ધરતીને સમુદ્રમાં ડુબાડનાર દૈત્ય — વિષ્ણુનો દ્વારપાળ?
જય-વિજયનો પહેલો જન્મ — હિરણ્યાક્ષ અને હિરણ્યકશિપુ, બે ભાઈ.
Mythraan ઍપ મફત ડાઉનલોડ કરોMythraan ઍપ મફત ડાઉનલોડ કરો · App Storeકથા
આ દૈત્યે આખી ધરતીને સમુદ્રના તળિયે ડુબાડી દીધી — અને તે ક્યારેક વિષ્ણુનો દ્વારપાળ હતો. જય-વિજયનો પહેલો જન્મ — હિરણ્યાક્ષ અને હિરણ્યકશિપુ, બે ભાઈ.
ભાગવત પુરાણ કહે છે — હિરણ્યાક્ષ ધરતીને ખેંચીને સમુદ્રમાં લઈ ગયો. ધરતી વિના ન ખેતર, ન ઘર, ન જીવન. દેવતાઓ બ્રહ્મા પાસે ગયા — અને બ્રહ્માના નાકમાંથી એક નાનકડો વરાહ નીકળ્યો. પળવારમાં તે પહાડ જેવડો મોટો થઈ ગયો.
અને ગર્જના કરતો સમુદ્રમાં કૂદી પડ્યો. ઊંડાણમાં તેણે ધરતી શોધી — અને પોતાના દાંત પર ઉપાડી લીધી. હિરણ્યાક્ષે રસ્તો રોક્યો — અને વરાહના હાથે પડ્યો. પણ આ હાર નહોતી — દ્વારપાળનું પહેલું પગલું, ઘર તરફ.
ઉદયગિરિની ગુફામાં, સોળસો વર્ષ જૂનો વરાહ આજે પણ ધરતી ઉપાડીને ઊભો છે. પહેલો દીવો પ્રગટ્યો, પહેલો ભાઈ ઘરે આવ્યો. બીજા ભાઈએ એવું વરદાન માગ્યું કે તેને કોઈ મારી જ ન શકે.
સ્રોત
ભાગવત પુરાણ, સ્કંધ 3 (વરાહ અવતાર); ઉદયગિરિ ગુફા 5નું વરાહ શિલ્પ (5મી સદી)