हत्ती आणि मगर हजार वर्षे का झुंजले?
त्रिकूट पर्वताच्या सरोवरात एका मगरीने गजराजाचा पाय पकडला.
Mythraan ॲप मोफत डाउनलोड कराMythraan ॲप मोफत डाउनलोड करा · App Storeकथा
म्हणतात, एक हत्ती आणि एक मगर पाण्यात हजार वर्षे झुंजत राहिले. त्रिकूट पर्वताच्या सरोवरात गजराज आपल्या झुंडीसह स्नान करत होता. तेवढ्यात एका मगरीने त्याचा पाय पकडला. गजराजाने पूर्ण जोर लावला, पण पाण्यात मगरीची ताकद वाढत गेली,
आणि हत्तीची कमी होत गेली. सोबतच्या हत्तींनीही जोर लावला, पण कोणी त्याला सोडवू शकले नाही. थकलेला गजराज एकटा पडला. भागवत पुराण सांगते, तेव्हा गजराजाने सोंडेत एक कमळ उचलले,
आणि नारायणाला हाक मारली. विष्णू गरुडावर बसून आले, आणि सुदर्शन चक्राने गजराजाला सोडवले. पण त्याच क्षणी मगरही मुक्त झाली — पाण्यातून एक गंधर्व प्रकट झाला. तो गंधर्व हूहू होता.
एकदा स्नान करताना त्याने थट्टेने ऋषी देवलांचा पाय ओढला होता. त्यांच्याच शापाने तो मगर झाला. आणि गजराज पूर्वजन्मी राजा इंद्रद्युम्न होते — ऋषी अगस्त्यांच्या शापाने हत्ती झाले होते. बिहारमध्ये लोकमान्यता आहे, ही झुंज गंगा-गंडकाच्या संगमावर झाली.
तिथेच सोनपूरला आजही कार्तिक पौर्णिमेपासून मोठी जत्रा भरते. ज्याने हाक मारली, तो तर वाचलाच — ज्याने छळले, तोही तरून गेला.
स्रोत
श्रीमद्भागवत पुराण, स्कंध 8, अध्याय 2–4 (गजेंद्र मोक्ष); सोनपूर, बिहार — लोकमान्यता