अक्षय नवमी — कथा आणि महत्त्व
अक्षय नवमी (आवळा नवमी)

अक्षय नवमी — कधी आहे
- 18 नोव्हेंबर 2026, बुधवार
| नवमी तिथी | 18 नोव्हेंबर, 6:06 AM ते 19 नोव्हेंबर, 7:07 AM |
| सूर्योदय · सूर्यास्त | 6:47 AM · 6:00 PM |
वेळा मुंबई साठी आहेत · 18 नोव्हेंबर 2026
हा दिवस का साजरा करतात?
अक्षय नवमी कार्तिक शुद्ध नवमीला येते. या दिवशी आवळ्याच्या झाडाची पूजा करतात आणि त्याखाली बसून भोजन करतात. या दिवसाचे पुण्य कधीही क्षय पावत नाही असे मानले जाते, म्हणूनच तिला अक्षय म्हणतात.
कथा
एका प्रचलित लोककथेनुसार काशीतील एका व्यापारी दांपत्याला मूल नव्हते. दुसऱ्या एका स्त्रीच्या चुकीच्या सल्ल्यावर चालल्याने त्यांना दुःख भोगावे लागले. पुढे पत्नीने कार्तिक शुद्ध नवमीला भक्तिभावाने आवळ्याच्या झाडाची पूजा केली आणि त्याच्या खाली बसून भोजन केले. असे सांगतात की तिचे संकट दूर झाले आणि तिला मूल झाले.

परंपरा सांगते की भगवान विष्णूंचा आवळ्याच्या झाडात निवास असतो, म्हणून आजही या दिवशी कुटुंबे झाडाखाली एकत्र स्वयंपाक करून जेवतात.
कसा साजरा करतात
- सकाळी स्नान करून आवळ्याच्या झाडाजवळ जावे आणि त्याला पाणी, हळद, कुंकू आणि अक्षता अर्पण कराव्यात.
- झाडाला सात प्रदक्षिणा घालाव्यात आणि त्याभोवती कच्चा सुती धागा गुंडाळावा.
- झाडाखाली बसून भोजन करावे; आवळा खाणे शुभ मानले जाते.
- ब्राह्मणांना किंवा गरजूंना धान्य, वस्त्र किंवा आवळे दान करावेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अक्षय नवमी 2026 केव्हा आहे?
अक्षय नवमी 2026 18 नोव्हेंबर 2026, बुधवार रोजी आहे. तिथी दिल्लीच्या हिंदू पंचांगानुसार आहेत; इतर शहरांत एका दिवसाचा फरक असू शकतो.
अक्षय नवमी 2026 ची पूजा किंवा उपवासाची वेळ कोणती?
नवमी तिथी 18 नोव्हेंबर, 6:06 AM ते 19 नोव्हेंबर, 7:07 AM (दिल्ली)
अक्षय नवमी का साजरा केला जातो?
अक्षय नवमी कार्तिक शुद्ध नवमीला येते.
स्रोत
ही कथा पद्म आणि स्कंद पुराणांच्या परंपरेत आढळणारी लोककथा आहे. तिथी पंचांगानुसार ठरते; नवमी दोन दिवस असल्यास मध्यान्हकाळी नवमी व्यापणारा दिवस घेतला जातो.