धनुर्मास / मार्गळी — कथा आणि महत्त्व
धनुर्मास / मार्गळी (तिरुप्पावै)

धनुर्मास / मार्गळी — कधी आहे
- 16 डिसेंबर 2026 – 14 जानेवारी 2027
हा दिवस का साजरा करतात?
सूर्याने धनु राशीत प्रवेश केल्यावर धनुर्मास सुरू होतो; तमिळमध्ये त्याला मार्गळी म्हणतात. हा पहाटेपूर्वी विष्णूची उपासना करण्याचा महिना आहे. या महिन्यात आंडाळ यांचे तीस पदांचे तिरुप्पावै रोज सकाळी एक पद याप्रमाणे म्हटले जाते.
कथा
तमिळ परंपरेनुसार आंडाळ, ज्यांना गोदा असेही म्हणतात, या श्रीविल्लिपुत्तूरच्या विष्णुचित्त (पेरियाळवार) यांच्या कन्या होत्या. बालपणापासूनच त्यांनी कृष्णाला मनोमन पती मानले होते.

मार्गळी महिन्यात व्रजातील गोपींप्रमाणे त्या पहाटे उठून व्रत करत असत आणि सख्यांना जागे करताना तीस पदे गात असत. हीच तिरुप्पावै. आजही रोज सकाळी एक पद गायले जाते, आणि परंपरा सांगते की महिना संपताना त्यांचा कृष्णाशी विवाह झाला.
कसा साजरा करतात
- सूर्योदयापूर्वी ब्राह्ममुहूर्तावर उठून स्नान करावे आणि दारात कोलम काढावा.
- दररोज तिरुप्पावैचे एक पद गावे किंवा ऐकावे.
- विष्णू मंदिरातील पहाटेच्या पूजेत सहभागी व्हावे; या महिन्यात अनेक मंदिरांत प्रसाद म्हणून सक्करै पोंगल दिला जातो.
- महिन्याचा शेवट भोगीने होतो आणि त्यानंतर पोंगल सण येतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
धनुर्मास / मार्गळी 2026 केव्हा आहे?
धनुर्मास / मार्गळी 2026 16 डिसेंबर 2026 – 14 जानेवारी 2027 रोजी आहे. तिथी दिल्लीच्या हिंदू पंचांगानुसार आहेत; इतर शहरांत एका दिवसाचा फरक असू शकतो.
धनुर्मास / मार्गळी का साजरा केला जातो?
सूर्याने धनु राशीत प्रवेश केल्यावर धनुर्मास सुरू होतो; तमिळमध्ये त्याला मार्गळी म्हणतात.
स्रोत
तिरुप्पावै ही आंडाळ यांची रचना असून नालायिर दिव्य प्रबंधमचा भाग आहे. धनु संक्रांतीला, म्हणजे सूर्याच्या धनु राशीतील प्रवेशाला महिना सुरू होतो; यंदा ती सुमारे १६ डिसेंबरला येते.