घरातील सगळे दोर जोडले — तरी ते का बांधले गेले नाहीत?
लोण्याचे मडके फुटले, आई छडी घेऊन धावल्या — आणि मग यशोदेने बाळकृष्णाला बांधायचे ठरवले.
Mythraan ॲप मोफत डाउनलोड कराMythraan ॲप मोफत डाउनलोड करा · App Storeकथा
घरातील सगळे दोर जोडले गेले — तरीही एका चिमुकल्या बाळाची कंबर बांधली गेली नाही. ही भागवत पुराणातील कथा आहे. दूध उतू गेले, तेव्हा यशोदा कृष्णाला सोडून धावल्या. रुसलेल्या कृष्णांनी मडके फोडले, आणि लोणी माकडांना वाटू लागले.
आई छडी घेऊन धावल्या — हाती सापडले, तेव्हा डोळे डबडबले. यशोदेने छडी फेकून दिली, दोर उचलला. दोर दोन बोटे कमी पडला. दुसरा जोडला — पुन्हा दोन बोटे कमी.
दोरावर दोर जोडले गेले, आई घामाने चिंब भिजल्या. तेव्हा कृष्णांनी आईचा थकवा पाहिला आणि स्वतःला बांधून घेतले. आचार्य सांगतात — एक बोट म्हणजे भक्ताचे परिश्रम, आणि दुसरे, भगवंताची कृपा.
बांधलेल्या अवस्थेतच कृष्ण उखळ ओढत दोन झाडांच्या मधून निघाले — झाडांतून दोन तेजस्वी राजकुमार बाहेर आले — कुबेराचे पुत्र, जे नारदांच्या शापामुळे झाडे झाले होते. दोर म्हणजे 'दाम', पोट म्हणजे 'उदर'.
म्हणूनच त्यांना दामोदर म्हणतात. कार्तिक हा त्यांचाच महिना — घरोघरी दिवा लागतो.
स्रोत
श्रीमद्भागवत पुराण (स्कंध 10, अध्याय 9-10); दामोदराष्टकम् (पद्म पुराण).