ધનુર્માસ / માર્ગઝી — કથા અને મહત્ત્વ
ધનુર્માસ / માર્ગઝી (તિરુપ્પાવૈ)

ધનુર્માસ / માર્ગઝી — ક્યારે છે
- 16 ડિસેમ્બર 2026 – 14 જાન્યુઆરી 2027
આ દિવસ કેમ ઊજવાય છે?
સૂર્ય ધનુ રાશિમાં પ્રવેશે ત્યારે ધનુર્માસ શરૂ થાય છે; તમિલમાં તેને માર્ગઝી કહે છે. આ મહિનો પરોઢ પહેલાં વિષ્ણુની ઉપાસના કરવાનો છે. આ મહિનામાં આંડાળનાં ત્રીસ પદોનું તિરુપ્પાવૈ રોજ સવારે એક પદ એ રીતે ગવાય છે.
કથા
તમિલ પરંપરા મુજબ આંડાળ, જેમને ગોદા પણ કહે છે, શ્રીવિલ્લિપુત્તૂરના વિષ્ણુચિત્ત (પેરિયાળવાર) ની પુત્રી હતાં. બાળપણથી જ તેમણે કૃષ્ણને મનમાં પતિ માની લીધા હતા.

માર્ગઝી મહિનામાં વ્રજની ગોપીઓની જેમ તેઓ વહેલાં ઊઠીને વ્રત કરતાં અને સખીઓને જગાડતાં ત્રીસ પદો ગાતાં. એ જ તિરુપ્પાવૈ. આજે પણ રોજ સવારે એક પદ ગવાય છે, અને પરંપરા કહે છે કે મહિનાના અંતે તેમનો કૃષ્ણ સાથે વિવાહ થયો.
કેવી રીતે ઊજવાય છે
- સૂર્યોદય પહેલાં બ્રહ્મમુહૂર્તમાં ઊઠીને સ્નાન કરવું અને બારણે કોલમ દોરવી.
- દરરોજ તિરુપ્પાવૈનું એક પદ ગાવું અથવા સાંભળવું.
- વિષ્ણુ મંદિરની વહેલી સવારની પૂજામાં જોડાવું; આ મહિનામાં ઘણાં મંદિરોમાં પ્રસાદ તરીકે સક્કરૈ પોંગલ અપાય છે.
- મહિનાનો અંત ભોગીથી થાય છે અને પછી પોંગલનો તહેવાર આવે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ધનુર્માસ / માર્ગઝી 2026 ક્યારે છે?
ધનુર્માસ / માર્ગઝી 2026 16 ડિસેમ્બર 2026 – 14 જાન્યુઆરી 2027 ના રોજ છે. તારીખો દિલ્હીના હિન્દુ પંચાંગ મુજબ છે; અન્ય શહેરોમાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે.
ધનુર્માસ / માર્ગઝી શા માટે ઉજવાય છે?
સૂર્ય ધનુ રાશિમાં પ્રવેશે ત્યારે ધનુર્માસ શરૂ થાય છે; તમિલમાં તેને માર્ગઝી કહે છે.
સ્રોત
તિરુપ્પાવૈ આંડાળની રચના છે અને નાલાયિર દિવ્ય પ્રબંધમનો ભાગ છે. મહિનો ધનુ સંક્રાંતિથી, એટલે કે સૂર્યના ધનુ રાશિમાં પ્રવેશથી, શરૂ થાય છે; આ વર્ષે તે લગભગ ૧૬ ડિસેમ્બરે આવે છે.