വ്യാഴാഴ്ച വ്രതം — കഥ
വ്യാഴാഴ്ച വ്രതം (ബൃഹസ്പതി വ്രതം)

ഈ ദിവസം എന്തിന് ആഘോഷിക്കുന്നു?
വ്യാഴാഴ്ച ദേവഗുരു ബൃഹസ്പതിയുടെ ദിവസമാണ്, പാരമ്പര്യത്തിൽ ഈ ദിവസം മഹാവിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കുന്നു. ഈ ദിവസത്തിന്റെ നിറം മഞ്ഞയാണ്, അതിനാൽ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു, കടലപ്പരിപ്പ്, ശർക്കര അല്ലെങ്കിൽ ഉണക്കമുന്തിരി, മഞ്ഞപ്പൂക്കൾ, മഞ്ഞച്ചന്ദനം എന്നിവ അർപ്പിക്കുന്നു. പൂജ വാഴയുടെ ചുവട്ടിലോ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മുന്നിലോ ചെയ്യുന്നു. പലരും പതിനാറ് വ്യാഴാഴ്ച ഈ വ്രതമെടുത്ത് പതിനേഴാം വ്യാഴാഴ്ച ഉദ്യാപനം ചെയ്യുന്നു.
കഥ
ഒരുകാലത്ത് പ്രതാപിയായ ഒരു രാജാവ് ഭരിച്ചിരുന്നു എന്ന് കഥ പറയുന്നു. അദ്ദേഹം വലിയ ദാനശീലനായിരുന്നു, വ്യാഴാഴ്ച വ്രതമെടുക്കും, ആവശ്യക്കാരെ സഹായിക്കും, കിണറുകളും കുളങ്ങളും ധർമ്മശാലകളും പണിയിക്കും. പക്ഷേ കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിൽ ഈ ദാനത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു അഭിപ്രായമായിരുന്നു. ഖജനാവുസൂക്ഷിപ്പുകാരനും കലവറക്കാരനും വീട്ടിലെ മുതിർന്നവരും ഒരേ കാര്യം പറഞ്ഞു, ഇത്രയും കൊടുക്കുന്നത് ധൂർത്താണ്, ഇങ്ങനെ പോയാൽ വീട് ക്ഷയിക്കും. ദിവസവും ഇതു കേട്ട് റാണിയുടെ മനസ്സിലും ഇത് ഉറച്ചു, പതുക്കെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ കൊടുക്കുന്ന കൈ അടഞ്ഞുതുടങ്ങി.

ഒരു ദിവസം രാജാവ് നായാട്ടിന് കാട്ടിൽ പോയിരുന്നു. അപ്പോൾ ദേവഗുരു ബൃഹസ്പതി ഒരു സാധാരണ സന്യാസിയുടെ വേഷത്തിൽ കൊട്ടാരവാതിൽക്കൽ ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു വന്നു. റാണി കലവറക്കാരനെ നോക്കി, അയാൾ കൈ കുടഞ്ഞു. റാണി ഒന്നും കൊടുത്തില്ല, ക്ഷീണിച്ച് പറഞ്ഞു, ഈ ധനം കൊണ്ട് ഞാൻ മടുത്തു; ഇതെല്ലാം പോയാൽ ചോദിക്കാൻ ആരും വരില്ല, ദിവസവും ദാനത്തിന്റെ കണക്കും വേണ്ട. വിശക്കുന്നവന് അപ്പവും ദാഹിക്കുന്നവന് വെള്ളവും കിട്ടാനും ആവശ്യക്കാരന്റെ കാര്യം മുടങ്ങാതിരിക്കാനുമാണ് ധനം കിട്ടുന്നതെന്ന് സന്യാസി ഉപദേശിച്ചു.

കൊട്ടാരത്തിൽ ആരും ഈ ഉപദേശം കേട്ടില്ല, ആരും റാണിയെ തിരുത്തിയുമില്ല. സന്യാസി ഒന്നു നിന്ന് പറഞ്ഞു, കൊടുക്കുന്നത് നിർത്തുന്ന വീട്ടിലേക്ക് വരുന്നതും നിൽക്കും; ഇത് ആരുടെയും ശാപമല്ല, വീടിന്റെ സ്വന്തം കണക്കാണ്. ഇത് മനസ്സിലാകുന്ന ദിവസം വ്യാഴാഴ്ച വ്രതം തുടങ്ങിക്കോളൂ. ഇത്രയും പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം പോയി. രാജാവും നായാട്ടിലും സഭയിലും മുഴുകി, സ്വന്തം വീട്ടിലെ ഈ കാര്യം സമയത്തിന് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഖജനാവ് ഒഴിഞ്ഞു, വയലുകൾ ഉണങ്ങി, രാജ്യം കൈവിട്ടുപോയി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

രാജാവ് മറ്റൊരു ദേശത്തു പോയി വിറകുവെട്ടി ജീവിച്ചു. റാണിയും ഒരു പഴയ ദാസിയും പിന്നിൽ ബാക്കിയായി, ഇരുവർക്കും പട്ടിണി ദിവസങ്ങൾ കഴിക്കേണ്ടിവന്നു. ആ കഷ്ടകാലത്ത് കൊട്ടാരത്തിന്റെ പഴയ ഗർവ്വ് പതുക്കെ അലിഞ്ഞു. ഒരു ദിവസം ദാസി റാണിയുടെ സഹോദരിയുടെ വീട്ടിൽ കുറച്ച് ധാന്യം ചോദിക്കാൻ പോയി. അവിടെ വ്യാഴാഴ്ച കഥ നടക്കുകയായിരുന്നു, കഥയ്ക്കിടെ സംസാരിക്കുന്ന പതിവില്ലാത്തതിനാൽ ആരും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. തന്നെ അപമാനിച്ചെന്ന് തോന്നി ദാസി മടങ്ങി.

കഥ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സഹോദരി ഓടിവന്ന്, അത് അപമാനമല്ലായിരുന്നു എന്ന് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു, പിന്നെ ഇരുവർക്കും വ്യാഴാഴ്ച വ്രതത്തിന്റെ വിധി പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. അടുത്ത വ്യാഴാഴ്ച റാണിയും ദാസിയും കുതിരലായത്തിൽ നിന്ന് കുറച്ച് കടലയും ശർക്കരയും എടുത്ത് വാഴച്ചുവട്ടിലും മഹാവിഷ്ണുവിനും പൂജ ചെയ്തു, കഥ കേട്ടു, വ്രതമെടുത്തു. വീട്ടിൽ ധാന്യം വരാൻ തുടങ്ങി. മുമ്പ് കൈ അടച്ചുപിടിച്ചിരുന്ന റാണി ഇപ്പോൾ ആദ്യം മറ്റുള്ളവർക്കു കൊടുത്തിട്ടേ കഴിച്ചുള്ളൂ. ഇതായിരുന്നു അവളുടെ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റം.

അങ്ങ് ദൂരദേശത്ത് രാജാവിനും ഒരു സന്യാസി ഇതേ വ്രതം പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. അദ്ദേഹവും വ്യാഴാഴ്ച വ്രതവും കഥയും നിയമമാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നടന്നുതുടങ്ങി, പതുക്കെ അദ്ദേഹം സ്വദേശത്തേക്ക് മടങ്ങി. പഴയ രാജ്യം വീണ്ടും കിട്ടി, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ രാജാവും റാണിയും ഒരേ കാര്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. അവർ അന്നദാനശാലകൾ തുറന്നു, കിണറുകൾ കുഴിപ്പിച്ചു, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വ്യാഴാഴ്ച വ്രതം വിട്ടില്ല.

ഈ കഥയുടെ പാഠം പിശുക്കിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിലും വലുതാണ്. ധനം സ്വയം നല്ലതോ ചീത്തയോ അല്ല, അത് ഏതു കയ്യിലാണോ അതുപോലെയാകും, കൊടുക്കുന്ന ശീലമില്ലാത്ത വീട്ടിൽ സംതൃപ്തിയും നിൽക്കില്ല എന്ന് അത് പറയുന്നു. വ്യാഴാഴ്ച വ്രതം ശ്രദ്ധയോടെ എടുത്ത്, ഈ കഥ കേട്ട്, കഴിവിനൊത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നവരുടെ വീട്ടിൽ സുഖവും സംതൃപ്തിയും നിലനിൽക്കുമെന്ന് കഥ പറയുന്നു. ദേവഗുരു ബൃഹസ്പതിയും മഹാവിഷ്ണുവും എല്ലാവർക്കും സദ്ബുദ്ധി നൽകട്ടെ.
എങ്ങനെ ആചരിക്കുന്നു
- വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെ കുളിച്ച് മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച് വ്രതത്തിന്റെ സങ്കൽപമെടുക്കുന്നു; പലരും ശുക്ല പക്ഷത്തിലെ ഒരു വ്യാഴാഴ്ച തുടങ്ങി പതിനാറ് വ്യാഴാഴ്ച എടുക്കുന്നു.
- വാഴയുടെ ചുവട്ടിൽ വെള്ളമൊഴിച്ചോ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മുന്നിലിരുന്നോ കടലപ്പരിപ്പ്, ശർക്കര അല്ലെങ്കിൽ ഉണക്കമുന്തിരി, മഞ്ഞപ്പൂക്കൾ, മഞ്ഞച്ചന്ദനം, മഞ്ഞൾ എന്നിവ അർപ്പിക്കുന്നു.
- പൂജയ്ക്കു ശേഷം ഈ വ്രതകഥ കേൾക്കുന്നു, പിന്നെ വിഷ്ണുവിന് ആരതി ഉഴിയുന്നു; അതിനു ശേഷം കടലപ്പരിപ്പ്, കടലമാവു കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, മഞ്ഞ കിച്ചടി തുടങ്ങിയ മഞ്ഞനിറമുള്ള ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; പല വീടുകളിലും ഇത് ഉപ്പില്ലാതെയാണ്.
- പല കുടുംബങ്ങളിലും ഈ ദിവസം തല കഴുകുകയോ തുണി അലക്കുകയോ ചെയ്യാറില്ല; ഇത് വീട്ടുപാരമ്പര്യമാണ്, പകർന്നുകിട്ടിയിടത്ത് പാലിക്കുന്നു.
- പതിനേഴാം വ്യാഴാഴ്ച മഞ്ഞനിറമുള്ള ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കി പ്രസാദമായി പങ്കുവെച്ച്, കടല, ശർക്കര, മഞ്ഞൾ, മഞ്ഞവസ്ത്രം, ധാന്യം എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത് ഉദ്യാപനം നടത്തുന്നു.
- മുഴുവൻ ഉപവാസം എടുക്കാൻ കഴിയാത്തവർ ആരോഗ്യം അനുവദിക്കുന്നതുപോലെ പഴങ്ങൾ കഴിച്ചോ ഒരിക്കലൂണോടെയോ വ്രതമെടുക്കുക.
ഉറവിടം
ബൃഹസ്പതി ദേവഗുരുവാണ് എന്നത് പുരാണങ്ങളിൽ വരുന്നു, എന്നാൽ രാജാവിന്റെയും രാജ്ഞിയുടെയും ഈ കഥ ഒരു പുരാണത്തിലെയും അദ്ധ്യായമല്ല; വ്രതകഥാ പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള കഥയാണ്, വ്രതകഥാ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെയും വീടുകളിലെ വായ്മൊഴിയിലൂടെയും പകർന്നുവന്നത്. ഇതിന് പല രൂപങ്ങളുണ്ട്; ചിലതിൽ സാധു രാജ്ഞിയോട് പറഞ്ഞ ഉപായങ്ങളുടെ പട്ടിക എണ്ണിപ്പറയുന്നു, അത് ഇവിടെ മനഃപൂർവം ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല.