सैन्य नष्ट झाले, तरीही हरला नाही — का?
मुद्गल पुराणात गणेशाचे आठ अवतार आहेत, आणि प्रत्येक अवतार एका आतल्या दैत्यासाठी आहे.
Mythraan ॲप मोफत डाउनलोड कराMythraan ॲप मोफत डाउनलोड करा · App Storeकथा
या दैत्याचे सगळे सैन्य नष्ट झाले — आणि तरीही तो हरला नाही. कारण त्याला हरवणे कोणत्याही शस्त्राच्या आवाक्यात नव्हते. मुद्गल पुराण सांगते — क्रोधासुर शिवाच्या तेजातून जन्मला, आणि शुक्राचार्य त्याचे गुरू झाले.
क्रोध म्हणजे राग — ती आग, जी जाळणाऱ्यालाही जाळते. तो जिथे गेला, तिथे सगळे जळत गेले. देवांनी युद्ध केले, आणि त्याचे सैन्य एकेक करून पडत गेले. पण क्रोधासुर झुकला नाही — त्याचा राग आणखी भडकला.
तेव्हा गणेश आले — लंबोदर, लांब पोटाचे, शांत आणि संथ. लंबोदर लढले नाहीत, फक्त बोलले — आणि तो पहिल्यांदा ऐकत राहिला. जो कोणत्याही शस्त्राने हरला नाही, तो ऐकून झुकला — राग असाच विझतो. संकटनाशन स्तोत्राचे पाचवे नाव — लम्बोदरं पञ्चमं च.
आठ रूपांपैकी पाचवे. प्रत्येक रूप, एका आतल्या दैत्यासाठी. पुढचा दैत्य डोळ्यांतून शिरतो — जे दिसले, ते हवेच.
स्रोत
मुद्गल पुराण (लंबोदर अवतार); संकटनाशन गणेश स्तोत्र (नारद पुराण)