ധൻതേരസ് — കഥയും പ്രാധാന്യവും

ധൻതേരസ് — എപ്പോൾ
- 6 നവംബർ 2026, വെള്ളിയാഴ്ച
- 27 ഒക്ടോബർ 2027, ബുധനാഴ്ച
| ത്രയോദശി തിഥി | 6 നവംബർ, 10:31 AM മുതൽ 7 നവംബർ, 10:48 AM വരെ |
| പ്രദോഷ കാലം | 6:00 PM – 8:26 PM |
| സൂര്യോദയം · സൂര്യാസ്തമയം | 6:12 AM · 6:00 PM |
സമയങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരം-നുള്ളതാണ് · 6 നവംബർ 2026
ഈ ദിവസം എന്തിന് ആഘോഷിക്കുന്നു?
കാർത്തിക മാസം കൃഷ്ണ പക്ഷത്തിലെ ത്രയോദശി നാളിൽ, ദീപാവലിക്ക് രണ്ടു ദിവസം മുൻപാണ് ധൻതേരസ്. പാലാഴി മഥനത്തിൽ നിന്ന് ധന്വന്തരി ഭഗവാൻ അമൃതകലശവുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് ഈ ദിവസമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ സന്ധ്യയ്ക്ക് യമധർമ്മരാജന്റെ പേരിൽ ഒരു ദീപം തെളിച്ച് കുടുംബത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കഥ
കഥ ഇങ്ങനെയാണ്. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുമിച്ച് ക്ഷീരസാഗരം കടഞ്ഞപ്പോൾ മന്ദരപർവതം കടകോലായി, വാസുകി സർപ്പം കയറായി. കടയുന്തോറും ഒന്നൊന്നായി പതിനാല് രത്നങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. ഒടുവിൽ കൈയിൽ അമൃതകലശവുമായി തേജസ്സുള്ള ഒരു പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷനായി. അതായിരുന്നു ധന്വന്തരി ഭഗവാൻ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായും ദേവന്മാരുടെ വൈദ്യനായും കരുതപ്പെടുന്ന ദേവൻ.

പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് അത് കാർത്തിക കൃഷ്ണ ത്രയോദശി ദിവസമായിരുന്നു, അതുകൊണ്ട് ഈ ദിവസം ധന്വന്തരി ജയന്തിയായി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ കലശവുമായാണ് വന്നത്, അതുകൊണ്ട് ഈ ദിവസം പുതിയ പാത്രമോ ലോഹം കൊണ്ടുള്ള എന്തെങ്കിലുമോ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന പതിവുണ്ടായി. നല്ല ആരോഗ്യവും വലിയൊരു സമ്പത്താണ് എന്നതാണ് ഈ ദിവസത്തിന്റെ ആദ്യപാഠം.

ഈ ദിവസത്തെ രണ്ടാമത്തെ കഥ ഹിമരാജാവിന്റെ മകന്റേതാണ്. അവന്റെ ജാതകം നോക്കിയ ജ്യോതിഷികൾ, വിവാഹത്തിന്റെ നാലാം ദിവസം പാമ്പുകടിയേറ്റ് അവന്റെ ജീവൻ അപകടത്തിലാകും എന്നു പറഞ്ഞിരുന്നു. ഈ വിവരം അറിയാമായിരുന്ന, ഏറെ ബുദ്ധിമതിയായ ഒരു കന്യകയെയാണ് രാജകുമാരൻ വിവാഹം ചെയ്തത്.

നാലാം രാത്രി അവൾ ഭർത്താവിനെ ഉറങ്ങാൻ അനുവദിച്ചില്ല. കിടപ്പുമുറിയുടെ വാതിൽക്കൽ അവൾ തന്റെ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും സ്വർണ്ണനാണയങ്ങളും വെള്ളിനാണയങ്ങളും കൂമ്പാരമായി കൂട്ടിവെച്ചു, ചുറ്റും ദീപങ്ങൾ തെളിച്ചു. പിന്നെ രാത്രി മുഴുവൻ അവൾ ഭർത്താവിന് കഥകൾ പറഞ്ഞുകൊടുത്തും പാട്ടുകൾ പാടിയും ഇരുന്നു.

അർദ്ധരാത്രിയിൽ യമധർമ്മരാജൻ പാമ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നു. പക്ഷേ ദീപങ്ങളുടെയും ആഭരണങ്ങളുടെയും തിളക്കത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണു മഞ്ഞളിച്ചു. അകത്തു കടക്കാനാകാതെ, ആ കൂമ്പാരത്തിന്മേൽ ഇരുന്ന് രാത്രി മുഴുവൻ അദ്ദേഹം അവളുടെ മധുരഗാനങ്ങൾ കേട്ടിരുന്നു. നേരം പുലർന്നതോടെ അദ്ദേഹം നിശ്ശബ്ദനായി മടങ്ങിപ്പോയി, രാജകുമാരന്റെ ജീവൻ രക്ഷപ്പെട്ടു.

അന്നുമുതൽ ധൻതേരസ് സന്ധ്യയ്ക്ക് വീടിനു പുറത്ത് തെക്കോട്ട് തിരിച്ച് യമധർമ്മരാജന്റെ പേരിൽ ഒരു ദീപം തെളിക്കുന്നു, ഇതിനെ യമദീപദാനം എന്നു പറയുന്നു. കുടുംബത്തിന് അകാലത്തിൽ ഒരു ആപത്തും വരാതിരിക്കട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയാണിത്. ഈ ദിവസം ലക്ഷ്മീദേവിയെയും കുബേരനെയും പൂജിക്കുന്നു. ആരോഗ്യവും കുടുംബവും സ്നേഹവുമാണ് യഥാർത്ഥ ധനം എന്ന് ധൻതേരസ് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
എങ്ങനെ ആചരിക്കുന്നു
- സന്ധ്യയ്ക്ക് പ്രദോഷ കാലത്ത് ധന്വന്തരി ഭഗവാനെയും ലക്ഷ്മീദേവിയെയും കുബേരനെയും പൂജിക്കുന്നു.
- പാരമ്പര്യമായി ഈ ദിവസം പുതിയ പാത്രമോ വെള്ളിയോ ലോഹം കൊണ്ടുള്ള എന്തെങ്കിലുമോ വാങ്ങുന്നു. പലരും പുതിയ ചൂലും വാങ്ങാറുണ്ട്.
- സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം പ്രധാന വാതിലിനു പുറത്ത്, മാവോ മണ്ണോ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ നാലു തിരിയിട്ട ദീപം തെക്കോട്ട് തിരിച്ച് യമധർമ്മരാജന്റെ പേരിൽ തെളിക്കുന്നു.
- വീട് മുഴുവൻ വൃത്തിയാക്കി വാതിൽക്കൽ കോലവും ദീപങ്ങളും ഒരുക്കുന്നു. ദീപാവലിയുടെ അഞ്ചു ദിവസത്തെ ആഘോഷം ഇവിടെ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ധൻതേരസ് 2026 എപ്പോഴാണ്?
ധൻതേരസ് 2026 6 നവംബർ 2026, വെള്ളിയാഴ്ച ന് ആണ്. തീയതികൾ ഡൽഹിയിലെ ഹിന്ദു പഞ്ചാംഗത്തെ അനുസരിച്ചാണ്; മറ്റു നഗരങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസത്തെ വ്യത്യാസം വരാം.
ധൻതേരസ് 2026 ന്റെ പൂജാ അല്ലെങ്കിൽ വ്രത സമയം എപ്പോഴാണ്?
ത്രയോദശി തിഥി 6 നവംബർ, 10:31 AM മുതൽ 7 നവംബർ, 10:48 AM വരെ; പ്രദോഷ കാലം 6:00 PM – 8:26 PM (ഡൽഹി)
ധൻതേരസ് എന്തുകൊണ്ടാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്?
കാർത്തിക മാസം കൃഷ്ണ പക്ഷത്തിലെ ത്രയോദശി നാളിൽ, ദീപാവലിക്ക് രണ്ടു ദിവസം മുൻപാണ് ധൻതേരസ്.
ഉറവിടം
പാലാഴി മഥനവും ധന്വന്തരിയുടെ പ്രാദുർഭാവവും ഭാഗവത പുരാണത്തിലെ എട്ടാം സ്കന്ധത്തിലും വിഷ്ണു പുരാണത്തിലും. യമദീപദാനത്തിന്റെ വിധി സ്കന്ദ പുരാണത്തിൽ പറയുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഹിമരാജാവിന്റെ മകന്റെ കഥ നാട്ടുപാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളതാണ്.