सर्व देवांना लक्ष्मी हव्या होत्या — त्यांनी कोणाला निवडले?
विष्णुपुराणातील कथा — फुलांची एक माळ जमिनीवर पडली, आणि लक्ष्मी देवांचे घर सोडून निघून गेल्या.
Mythraan ॲप मोफत डाउनलोड कराMythraan ॲप मोफत डाउनलोड करा · App Storeकथा
फुलांची एक माळ जमिनीवर पडली — आणि देवांच्या घरातून लक्ष्मी निघून गेल्या. ही विष्णुपुराणातील कथा आहे. दुर्वास ऋषींनी ती माळ इंद्राला दिली होती; इंद्राने ती हत्तीच्या मस्तकावर ठेवली, आणि हत्तीने ती जमिनीवर फेकून दिली.
दुर्वासांनी शाप दिला: ज्या वैभवाचा तुला गर्व आहे, ते नष्ट होईल. आणि तसेच घडले — शेते सुकली, यज्ञ थांबले, देव दुर्बळ झाले, कारण लक्ष्मी तिन्ही लोकांतून निघून गेल्या होत्या.
त्यांना परत मिळवण्यासाठी देव आणि असुरांनी मिळून समुद्रमंथन केले. आणि एक दिवस लाटांमधून, उमललेल्या कमळावर बसलेल्या, लक्ष्मी प्रकट झाल्या. दिशांच्या हत्तींनी त्यांच्यावर जलाचा वर्षाव केला.
आता प्रत्येकाला त्या हव्या होत्या — देवांनाही, असुरांनाही, ऋषींनाही. भागवत पुराण सांगते: लक्ष्मी हाती वरमाला घेऊन, एकेकाच्या समोरून गेल्या.
कोणी तपस्वी होता, पण क्रोध जिंकला नव्हता. कोणी ज्ञानी होता, पण इच्छा सुटली नव्हती. कोणी बलवान होता, पण काळापुढे हताश. आणि मग त्या थांबल्या त्यांच्यासमोर, जे त्यांना मागतच नव्हते.
विष्णू. त्यांनी विष्णूंच्या गळ्यात वरमाला घातली आणि त्यांच्या हृदयावर आपले घर केले. सुमारे एकवीसशे वर्षे जुन्या भरहुत स्तूपावरील एका कोरीव शिल्पात असेच रूप कोरलेले आहे — कमळावर देवी, आणि जलवर्षाव करणारे दोन हत्ती.
म्हणूनच म्हणतात, लक्ष्मी त्याच्याकडे थांबतात, जो त्यांच्या मागे धावत नाही.
स्रोत
विष्णुपुराण (अंश 1, अध्याय 9); श्रीमद्भागवत पुराण (स्कंध 8, अध्याय 8); गजलक्ष्मीचे कोरीव शिल्प — भरहुत स्तूप, सुमारे इ.स.पू. 100