ಛಠ್ ಪೂಜೆ — ವ್ರತ ಕಥೆ

ಛಠ್ ಪೂಜೆ — ಯಾವಾಗ
- 13–16 ನವೆಂಬರ್ 2026
- 2–5 ನವೆಂಬರ್ 2027
| ಸಂಧ್ಯಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ) | 15 ನವೆಂಬರ್, 5:50 PM |
| ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಸೂರ್ಯೋದಯ) | 16 ನವೆಂಬರ್, 6:18 AM |
| ಸೂರ್ಯೋದಯ · ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ | 6:17 AM · 5:50 PM |
ಸಮಯಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಗಿ · 13 ನವೆಂಬರ್ 2026
▶ ಯಾವ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ತಾಯಿಗೆ 'ಛಠಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಬಂತು? — ವೀಡಿಯೊ ›
ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಛಠ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಮತ್ತು ಛಠಿ ಮಾತೆಯ ಉಪಾಸನೆಯ ಮಹಾಪರ್ವ, ಇದನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಜೀವ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ದೇವರೆಂದೂ, ಛಠಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ತಾಯಿಯೆಂದೂ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಥೆ
ಛಠ್ ಹಬ್ಬ ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆತ್ಮ. ಇಂದು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಜನರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ನದೀತೀರದ ಘಾಟ್ಗಳು ಅಲಂಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಛಠಿ ಮಾತೆ ಸೂರ್ಯ ದೇವನ ಸೋದರಿ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವಳನ್ನು ಷಷ್ಠೀ ದೇವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇವಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಿಯವ್ರತ ರಾಜನ ಮಗು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಇತ್ತು, ಆಗ ಷಷ್ಠೀ ದೇವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಜೀವ ಕೊಟ್ಟಳು, ಅಂದಿನಿಂದ ಅವಳ ಪೂಜೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಛಠ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಥೆ ಸೀತಾ ದೇವಿಯದು. ಮುಂಗೇರಿನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲಂಕಾ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಮುದ್ಗಲ ಋಷಿಗಳ ಮಾತಿನಂತೆ ಸೀತಾ ದೇವಿ ಅವರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವನ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳು ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಟ್ಟಳು. ಮುಂಗೇರಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸೀತಾ ಚರಣ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಅವಳ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲದ ಕಥೆ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ ಕರ್ಣನದು. ಕರ್ಣ ಅಂಗ ದೇಶದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು, ಅದು ಇಂದಿನ ಭಾಗಲ್ಪುರ ಮತ್ತು ಮುಂಗೇರಿನ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೊಂಟದವರೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸೂರ್ಯ ದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾಚಕ ಬಂದರೂ ಅವನನ್ನು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯ ದೇವನ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೇ ಅವನು ಮಹಾನ್ ಯೋಧನೂ ಮಹಾದಾನಿಯೂ ಆದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಡುವ ಇದೇ ಪರಂಪರೆ ಛಠ್ನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ದ್ರೌಪದಿಯದು. ಪಾಂಡವರು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದ್ರೌಪದಿ ಛಠ್ ವ್ರತ ಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು, ಅವರಿಗೆ ಕಳೆದುಹೋದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಜನಪದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಬ್ಬದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಶೇಷ ಅದರ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುರೋಹಿತರು ಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ದೊಡ್ಡ ಆಡಂಬರವೂ ಇಲ್ಲ. ವ್ರತಧಾರಿಗಳು ತಾವೇ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಬಿದಿರಿನ ಮೊರದಲ್ಲಿ ಠೇಕುವಾ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ, ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿ ಘಾಟ್ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಛಠ್ ಹಾಡುಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವನೇ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಬಲ್ಲ ಎಂದು ಛಠ್ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಛಠಿ ಮಾತೆ ಎಲ್ಲರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ತುಂಬಲಿ.
ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಮೊದಲ ದಿನ, ನಹಾಯ್ ಖಾಯ್, ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ಚೌತಿ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ವ್ರತಧಾರಿಗಳು ಸೋರೆಕಾಯಿ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಕಡಲೆಬೇಳೆಯ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಎರಡನೇ ದಿನ, ಖರ್ನಾ, ಪಂಚಮಿ. ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ, ಸಂಜೆ ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ರೊಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಸಾದ. ಇದರ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತಾರು ಗಂಟೆಗಳ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೂರನೇ ದಿನ, ಸಂಧ್ಯಾ ಅರ್ಘ್ಯ, ಷಷ್ಠಿ. ಸಂಜೆ ನದಿ ಅಥವಾ ಕೊಳದ ಘಾಟ್ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಬಿದಿರಿನ ಮೊರದಲ್ಲಿ ಠೇಕುವಾ, ಹಣ್ಣು, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಟ್ಟು ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
- ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ, ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ, ಸಪ್ತಮಿ. ಮುಂಜಾನೆ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಸಾದ ಹಂಚುತ್ತಾರೆ, ವ್ರತ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಇದೇ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಚೈತೀ ಛಠ್ ಆಗಿಯೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ನೋಡಿಕೊಂಡೇ ಮಾಡಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಛಠ್ ಪೂಜೆ 2026 ಯಾವಾಗ?
ಛಠ್ ಪೂಜೆ 2026 13–16 ನವೆಂಬರ್ 2026 ರಂದು ಇದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು.
ಛಠ್ ಪೂಜೆ 2026 ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸದ ಸಮಯ ಯಾವುದು?
ಸಂಧ್ಯಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ) 15 ನವೆಂಬರ್, 5:50 PM; ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಸೂರ್ಯೋದಯ) 16 ನವೆಂಬರ್, 6:18 AM (ದೆಹಲಿ)
ಛಠ್ ಪೂಜೆ ಅನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಛಠ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಮತ್ತು ಛಠಿ ಮಾತೆಯ ಉಪಾಸನೆಯ ಮಹಾಪರ್ವ, ಇದನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಧಾರ
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ. ಷಷ್ಠೀ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯವ್ರತ ರಾಜನ ಕಥೆ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕೃತಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ; ಕರ್ಣನ ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ; ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ಛಠ್ ಕಥೆ ಮುಂಗೇರಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಛಠ್ ವ್ರತ ಜನಪದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ.