గంగా దశహరా — కథ, ప్రాముఖ్యత

గంగా దశహరా — ఎప్పుడు
- 13 జూన్ 2027, ఆదివారం
| దశమి తిథి | 13 జూన్, 2:45 AM నుండి 14 జూన్, 2:13 AM వరకు |
| సూర్యోదయం · సూర్యాస్తమయం | 5:41 AM · 6:51 PM |
సమయాలు హైదరాబాద్ కోసం · 13 జూన్ 2027
ఈ రోజు ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి నాడు గంగమ్మ స్వర్గం నుంచి భూమికి దిగి వచ్చారు. భగీరథ మహారాజు తపస్సు వల్ల వచ్చిన గంగ ఆయన పూర్వీకులను ఉద్ధరించింది. దశహరా అంటే పది పాపాలను హరించేది, అందుకే ఈ రోజు గంగా స్నానానికీ, దానానికీ ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యం ఉంది.
కథ
కథ ప్రకారం, అయోధ్యలో సూర్యవంశానికి చెందిన ప్రతాపవంతుడైన సగర మహారాజు ఉండేవారు. ఆయన అశ్వమేధ యాగం చేసి, యాగాశ్వాన్ని వదిలారు. దేవేంద్రునికి భయం పట్టుకుంది, ఆయన ఆ గుర్రాన్ని రహస్యంగా పాతాళంలో కపిల మహర్షి ఆశ్రమం దగ్గర కట్టేశారు. సగర మహారాజు అరవై వేల మంది కుమారులు గుర్రాన్ని వెతుకుతూ, భూమిని తవ్వుకుంటూ అక్కడికి చేరుకున్నారు.

గుర్రాన్ని చూసి, ధ్యానంలో కూర్చున్న కపిల మహర్షినే దొంగ అనుకుని ఆయనను అవమానించసాగారు. మహర్షి కళ్ళు తెరవగానే ఆయన తేజస్సుకు వారంతా భస్మమైపోయారు. తర్వాత సగరుని మనవడు అంశుమంతుడు వినయంగా మహర్షిని ప్రసన్నం చేసుకుని గుర్రాన్ని తిరిగి పొందాడు. ఈ పూర్వీకులకు ఉద్ధరణ స్వర్గంలోని గంగా పవిత్ర జలంతో మాత్రమే కలుగుతుందని మహర్షి చెప్పారు.

అంశుమంతుడు, తర్వాత అతని కుమారుడు దిలీపుడు జీవితాంతం తపస్సు చేశారు, కానీ గంగ రాలేదు. తర్వాత దిలీపుని కుమారుడు భగీరథుడు రాజ్యాన్ని వదిలి హిమాలయాల్లో కఠోర తపస్సు చేశారు. బ్రహ్మదేవుడు ప్రసన్నుడై గంగను భూమికి పంపడానికి అంగీకరించారు. కానీ ఒక సమస్య ఉంది. స్వర్గం నుంచి దిగే గంగ వేగం ఎంత బలంగా ఉందంటే, భూమి దాన్ని భరించలేదు.

అప్పుడు భగీరథుడు పరమశివుని ఆరాధించారు. భోళా శంకరుడు ప్రసన్నుడై, నేను గంగను ధరిస్తాను, అన్నారు. గంగ పూర్తి వేగంతో దిగగానే శివుడు ఆమెను తన జటాజూటంలో బంధించారు. గంగ చాలా కాలం ఆ జటల్లోనే తిరుగుతూ ఉండిపోయింది. తర్వాత భగీరథుని ప్రార్థనపై శివుడు ఒక సన్నని ధారను భూమి మీదకు వదిలారు. ఆ రోజు జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి.

ముందు భగీరథుని రథం, దాని వెనుకే గంగ సాగాయి. దారిలో జహ్ను మహర్షి ఆశ్రమం మునిగిపోవడంతో ఆ మహర్షి గంగను తాగేశారు, తర్వాత భగీరథుని వేడుకోలుపై ఆమెను విడిచిపెట్టారు. అప్పటి నుంచి గంగను జాహ్నవి అంటారు. చివరికి సగర పుత్రుల భస్మం ఉన్న చోటికి గంగ చేరింది. గంగ స్పర్శతో అరవై వేల మంది పుత్రులకు ముక్తి లభించింది. భగీరథుని వల్ల గంగకు భాగీరథి అనే పేరు వచ్చింది, ఈనాటికీ గొప్ప పట్టుదలను భగీరథ ప్రయత్నం అంటారు.

గంగా దశహరా పది రకాల పాపాలను హరిస్తుందని సంప్రదాయం చెబుతుంది, మూడు శరీరంతో చేసేవి, నాలుగు మాటతో చేసేవి, మూడు మనసుతో చేసేవి. ఇవ్వకుండా ఇతరుల వస్తువు తీసుకోవడం, హింస చేయడం, మర్యాద దాటడం శరీర పాపాలు. కఠినంగా మాట్లాడటం, అబద్ధం చెప్పడం, చాడీలు చెప్పడం, వ్యర్థ ప్రసంగం మాటతో చేసే పాపాలు. పరుల ధనాన్ని కోరడం, ఎవరికైనా కీడు తలపెట్టడం, తప్పుడు విషయంపై మొండిగా ఉండటం మనసుతో చేసే పాపాలు. గంగమ్మ మనందరి శరీరాన్నీ, మనసునూ, మాటనూ నిర్మలం చేయాలి.
ఎలా జరుపుకుంటారు
- ఉదయం గంగలో గానీ ఏదైనా పవిత్ర నదిలో గానీ స్నానం చేయండి; ఇంట్లో ఉంటే స్నానం చేసే నీటిలో గంగాజలం కలుపుకోండి.
- గంగమ్మనూ, పరమశివునీ పూజించండి; సంప్రదాయంలో పూలు, దీపాలు, పండ్లు వంటివి పదేసి సంఖ్యలో సమర్పిస్తారు.
- నీటితో నింపిన కుండ, విసనకర్ర, గొడుగు, సత్తు పిండి, పండ్లు, ధాన్యం దానం చేయండి.
- సాయంత్రం ఘాట్లలో గంగా హారతి జరుగుతుంది; ఇంట్లో దీపదానం చేసి, గంగా స్తోత్రం పఠించవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
గంగా దశహరా 2027 ఎప్పుడు?
గంగా దశహరా 2027 13 జూన్ 2027, ఆదివారం న వస్తుంది. తేదీలు ఢిల్లీ హిందూ పంచాంగం ప్రకారం; ఇతర నగరాల్లో ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు.
గంగా దశహరా 2027 పూజ లేదా ఉపవాస సమయం ఎప్పుడు?
దశమి తిథి 13 జూన్, 2:45 AM నుండి 14 జూన్, 2:13 AM వరకు (ఢిల్లీ)
గంగా దశహరా ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
జ్యేష్ఠ శుద్ధ దశమి నాడు గంగమ్మ స్వర్గం నుంచి భూమికి దిగి వచ్చారు.
ఆధారం
గంగావతరణ కథ వాల్మీకి రామాయణం బాలకాండలో, భాగవత పురాణం తొమ్మిదో స్కంధంలో; గంగా దశహరా, పది పాపాల హరణం గురించిన వర్ణన స్కంద పురాణంతో సహా పురాణాల్లో, సంప్రదాయంలో ఉంది.