, अष्टम स्कंध (मत्स्य अवतार); शतपथ ब्राह्मण