ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ — କଥା ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ — କେବେ
- 7 ନଭେମ୍ବର 2026, ଶନିବାର
- 8 ନଭେମ୍ବର 2026, ରବିବାର
- 28 ଅକ୍ଟୋବର 2027, ଗୁରୁବାର
| ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି | 7 ନଭେମ୍ବର, 10:48 AM ଠାରୁ 8 ନଭେମ୍ବର, 11:28 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ · ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ | 5:51 AM · 5:09 PM |
ସମୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଇଁ · 7 ନଭେମ୍ବର 2026
▶ ଯେଉଁ ରାଜାର ପୁତଳା ଜଳେ — ତା' ପାଇଁ କିଏ ଆଗକୁ ଆସିଲେ? — ଭିଡିଓ ›
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ଦୀପାବଳିର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଓ ସତ୍ୟଭାମା ଅତ୍ୟାଚାରୀ ନରକାସୁରକୁ ବଧ କରି ଷୋହଳ ହଜାର ବନ୍ଦିନୀ ନାରୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଛୋଟ ଦୀପାବଳି ଓ ରୂପ ଚୌଦସ ବି କୁହାଯାଏ।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁରରେ ନରକାସୁର ନାମରେ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସେ ଭୂଦେବୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥିବୀ ମାତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିର ଅହଙ୍କାର ତାକୁ ଅତ୍ୟାଚାରୀ କରିଦେଲା। ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ହଇରାଣ କଲା, ମାତା ଅଦିତିଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଛଡ଼ାଇନେଲା, ଆଉ ଅଲଗା ଅଲଗା ରାଜ୍ୟର ଷୋହଳ ହଜାର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ନିଜ ମହଲରେ ଆଟକ ରଖିଲା।

ଦୁଃଖୀ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରକା ପହଞ୍ଚି ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଆଉ ତାଙ୍କ ସହିତ ରାଣୀ ସତ୍ୟଭାମା ବି ଗଲେ। ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ଚାରିପଟେ ପାହାଡ଼, ଜଳ ଓ ନିଆଁର ଘେରା ଥିଲା, ଆଉ ମୁର ନାମରେ ପାଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡିଆ ଅସୁର ପହରା ଦେଉଥିଲା। କୃଷ୍ଣ ସବୁ ଘେରା ଭାଙ୍ଗିଲେ ଓ ମୁରକୁ ହରାଇଲେ, ସେଥିପାଇଁ ସେ ମୁରାରି କୁହାଗଲେ।

ତାପରେ ନରକାସୁର ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଭାଗବତର କଥାରେ କୃଷ୍ଣ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରରେ ତାକୁ ବଧ କଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ କଥା ଅନୁସାରେ ନରକାସୁରର ବର ଥିଲା ଯେ ତାର ମୃତ୍ୟୁ କେବଳ ତା ମାଆଙ୍କ ହାତରେ ହେବ, ସେଥିପାଇଁ ସତ୍ୟଭାମା, ଯାହାଙ୍କୁ ଭୂଦେବୀଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି ମନାଯାଏ, ନିଜେ ବାଣ ମାରି ତାକୁ ବଧ କଲେ।

କୁହାଯାଏ ଯେ ଶେଷ ସମୟରେ ନରକାସୁର ନିଜ ଭୁଲ ବୁଝିଲା। ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା ଯେ ତାର ମୃତ୍ୟୁ ଦିନକୁ ଲୋକେ ଦୀପ ଜାଳି ଖୁସିରେ ପାଳନ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅନ୍ଧାର ଉପରେ ଆଲୋକର ବିଜୟ ମନେ ରହୁ। ଭଗବାନ ତାର ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।

କୃଷ୍ଣ ଷୋହଳ ହଜାର ନାରୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ ନ କରନ୍ତୁ, ସେଥିପାଇଁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ନିଜ ରାଣୀର ପଦ ଦେଲେ। ମାତା ଅଦିତିଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ବି ଆଦରର ସହ ଫେରାଇ ଦିଆଗଲା।

ମାନ୍ୟତା ଅଛି ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ କୃଷ୍ଣ ଭୋରରେ ଫେରିଲେ ଓ ତେଲ ଓ ହଳଦୀ ଲେପ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ତେଲ ଲଗାଇ ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ସ୍ନାନର ପରମ୍ପରା ଅଛି, ଆଉ ଏହାକୁ ରୂପ ଚୌଦସ କୁହାଯାଏ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦୀପ ଜଳେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହା ଛୋଟ ଦୀପାବଳି। ତାମିଲନାଡୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏହି ଦିନ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଦୀପାବଳି ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ପର୍ବ ଶିଖାଏ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ଧାରର ଅନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ, ଯେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ତାରା ଓ ଜହ୍ନ ଦିଶୁଥାଏ, ରାଶି ତେଲ ମାଲିସ କରି ଓ ହଳଦୀ ଲେପ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ।
- ଅନେକ ଜାଗାରେ ସ୍ନାନ ବେଳେ ଅପାମାର୍ଗ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅପାମାରଙ୍ଗ ଗଛର ଡାଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବୁଲାଯାଏ।
- ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘର ବାହାରେ ଯମରାଜଙ୍କ ନାମରେ ଦୀପ ଜଳାଯାଏ, ଆଉ ଘରେ ଛୋଟ ଦୀପାବଳିର ଦୀପ ସଜାଯାଏ।
- ଅନେକ ଘରେ ଏହି ଦିନ ହନୁମାନ ଓ ମା କାଳୀଙ୍କ ପୂଜା ବି ହୁଏ। ଗୁଜରାଟରେ ଏହାକୁ କାଳୀ ଚୌଦସ କୁହାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2026 କେବେ?
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2026 7 ନଭେମ୍ବର 2026, ଶନିବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2026 ପାଇଁ ପୂଜା କିମ୍ବା ଉପବାସର ସମୟ କେତେବେଳେ?
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି 7 ନଭେମ୍ବର, 10:48 AM ଠାରୁ 8 ନଭେମ୍ବର, 11:28 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ)
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ଦୀପାବଳିର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ସ
ନରକାସୁର ବଧର କଥା ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ହାତରେ ବଧର ରୂପ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚଳିତ। ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ସ୍ନାନର ବିଧାନ ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଓ ଲୋକ ପରମ୍ପରାରୁ।