అట్లతద్ది — వ్రత కథ
అట్లతద్ది — ఎప్పుడు
- 28 అక్టోబర్ 2026, బుధవారం
- 18 అక్టోబర్ 2027, సోమవారం
| తదియ తిథి | 28 అక్టోబర్, 4:07 AM నుండి 29 అక్టోబర్, 1:07 AM వరకు |
| సూర్యోదయం · సూర్యాస్తమయం | 6:13 AM · 5:47 PM |
సమయాలు హైదరాబాద్ కోసం · 28 అక్టోబర్ 2026
ఈ రోజు ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
ఆశ్వయుజ బహుళ తదియ నాడు తెలుగు ఆడపడుచులు జరుపుకునే పండుగ అట్లతద్ది. తెల్లవారుజామునే అన్నం తిని, రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, చంద్రోదయం తర్వాత గౌరీదేవికి అట్లు నైవేద్యం పెట్టి వ్రతం పూర్తి చేస్తారు. అందుకే దీన్ని చంద్రోదయ ఉమావ్రతం అంటారు. పెళ్లికాని ఆడపిల్లలు మంచి భర్త కోసం, ముత్తైదువలు సౌభాగ్యం కోసం ఈ నోము నోచుకుంటారు; తెల్లవారే చెట్లకు కట్టిన ఉయ్యాలలు ఈ పండుగ సందడి.
కథ
పూర్వం ఒక రాజ్యంలో రాజుగారి కూతురు, మంత్రిగారి కూతురు, సేనాపతి కూతురు, పురోహితుల కూతురు ప్రాణస్నేహితురాళ్లుగా ఉండేవారు. నలుగురూ కలిసి ఆడుకునేవారు, కలిసి ఉయ్యాల ఊగేవారు, కలిసి పాటలు పాడుకునేవారు. ఒక ఏడాది అట్లతద్ది వచ్చింది. మనం కూడా గౌరీదేవి నోము నోచుకుందాం అని నలుగురూ అనుకున్నారు. తెల్లవారుజామునే అన్నం తిని, పగలంతా ఉయ్యాలలూగి, సాయంత్రం చంద్రుడి కోసం ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్నారు.
రాజకుమారి గారాబంగా పెరిగిన పిల్ల. పొద్దు వాలేసరికి ఆకలికి తట్టుకోలేక సొమ్మసిల్లి పడిపోయింది. చెల్లెలి అవస్థ చూసి అన్నగారి మనసు ఊరుకోలేదు. ఒక చింతచెట్టు వెనుక మంట వేసి, కొమ్మకు అద్దం కట్టాడు. అద్దంలో మంట వెలుగు అచ్చం ఉదయిస్తున్న చంద్రుడిలా కనిపించింది. చెల్లీ, చంద్రుడు వచ్చేశాడు, పూజ చేసుకుని భోజనం చెయ్యి అన్నాడు. అమాయకురాలైన రాజకుమారి అదే చంద్రుడని నమ్మి గౌరమ్మకు అట్లు పెట్టి భోజనం చేసింది.
ఏళ్లు గడిచాయి. మిగిలిన ముగ్గురు స్నేహితురాళ్లకు చక్కని యువకులతో పెళ్లిళ్లు అయ్యాయి. కానీ రాజకుమారికి వచ్చిన సంబంధాలన్నీ ముసలివాళ్లవే. చివరికి ఒక వృద్ధ రాజుతో ఆమె పెళ్లి జరిగిపోయింది. రాజకుమారి మనసు విరిగిపోయింది. అందరితో కలిసే నోము నోచుకున్నాను కదా, నాకెందుకీ రాత అని లోలోపలే కుమిలిపోయింది.
ఆ బాధతో ఒక రోజు ఆమె అడవికి వెళ్లి, ఒక మర్రిచెట్టు కింద కూర్చుని పార్వతీపరమేశ్వరులను మనసారా ప్రార్థించింది. ఆమె ఆర్తికి కరిగి శివపార్వతులు ప్రత్యక్షమయ్యారు. అమ్మవారు ప్రేమగా చెప్పింది, అమ్మా, నీ నోము అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోయింది. మీ అన్న అద్దంలో మంటను చూపించి చంద్రుడని చెబితే, నిజమైన చంద్రోదయం కాకముందే నువ్వు ఉపవాసం విరమించావు. వచ్చే ఆశ్వయుజ మాసంలో ఈ నోము నియమంగా నోచుకో.
మరుసటి ఏడాది రాజకుమారి తెల్లవారుజామునే తలస్నానం చేసి అన్నం తిని, రోజంతా ఉపవాసం ఉంది. నిజంగా చంద్రుడు ఉదయించాకే గౌరీదేవిని పూజించి, అట్లు నైవేద్యం పెట్టి, ఒక ముత్తైదువకు అట్ల వాయనం ఇచ్చింది. నోము పూర్తయి అమ్మవారి దీవెనతో భర్త దగ్గరకు తిరిగి రాగానే, ఆ రాజు ముసలితనం పోయి నవయవ్వనుడిగా మారిపోయాడని కథ. కొన్ని ఇళ్లలో మాత్రం, ఆ తర్వాత రాజకుమారికి ఒక యువరాజుతో వివాహం జరిగిందని చెప్పుకుంటారు.
భక్తిలో తొందరపాటుకు, మోసానికి చోటు లేదు; ఓపికతో, నిజాయితీతో నోచుకున్న చిన్న నోము కూడా నిండు ఫలాన్ని ఇస్తుందన్నదే ఈ కథలోని సారం. అప్పటి నుంచి తెలుగు లోగిళ్లలో తల్లులు, కూతుళ్లు, కోడళ్లు కలిసి ఈ నోము నోచుకుంటూ, ఉయ్యాలలూగుతూ, చంద్రుడి కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. ఉమాదేవి ప్రతి ఇంటా సౌభాగ్యాన్నీ, అనురాగాన్నీ నిలపాలి.
ఎలా జరుపుకుంటారు
- ముందు రోజు రాత్రి చేతులకు, కాళ్లకు గోరింటాకు పెట్టుకుంటారు.
- తద్ది నాడు తెల్లవారుజామునే తలస్నానం చేసి గోంగూర పచ్చడి, పెరుగు, అన్నం వంటివి తింటారు; అక్కడి నుంచి చంద్రోదయం వరకు ఉపవాసం. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివాళ్లు ఆరోగ్యాన్ని బట్టి తేలికపాటి నియమం పాటించవచ్చు.
- ఉదయం ఆడపిల్లలు, ఆడవాళ్లు చెట్లకు కట్టిన ఉయ్యాలలు ఊగుతూ, ఆటలాడుతూ, అట్లతద్ది పాటలు పాడుకుంటారు.
- చంద్రోదయం తర్వాత గౌరీదేవిని పూజించి, బియ్యప్పిండి, మినప్పిండితో పోసిన పది అట్లు (కొన్ని ఇళ్లలో పదకొండు) నైవేద్యం పెడతారు; ఒక ముత్తైదువకు అట్లు, తోరంతో వాయనం ఇచ్చి, చంద్రుడిని చూసి ఉపవాసం విరమిస్తారు.
- నోముగా పట్టినవాళ్లు పదేళ్లు ఈ నోము నోచుకుని, ఉద్యాపన రోజు పదిమంది ముత్తైదువలకు వాయనాలు ఇస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అట్లతద్ది 2026 ఎప్పుడు?
అట్లతద్ది 2026 28 అక్టోబర్ 2026, బుధవారం న వస్తుంది. తేదీలు ఢిల్లీ హిందూ పంచాంగం ప్రకారం; ఇతర నగరాల్లో ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు.
అట్లతద్ది 2026 పూజ లేదా ఉపవాస సమయం ఎప్పుడు?
తదియ తిథి 28 అక్టోబర్, 4:07 AM నుండి 29 అక్టోబర్, 1:07 AM వరకు (ఢిల్లీ)
అట్లతద్ది ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
ఆశ్వయుజ బహుళ తదియ నాడు తెలుగు ఆడపడుచులు జరుపుకునే పండుగ అట్లతద్ది.
ఆధారం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో ప్రచారంలో ఉన్న జానపద నోము కథ; కథలోని వివరాలు ఇంటింటికీ కొంచెం మారుతుంటాయి.