ଦଶହରା — କଥା ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଦଶହରା — କେବେ
- 20 ଅକ୍ଟୋବର 2026, ମଙ୍ଗଳବାର
- 9 ଅକ୍ଟୋବର 2027, ଶନିବାର
| ଦଶମୀ ତିଥି | 20 ଅକ୍ଟୋବର, 12:51 PM ଠାରୁ 21 ଅକ୍ଟୋବର, 2:12 PM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ବିଜୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ | 1:27 PM – 2:14 PM |
| ଅପରାହ୍ନ କାଳ | 12:41 PM – 3:00 PM |
| ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ · ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ | 5:43 AM · 5:20 PM |
ସମୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଇଁ · 20 ଅକ୍ଟୋବର 2026
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଦଶହରା, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜୟା ଦଶମୀ, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ରାମ ରାବଣ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ, ଆଉ ଏହି ଦିନ ମା ଦୁର୍ଗା ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ପର୍ବ ଶିଖାଏ ଯେ ଶେଷରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ହିଁ ଜୟ ହୁଏ।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ ଯେତେବେଳେ ରାବଣ ମା ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରି ଲଙ୍କା ନେଇଗଲା, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ରାମ ହନୁମାନ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାନର ସେନା ସହିତ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧି ଲଙ୍କା ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କଲେ। ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ମେଘନାଦ ପରି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାବଣ ହାର ମାନିବାକୁ ରାଜି ନଥିଲା।

ରାବଣ ସହିତ ଶେଷ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀରାମ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆରାଧନା କଲେ। ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ କଥା ଅନୁସାରେ ସେ ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଶହ ଆଠଟି ନୀଳ ପଦ୍ମ ଆଣିବାକୁ କହିଲେ। ପୂଜା ବେଳେ ଦେବୀ ପରୀକ୍ଷା ନେବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପଦ୍ମ ଲୁଚାଇଦେଲେ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ମନେପଡ଼ିଲା ଯେ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ କମଳନୟନ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଆଉ ସେ ପଦ୍ମ ବଦଳରେ ନିଜର ଗୋଟିଏ ଆଖି ହିଁ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲେ। ସେତିକିବେଳେ ମା ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରିନେଲେ ଓ ବିଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଏହାକୁ ହିଁ ଅକାଳ ବୋଧନ କୁହାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅସମୟରେ ଜଗାଇ କରାଯାଇଥିବା ଦେବୀ ପୂଜା।

ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଶ୍ରୀରାମ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ରାବଣ ବାରମ୍ବାର ହାରି ବି ପୁଣି ଠିଆ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବିଭୀଷଣ ତାର ରହସ୍ୟ କହିଦେଲେ, ଆଉ ଶ୍ରୀରାମ ଦିବ୍ୟ ବାଣ ମାରିଲେ। ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ଦିନ ରାବଣର ଅନ୍ତ ହେଲା। ଅହଙ୍କାର ହାରିଗଲା ଓ ଧର୍ମ ଜିତିଗଲା।

ଏହି ଦିନ ସହିତ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବିଜୟର ସ୍ମୃତି ଯୋଡ଼ା। ନଅ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଦଶମ ଦିନ ମା ଦୁର୍ଗା ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେଥିପାଇଁ ନବରାତ୍ରି ପରେ ଏହି ଦିନକୁ ବିଜୟା ଦଶମୀ କୁହାଯାଏ।

ମହାଭାରତ ସହିତ ବି ଏହି ଦିନର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ଅଜ୍ଞାତବାସ ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଶମୀ ଗଛରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ, ଆଉ ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ଅର୍ଜୁନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରିଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦିନ ଶମୀ ଗଛର ପୂଜା ହୁଏ, ଆଉ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆପଟା ପତ୍ରକୁ ସୁନା ଭାବି ବାଣ୍ଟାଯାଏ।

ଆଜି ଦେଶ ସାରା ରାମଲୀଳା ହୁଏ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାବଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ମେଘନାଦଙ୍କ ପୁତୁଳା ପୋଡ଼ାଯାଏ। ମହୀଶୂର ଓ କୁଲ୍ଲୁର ଦଶହରା ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଦିନ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ ନିଜ ଭିତରର ରାବଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅହଙ୍କାର, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭକୁ ଜିତିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିଜୟ। ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧର୍ମ ପଥରେ ଚାଲିବାର ବଳ ଦିଅନ୍ତୁ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ସକାଳେ ଶମୀ ଗଛ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ପୂଜା ହୁଏ। ଅନେକ ଲୋକ ନିଜ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ବହି ଓ ଗାଡ଼ିର ବି ପୂଜା କରନ୍ତି।
- ଅପରାହ୍ଣର ବିଜୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନୂଆ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଶୁଭ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
- ନବରାତ୍ରିରେ ସ୍ଥାପିତ ଦେବୀ ପ୍ରତିମା ଓ ଯବ ଅଙ୍କୁରର ଏହି ଦିନ ବିସର୍ଜନ ହୁଏ।
- ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାମଲୀଳା ପରେ ରାବଣ ପୋଡ଼ି ହୁଏ, ଲୋକେ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଅନ୍ତି ଓ ଶମୀ ବା ଆପଟା ପତ୍ର ବାଣ୍ଟନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଦଶହରା 2026 କେବେ?
ଦଶହରା 2026 20 ଅକ୍ଟୋବର 2026, ମଙ୍ଗଳବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ଦଶହରା 2026 ପାଇଁ ପୂଜା କିମ୍ବା ଉପବାସର ସମୟ କେତେବେଳେ?
ଦଶମୀ ତିଥି 20 ଅକ୍ଟୋବର, 12:51 PM ଠାରୁ 21 ଅକ୍ଟୋବର, 2:12 PM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ବିଜୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ 1:27 PM – 2:14 PM; ଅପରାହ୍ନ କାଳ 12:41 PM – 3:00 PM (ଦିଲ୍ଲୀ)
ଦଶହରା କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଦଶହରା, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜୟା ଦଶମୀ, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ, ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡ। ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ପୂଜା ଓ ଏକ ଶହ ଆଠଟି ପଦ୍ମର କଥା କୃତ୍ତିବାସ ରାମାୟଣ ଓ ବଙ୍ଗର ପରମ୍ପରାରୁ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣରେ ନାହିଁ। ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ। ଶମୀ ଗଛର କଥା ମହାଭାରତର ବିରାଟ ପର୍ବ ସହିତ ଯୋଡ଼ା ପରମ୍ପରା।