ରଥଯାତ୍ରା — କଥା ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ରଥଯାତ୍ରା — କେବେ
- 5 ଜୁଲାଇ 2027, ସୋମବାର
| ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥି | 5 ଜୁଲାଇ, 4:51 AM ଠାରୁ 6 ଜୁଲାଇ, 1:14 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ · ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ | 5:11 AM · 6:31 PM |
ସମୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଇଁ · 5 ଜୁଲାଇ 2027
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ରଥରେ ବିଜେ କରି ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ମାଉସୀଙ୍କ ଘର ବୋଲି ମନାଯାଏ। ବର୍ଷରେ ଏଇ ଗୋଟିଏ ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରକୁ ଆସି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଯିଏ ହୁଅନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ, ମାଳବର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ଶୁଣିଲେ ଯେ ନୀଳାଚଳର ଜଙ୍ଗଲରେ ନୀଳମାଧବ ରୂପରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ, ଆଉ ସେଠାକାର ଶବର ମୁଖିଆ ବିଶ୍ୱାବସୁ ଲୁଚି ଲୁଚି ତାଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି। ରାଜା ନିଜ ପୁରୋହିତ ବିଦ୍ୟାପତିଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଠାଇଲେ। ବିଦ୍ୟାପତି ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ ଝିଅ ଲଳିତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଆଉ ବହୁତ ଅନୁନୟ ବିନୟ ପରେ ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ନୀଳମାଧବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ।

କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ରାଜା ନିଜେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ନୀଳମାଧବ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇସାରିଥିଲେ। ରାଜା ଭାରି ଦୁଃଖୀ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା, ମୁଁ ସମୁଦ୍ରରେ ଭାସି ଆସୁଥିବା ପବିତ୍ର କାଠ ରୂପରେ ଆସିବି। କିଛି ଦିନ ପରେ ସତରେ ସେହି ଦାରୁ ସମୁଦ୍ରର ଢେଉରେ ଭାସି ଭାସି ଆସିଲା। ତାହାକୁ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ କୁହାଗଲା, ଅର୍ଥାତ୍ କାଠରେ ବିରାଜମାନ ସ୍ୱୟଂ ପରବ୍ରହ୍ମ।

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା, ମୂର୍ତ୍ତି କିଏ ଗଢ଼ିବ। ସେତେବେଳେ ଜଣେ ବୁଢ଼ା କାରିଗର ଆସି କହିଲେ, ମୁଁ ଏକୋଇଶି ଦିନ ବନ୍ଦ ଘର ଭିତରେ କାମ କରିବି, କେହି କବାଟ ଖୋଲିବେ ନାହିଁ। କିଛି ଦିନ ଭିତରୁ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଶବ୍ଦ ଆସୁଥିଲା, ତାପରେ ସବୁ ଚୁପ୍ ହୋଇଗଲା। ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ କବାଟ ଖୋଲାଇଦେଲେ। କାରିଗର ସେଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ଆଉ ତିନି ବିଗ୍ରହ ଅଧାଗଢ଼ା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗୋଲ ଆଖି, କିନ୍ତୁ ପୂରା ହାତ ଗୋଡ଼ ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ସେହି କାରିଗର ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ କହିଲେ, ମୁଁ ଏହି ରୂପରେ ହିଁ ପୂଜା ପାଇବାକୁ ଚାହେଁ। ଆଜି ବି ମହାପ୍ରଭୁ ଏହି ରୂପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆପଣାର କରି ନିଅନ୍ତି।

ରଥଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ହୁଏ। ଶହେ ଆଠ ଗରା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜ୍ୱର ହୁଏ, ଆଉ ସେ ପନ୍ଦର ଦିନ ଅଣସରରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି। ତାପରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ତିନି ଭାଇ ଭଉଣୀ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ବାହାରନ୍ତି। ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥ ନନ୍ଦିଘୋଷ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ତାଳଧ୍ୱଜ ଆଉ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥ ଦର୍ପଦଳନ।

ରଥ ଚାଲିବା ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀର ଗଜପତି ମହାରାଜା ସୁନା ବେଣ୍ଟ ଥିବା ଝାଡ଼ୁରେ ରଥ ଓଳାନ୍ତି ଓ ଚନ୍ଦନ ଜଳ ଛିଞ୍ଚନ୍ତି। ଏହାକୁ ଛେରା ପହଁରା କୁହାଯାଏ। ଏହାର ବାର୍ତ୍ତା ହେଲା, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଗରେ ରାଜା ବି ଜଣେ ସେବକ। ତାପରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ୱନି ସହିତ ମୋଟା ମୋଟା ଦଉଡ଼ି ଟାଣନ୍ତି। କୁହାଯାଏ, ରଥର ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁଦେବା ବି ବଡ଼ ସୌଭାଗ୍ୟ।

ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ସାତ ଦିନ ରହିବା ପରେ ଦଶମୀରେ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଫେରନ୍ତି। ବାଟରେ ମାଉସୀ ମା ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଡ଼ ପିଠା ଭୋଗ ଲାଗେ। ଫେରି ଆସି ସେ ସୁନା ବେଶରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି, ତାପରେ ରୁଷିଥିବା ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମନାଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ରଥଯାତ୍ରା ଶିଖାଏ ଯେ ଭଗବାନ କେବଳ ମନ୍ଦିରରେ ନୁହଁନ୍ତି, ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଝିକୁ ବି ଆସନ୍ତି। ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ରଥଯାତ୍ରା ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ହୁଏ। ପୁରୀରେ ଛେରା ପହଁରା ପରେ ରଥ ଟଣାଯାଏ।
- ଘରେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଚିତ୍ର ବା ଛୋଟ ରଥର ପୂଜା କରନ୍ତୁ, ଫୁଲ, ତୁଳସୀ, ଖେଚୁଡ଼ି ବା ମିଠା ପିଠାର ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ।
- ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଜପ କରନ୍ତୁ ଓ ଜଗନ୍ନାଥାଷ୍ଟକ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ପାଖରେ ରଥଯାତ୍ରା ବାହାରିଲେ ଦଉଡ଼ି ଟାଣିବାରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ।
- ପଞ୍ଚମୀରେ ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ, ଆଉ ଦଶମୀରେ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ରଥଯାତ୍ରା 2027 କେବେ?
ରଥଯାତ୍ରା 2027 5 ଜୁଲାଇ 2027, ସୋମବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ରଥଯାତ୍ରା 2027 ପାଇଁ ପୂଜା କିମ୍ବା ଉପବାସର ସମୟ କେତେବେଳେ?
ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥି 5 ଜୁଲାଇ, 4:51 AM ଠାରୁ 6 ଜୁଲାଇ, 1:14 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ)
ରଥଯାତ୍ରା କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ରଥରେ ବିଜେ କରି ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ମାଉସୀଙ୍କ ଘର ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମଙ୍କ କଥା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଉତ୍କଳ ଖଣ୍ଡ ଅର୍ଥାତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣରେ ଅଛି। ନୀଳମାଧବ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଓ ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚାଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର ଓ ଲୋକ ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଛି।