ಕಾಗೆ ಋಷಿಯ ಕಮಂಡಲವನ್ನು ಏಕೆ ಉರುಳಿಸಿತು?
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಳೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
Mythraan ಆ್ಯಪ್ ಉಚಿತವಾಗಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿMythraan ಆ್ಯಪ್ ಉಚಿತವಾಗಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ · App Storeಕಥೆ
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ಕಾಗೆ ಋಷಿಯೊಬ್ಬರ ಕಮಂಡಲವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿತು — ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಹರಿದುಬಂತು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಳೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಿರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮಹರ್ಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲ ಹಿಡಿದು ಹೊರಟಿದ್ದರು — ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನದಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು. ಕೊಡಗಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತರು; ಆಗ ಒಂದು ಕಾಗೆ ಬಂದು ಕಮಂಡಲದ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿತು.
ಕಾಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಬಡಿಯಿತು; ಕಮಂಡಲ ಉರುಳಿತು, ಜಲ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯಿತು. ಕಾವೇರಿ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ — ಋಷಿ ಕಾಗೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಬಯಸಿದರು, ಅದು ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕನಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಓಡಿತು.
ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಮುಷ್ಟಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದರು; ಆಗ ಬಾಲಕ ನಿಂತ, ನಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಅವರು ಸ್ವಯಂ ಗಣೇಶ. ಕಮಂಡಲವನ್ನು ಅವರು ಬೇಕೆಂದೇ ಉರುಳಿಸಿದ್ದರು — ಬಾಯಾರಿದ ಭೂಮಿಗೆ ನದಿ ಕೊಡಲು.
ಬಾಲಕನ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಋಷಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು ಮೊಟಕಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಗಣೇಶ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಅವರನ್ನು ತಡೆದರು, ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿದರು. ನಂಬಿಕೆ — ಅದಕ್ಕೇ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಲವು ಭಕ್ತರು ಗಣೇಶನ ಮುಂದೆ ಹಣೆಯ ಬದಿಗೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ
ಮೊಟಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ತಲಕಾವೇರಿಯ ಕುಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಜಲ ಉಕ್ಕಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ — ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ.
ಆಧಾರ
ಕಾವೇರಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ (ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ); ತಲಕಾವೇರಿ, ಕೊಡಗು — ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ತೀರ್ಥೋದ್ಭವ (17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026)