एका खोट्या आळातून नदी कशी जन्मली?
दुष्काळातही हिरवी शेते, मत्सरातून रचलेला एक डाव, आणि गवताची एक काडी… शिवपुराणातील ही कथा सांगते की गोदावरी ब्रह्मगिरीवर का उतरली आणि शिव त्र्यंबकेश्वर बनून तिथेच का वसले.
Mythraan ॲप मोफत डाउनलोड कराMythraan ॲप मोफत डाउनलोड करा · App Storeकथा
गोदावरी नदी एका खोट्या आरोपामुळे पृथ्वीवर आली. शिवपुराण सांगते — दुष्काळातही गौतम ऋषींची शेते हिरवीगार राहिली. मत्सराने इतर ऋषींनी गौतमांना फसवण्याचा डाव रचला. एक गाय त्यांच्या शेतात चरू लागली.
गौतमांच्या हातातील गवताच्या काडीचा स्पर्श होताच गाय कोसळली. ऋषी ओरडले — गोहत्या! गौतमांना हाकलून दिले गेले. प्रायश्चित्तासाठी गौतमांनी ब्रह्मगिरीवर शिवाचा धावा केला.
त्याच अनंत ज्योतीतून शिव तिथेच प्रकट झाले. गौतमांनी सूड मागितला नाही — फक्त गंगा मागितली. ती गाय म्हणजे स्वतः गणेश होते — कोणतेही पाप घडलेच नव्हते. खोटा आळ धुऊन काढायला उतरलेल्या गंगेची धारा म्हणजे आजची गोदावरी.
गंगेने अट घातली — शिवानेही इथेच राहावे. इथेच शिव ज्योतिरूपाने वसले — त्रिनेत्र त्र्यंबकेश्वर, दहावे ज्योतिर्लिंग.
स्रोत
शिवपुराण — कोटिरुद्र संहिता, अध्याय 24–26