దసరా — కథ, ప్రాముఖ్యత

దసరా — ఎప్పుడు
- 20 అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం
- 9 అక్టోబర్ 2027, శనివారం
| దశమి తిథి | 20 అక్టోబర్, 12:51 PM నుండి 21 అక్టోబర్, 2:12 PM వరకు |
| విజయ ముహూర్తం | 1:57 PM – 2:44 PM |
| అపరాహ్ణ కాలం | 1:10 PM – 3:30 PM |
| సూర్యోదయం · సూర్యాస్తమయం | 6:10 AM · 5:51 PM |
సమయాలు హైదరాబాద్ కోసం · 20 అక్టోబర్ 2026
ఈ రోజు ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
దసరా, అంటే విజయదశమి, ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు జరుపుకుంటారు. ఇదే రోజు శ్రీరాముడు రావణుడిపై విజయం సాధించారు, ఇదే రోజు దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించారు. చివరికి సత్యమూ ధర్మమే గెలుస్తాయని ఈ పండుగ నేర్పుతుంది.
కథ
కథ ప్రకారం, రావణుడు సీతమ్మను అపహరించి లంకకు తీసుకుపోయినప్పుడు, శ్రీరాముడు హనుమంతుడు, సుగ్రీవుడు, వానర సేనతో కలిసి సముద్రంపై వారధి కట్టి లంకపై దండెత్తారు. ఎన్నో రోజులు భీకర యుద్ధం జరిగింది. కుంభకర్ణుడు, మేఘనాదుడు వంటి వీరులు నేలకొరిగారు, కానీ రావణుడు ఓటమి ఒప్పుకోవడానికి సిద్ధంగా లేడు.

రావణుడితో చివరి యుద్ధానికి ముందు శ్రీరాముడు శక్తిని ఆరాధించారు. తూర్పు భారతదేశంలో ప్రచారంలో ఉన్న కథ ప్రకారం, దుర్గాదేవి పూజ కోసం ఆయన నూట ఎనిమిది నీలి తామర పూలు తెప్పించారు. పూజ సమయంలో దేవి పరీక్షించడానికి ఒక పువ్వును దాచేశారు. తనను అందరూ కమలనయనుడు అంటారని రామునికి గుర్తొచ్చింది, ఆ పువ్వుకు బదులు తన ఒక కన్నునే సమర్పించడానికి సిద్ధపడ్డారు. అప్పుడే అమ్మవారు ప్రత్యక్షమై ఆయన చేయి పట్టుకుని ఆపారు, విజయం కలగాలని ఆశీర్వదించారు. దీన్నే అకాల బోధనం అంటారు, అంటే సమయం కాని సమయంలో దేవిని మేల్కొలిపి చేసిన పూజ.

ఆశీర్వాదం పొందిన శ్రీరాముడు మళ్ళీ యుద్ధానికి దిగారు. రావణుడు మళ్ళీ మళ్ళీ ఓడిపోయినా తిరిగి లేచి నిలబడేవాడు. అప్పుడు విభీషణుడు అతని రహస్యం చెప్పారు, శ్రీరాముడు దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించారు. ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు రావణుడు అంతమయ్యాడు. అహంకారం ఓడిపోయింది, ధర్మం గెలిచింది.

ఇదే రోజుతో మరో విజయం జ్ఞాపకం కూడా ముడిపడి ఉంది. తొమ్మిది రోజుల యుద్ధం తర్వాత పదో రోజు దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించారు, అందుకే నవరాత్రుల తర్వాత వచ్చే ఈ రోజును విజయదశమి అంటారు.

మహాభారతంతో కూడా ఈ రోజుకు అనుబంధం ఉంది. అజ్ఞాతవాస సమయంలో పాండవులు తమ ఆయుధాలను జమ్మి చెట్టులో దాచారు, విజయదశమి నాడు అర్జునుడు వాటిని తిరిగి తీశారు. అందుకే ఈ రోజు జమ్మి చెట్టును పూజిస్తారు, మహారాష్ట్రలో ఆప్టా ఆకులను బంగారంగా భావించి పంచుకుంటారు.

ఈరోజు దేశమంతటా రామలీల జరుగుతుంది, సాయంత్రం రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, మేఘనాదుల బొమ్మలను దహనం చేస్తారు. మైసూరు దసరా, కులూ దసరా ఎంతో దూరం వరకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. మనలోని రావణుడిని, అంటే గర్వం, కోపం, లోభాలను జయించడమే నిజమైన విజయమని ఈ రోజు గుర్తు చేస్తుంది. శ్రీరామచంద్ర ప్రభువు అందరికీ ధర్మమార్గంలో నడిచే బలాన్ని ఇవ్వాలి.
ఎలా జరుపుకుంటారు
- ఉదయం జమ్మి చెట్టుకూ, ఆయుధాలకూ పూజ చేస్తారు; చాలామంది తమ పనిముట్లు, పుస్తకాలు, వాహనాలకు కూడా పూజ చేస్తారు.
- మధ్యాహ్నం తర్వాత వచ్చే విజయ ముహూర్తం కొత్త పనులు మొదలుపెట్టడానికి శుభప్రదమని భావిస్తారు.
- నవరాత్రుల్లో ప్రతిష్ఠించిన అమ్మవారి విగ్రహాన్ని, మొలకెత్తించిన ధాన్యపు మొక్కల పాత్రను ఇదే రోజు నిమజ్జనం చేస్తారు.
- సాయంత్రం రామలీల తర్వాత రావణ దహనం జరుగుతుంది, ప్రజలు పెద్దల పాదాలకు నమస్కరించి ఆశీర్వాదం తీసుకుంటారు, జమ్మి ఆకులు గానీ ఆప్టా ఆకులు గానీ పంచుకుంటారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దసరా 2026 ఎప్పుడు?
దసరా 2026 20 అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం న వస్తుంది. తేదీలు ఢిల్లీ హిందూ పంచాంగం ప్రకారం; ఇతర నగరాల్లో ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు.
దసరా 2026 పూజ లేదా ఉపవాస సమయం ఎప్పుడు?
దశమి తిథి 20 అక్టోబర్, 12:51 PM నుండి 21 అక్టోబర్, 2:12 PM వరకు; విజయ ముహూర్తం 1:57 PM – 2:44 PM; అపరాహ్ణ కాలం 1:10 PM – 3:30 PM (ఢిల్లీ)
దసరా ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
దసరా, అంటే విజయదశమి, ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు జరుపుకుంటారు.
ఆధారం
వాల్మీకి రామాయణం, యుద్ధ కాండ · రాముని శక్తి పూజ, నూట ఎనిమిది తామరల కథ కృత్తివాస రామాయణం నుంచి, బెంగాల్ సంప్రదాయం నుంచి వచ్చింది, వాల్మీకి రామాయణంలో లేదు · దేవీ మాహాత్మ్యం · జమ్మి చెట్టు కథ మహాభారతం విరాట పర్వంతో ముడిపడిన సంప్రదాయం