એક ખોટા આરોપથી નદી કેવી રીતે જન્મી?
દુકાળમાં લીલાં ખેતર, ઈર્ષ્યામાં રચાયેલી એક ચાલ, અને ઘાસનું એક તણખલું… શિવ પુરાણની આ કથા કહે છે કે ગોદાવરી બ્રહ્મગિરિ પર કેમ ઊતરી અને શિવ ત્ર્યંબકેશ્વર બનીને ત્યાં જ કેમ વસ્યા.
Mythraan ઍપ મફત ડાઉનલોડ કરોMythraan ઍપ મફત ડાઉનલોડ કરો · App Storeકથા
ગોદાવરી નદી એક ખોટા આરોપને કારણે ધરતી પર આવી. શિવ પુરાણ કહે છે — દુકાળમાં પણ ઋષિ ગૌતમનાં ખેતર લીલાં રહ્યાં. ઈર્ષ્યામાં બીજા ઋષિઓએ ગૌતમને ફસાવવાની ચાલ ચાલી. એક ગાય તેમના ખેતરમાં ચરવા લાગી.
ગૌતમનું તણખલું અડતાં જ ગાય ઢળી પડી. ઋષિઓ બૂમ પાડી ઊઠ્યા — ગૌહત્યા! ગૌતમને કાઢી મૂકવામાં આવ્યા. પ્રાયશ્ચિત્ત માટે ગૌતમે બ્રહ્મગિરિ પર શિવને પોકાર્યા.
એ જ અનંત જ્યોતિમાંથી શિવ ત્યાં જ પ્રગટ થયા. ગૌતમે બદલો ન માગ્યો — બસ ગંગા માગી. એ ગાય સ્વયં ગણેશ હતા — કોઈ પાપ થયું જ નહોતું. ખોટા આરોપને ધોવા ઊતરેલી ગંગાની ધારા આજે ગોદાવરી છે.
ગંગાએ શરત મૂકી — શિવ પણ અહીં જ રહે. અહીં જ શિવ જ્યોતિ બનીને વસ્યા — ત્રિનેત્ર ત્ર્યંબકેશ્વર, દસમું જ્યોતિર્લિંગ.
સ્રોત
શિવ પુરાણ — કોટિરુદ્ર સંહિતા, અધ્યાય 24–26