ധനു തിരുവാതിര — കഥയും പ്രാധാന്യവും
ധനു തിരുവാതിര — എപ്പോൾ
- 24 ഡിസംബർ 2026, വ്യാഴാഴ്ച
ഈ ദിവസം എന്തിന് ആഘോഷിക്കുന്നു?
ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാൾ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട വ്രതദിനമാണ്. പരമശിവന്റെ തിരുനാളായാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിൽ തിരുവാതിര കരുതപ്പെടുന്നത്; പാർവതീദേവിയുടെ തപസ്സ് ഫലിച്ചതുമായും ഈ ദിവസം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നല്ല ദാമ്പത്യത്തിനും കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനുമായി സ്ത്രീകൾ വ്രതമെടുക്കുന്നു, രാത്രി നിലവിളക്കിനു ചുറ്റും തിരുവാതിരക്കളി കളിക്കുന്നു.
കഥ
സതീദേവി ദേഹം ത്യജിച്ചശേഷം പരമശിവൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഹിമാലയത്തിൽ കൊടുംതപസ്സിലിരുന്നു. അതേസമയം താരകാസുരന്റെ ക്രൂരത വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ശിവപുത്രനു മാത്രമേ അവനെ വധിക്കാനാകൂ എന്നായിരുന്നു വരം. ഹിമവാന്റെ മകളായ പാർവതി ദിവസവും ശിവനെ ശുശ്രൂഷിച്ചു, എന്നിട്ടും ഭഗവാൻ കണ്ണുതുറന്നില്ല.
ദേവന്മാർ കാമദേവനെ അയച്ചു. വസന്തത്തോടൊപ്പം എത്തിയ കാമൻ ധ്യാനത്തിലിരുന്ന ശിവന്റെ നേരെ പുഷ്പബാണം തൊടുത്തു. ധ്യാനം മുറിഞ്ഞ ശിവന്റെ കോപത്തിൽ തൃക്കണ്ണ് തുറന്നു. ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് കാമദേവൻ ചാമ്പലായി. ഭാര്യ രതീദേവി അവിടെയിരുന്ന് വാവിട്ടുകരഞ്ഞു.
സൗന്ദര്യം കൊണ്ടോ ഉപായം കൊണ്ടോ അല്ല, തപസ്സു കൊണ്ടു മാത്രമേ ശിവനെ നേടാനാകൂ എന്ന് പാർവതി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വെയിലും മഴയും തണുപ്പും സഹിച്ച് കഠിനതപസ്സ് തുടങ്ങി. ആഹാരം ഉപേക്ഷിച്ചു, ഒടുവിൽ ഉണങ്ങിയ ഇല പോലും കഴിക്കാതെയായി; അങ്ങനെ അപർണ്ണ എന്ന പേരുവന്നു. ഒടുവിൽ പ്രസന്നനായ ശിവൻ നേരിട്ടെത്തി പാർവതിയെ തന്റെ അർദ്ധാംഗിനിയായി സ്വീകരിച്ചു.
അപ്പോൾ രതീദേവി പാർവതിയുടെ അടുത്തെത്തി കണ്ണീരോടെ ഭർത്താവിന്റെ ജീവൻ യാചിച്ചു. മനസ്സലിഞ്ഞ പാർവതി ശിവനോട് അപേക്ഷിച്ചു. ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാളിൽ ശിവൻ കാമദേവനെ ജീവിപ്പിച്ച് രതിക്ക് മംഗല്യഭാഗ്യം തിരികെ നൽകി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടുപാരമ്പര്യം. ആ സന്തോഷത്തിൽ സ്ത്രീകൾ പാട്ടുപാടി വട്ടത്തിൽ ചുവടുവച്ചു; അവിടെനിന്നാണ് തിരുവാതിരയുടെ ആഘോഷം തുടങ്ങിയതെന്ന് പഴമക്കാർ പറയുന്നു.
അതുകൊണ്ടാണ് പാർവതിയെപ്പോലെ നല്ല ജീവിതപങ്കാളിയെ ലഭിക്കാൻ കന്യകമാരും, രതിയെപ്പോലെ ഭർത്താവിന്റെ ദീർഘായുസ്സിനും കുടുംബസൗഖ്യത്തിനുമായി സുമംഗലികളും തിരുവാതിരവ്രതം നോൽക്കുന്നത്. വിവാഹശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ തിരുവാതിര പൂത്തിരുവാതിരയാണ്, പുതുപ്പെണ്ണിന് അത് ഏറെ വിശേഷം. അന്ന് അരിയാഹാരം കഴിക്കില്ല; കിഴങ്ങുകൾ ചേർത്ത തിരുവാതിരപ്പുഴുക്കും കൂവപ്പായസവുമാണ് ഭക്ഷണം.
രാത്രി മുറ്റത്ത് നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി, കസവുമുണ്ടും നേര്യതുമണിഞ്ഞ സ്ത്രീകൾ അതിനുചുറ്റും കൈകൊട്ടി തിരുവാതിരക്കളി കളിക്കുന്നു. പാതിരാത്രി ദശപുഷ്പം ചൂടുന്ന പാതിരാപ്പൂചൂടൽ നടക്കുന്നു. സ്നേഹം തപസ്സിനോടും കരുണയോടും ചേരുമ്പോൾ അത് ശിവശക്തിസംഗമം പോലെ മംഗളകരമാകുമെന്ന് ഈ കഥ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
എങ്ങനെ ആചരിക്കുന്നു
- തലേന്ന് മകയിരം നാൾ സന്ധ്യയ്ക്ക് വ്രതം തുടങ്ങുന്നു; അന്നു രാത്രി എട്ടുതരം കിഴങ്ങുകളും ഏത്തക്കായും തീയിൽ ചുട്ട് ശർക്കരയും എള്ളും തേങ്ങയും ചേർത്ത് എട്ടങ്ങാടി ഉണ്ടാക്കി ശിവപാർവതിമാർക്ക് നിവേദിക്കുന്നു.
- തിരുവാതിര നാളിൽ അരിയാഹാരം ഒഴിവാക്കുന്നു; തിരുവാതിരപ്പുഴുക്ക്, കൂവപ്പായസം, പഴങ്ങൾ എന്നിവ കഴിക്കുന്നു.
- നാട്ടിൻപുറങ്ങളിൽ പുലരും മുമ്പ് സ്ത്രീകൾ കുളത്തിൽ പാട്ടുപാടി തുടിച്ചുകുളിക്കുന്നു; പകൽ ഊഞ്ഞാലാടുന്നു.
- രാത്രി നിലവിളക്കിനു ചുറ്റും തിരുവാതിരക്കളി; പാതിരാത്രി ദശപുഷ്പം ചൂടി പാതിരാപ്പൂചൂടൽ.
- ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ; തമിഴ്നാട്ടിൽ ഇതേ ദിവസം ചിദംബരം നടരാജന്റെ ആരുദ്ര ദർശനമാണ്.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ധനു തിരുവാതിര 2026 എപ്പോഴാണ്?
ധനു തിരുവാതിര 2026 24 ഡിസംബർ 2026, വ്യാഴാഴ്ച ന് ആണ്. തീയതികൾ ഡൽഹിയിലെ ഹിന്ദു പഞ്ചാംഗത്തെ അനുസരിച്ചാണ്; മറ്റു നഗരങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസത്തെ വ്യത്യാസം വരാം.
ധനു തിരുവാതിര എന്തുകൊണ്ടാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്?
ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാൾ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട വ്രതദിനമാണ്.
ഉറവിടം
കാമദഹനവും പാർവതിയുടെ തപസ്സും ശിവപുരാണത്തിലെ രുദ്രസംഹിതയിലും കാളിദാസന്റെ കുമാരസംഭവത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിലും. തിരുവാതിര നാളിൽ കാമദേവൻ ജീവിച്ചതിന്റെ കഥ കേരളത്തിലെ നാട്ടുപാരമ്പര്യമാണ്, അതിന് പല രൂപങ്ങളുണ്ട്.