ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା — କଥା ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା — କେବେ
- 13 ଜୁନ 2027, ରବିବାର
| ଦଶମୀ ତିଥି | 13 ଜୁନ, 2:45 AM ଠାରୁ 14 ଜୁନ, 2:13 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ · ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ | 5:06 AM · 6:27 PM |
ସମୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଇଁ · 13 ଜୁନ 2027
ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ ମା ଗଙ୍ଗା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ। ରାଜା ଭଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଆସିଥିବା ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ଦଶହରାର ଅର୍ଥ ଦଶ ପାପ ହରଣ କରୁଥିବା, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦିନ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନ ଓ ଦାନର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।
କଥା
କଥା ଅନୁସାରେ, ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ସଗର ଥିଲେ। ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ଯଜ୍ଞର ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼ିଲେ। ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା ହେଲା, ଆଉ ସେ ସେହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଲୁଚାଇ ପାତାଳରେ କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପାଖରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ରାଜା ସଗରଙ୍କ ଷାଠିଏ ହଜାର ପୁଅ ଘୋଡ଼ା ଖୋଜି ଖୋଜି, ପୃଥିବୀ ଖୋଳି ଖୋଳି ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।

ଘୋଡ଼ା ଦେଖି ସେମାନେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିବା କପିଳ ମୁନିଙ୍କୁ ହିଁ ଚୋର ଭାବିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମୁନି ଯେତେବେଳେ ଆଖି ଖୋଲିଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲେ। ପରେ ସଗରଙ୍କ ନାତି ଅଂଶୁମାନ ନମ୍ରତାର ସହିତ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ଓ ଘୋଡ଼ା ଫେରି ପାଇଲେ। ମୁନି କହିଲେ ଯେ ଏହି ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କେବଳ ସ୍ୱର୍ଗର ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ହିଁ ହେବ।

ଅଂଶୁମାନ ଓ ତାପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦିଲୀପ ଜୀବନସାରା ତପସ୍ୟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗା ଆସିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଦିଲୀପଙ୍କ ପୁଅ ଭଗୀରଥ ରାଜପାଟ ଛାଡ଼ି ହିମାଳୟରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଠାଇବାକୁ ରାଜି ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଚିନ୍ତା ଥିଲା। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଓହ୍ଲାଉଥିବା ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ବେଗ ଏତେ ପ୍ରବଳ ଥିଲା ଯେ ପୃଥିବୀ ତାହା ସହିପାରିନଥାନ୍ତା।

ସେତେବେଳେ ଭଗୀରଥ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନା କଲେ। ଭୋଳାନାଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, ମୁଁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବି। ଗଙ୍ଗା ଯେତେବେଳେ ପୂରା ବେଗରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ, ଶିବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଜଟାରେ ସାଉଁଟି ନେଲେ। ଗଙ୍ଗା ବହୁତ ସମୟ ଜଟା ଭିତରେ ହିଁ ଘୂରି ବୁଲୁଥିଲେ। ତାପରେ ଭଗୀରଥଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଶିବ ଗୋଟିଏ କୋମଳ ଧାରା ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ଦିନ ଥିଲା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ।

ଆଗେ ଆଗେ ଭଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ଚାଲିଲା ଓ ପଛେ ପଛେ ଗଙ୍ଗା। ବାଟରେ ଜହ୍ନୁ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ବୁଡ଼ିଗଲା, ତେଣୁ ଋଷି ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପିଇଦେଲେ, ପୁଣି ଭଗୀରଥଙ୍କ ବିନତିରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେହିଦିନଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଜାହ୍ନବୀ କୁହାଗଲେ। ଶେଷରେ ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଯେଉଁଠି ସଗରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଭସ୍ମ ଥିଲା। ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଷାଠିଏ ହଜାର ପୁଅ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ଭଗୀରଥଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଗଙ୍ଗା ଭାଗୀରଥୀ କୁହାଗଲେ, ଆଉ ଆଜି ବି ବଡ଼ ଲଗନକୁ ଭଗୀରଥ ପ୍ରୟାସ କୁହାଯାଏ।

ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ଦଶ ପ୍ରକାର ପାପ ହରଣ କରେ, ତିନୋଟି ଶରୀରର, ଚାରୋଟି ବାଣୀର ଓ ତିନୋଟି ମନର। କେହି ନ ଦେଇଥିବା ଜିନିଷ ନେବା, ହିଂସା କରିବା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭାଙ୍ଗିବା ଶରୀରର ପାପ। କଟୁ କଥା କହିବା, ମିଛ କହିବା, ଚୁଗୁଲି କରିବା ଓ ଅକାରଣ ବକବକ କରିବା ବାଣୀର ପାପ। ଅନ୍ୟର ଧନ ଲୋଭ କରିବା, କାହାର ଖରାପ ଚିନ୍ତା କରିବା ଓ ଭୁଲ କଥାରେ ଅଡ଼ି ରହିବା ମନର ପାପ। ମା ଗଙ୍ଗା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ତନ, ମନ ଓ ବାଣୀକୁ ନିର୍ମଳ କରନ୍ତୁ।
କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ
- ସକାଳେ ଗଙ୍ଗା ବା କୌଣସି ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ। ଘରେ ଥିଲେ ଗାଧୋଇବା ପାଣିରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ ମିଶାନ୍ତୁ।
- ମା ଗଙ୍ଗା ଓ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ପରମ୍ପରାରେ ଫୁଲ, ଦୀପ ଓ ଫଳ ପରି ଜିନିଷ ଦଶଟି ଦଶଟି କରି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।
- ପାଣି ଭରା ମାଠିଆ, ବିଞ୍ଚଣା, ଛତା, ଛତୁଆ, ଫଳ ଓ ଅନ୍ନ ଦାନ କରନ୍ତୁ।
- ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘାଟରେ ଗଙ୍ଗା ଆରତି ହୁଏ। ଘରେ ଦୀପଦାନ ଓ ଗଙ୍ଗା ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରିପାରିବେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା 2027 କେବେ?
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା 2027 13 ଜୁନ 2027, ରବିବାର ରେ ପଡ଼ିଛି। ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ; ଅନ୍ୟ ସହରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ହୋଇପାରେ।
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା 2027 ପାଇଁ ପୂଜା କିମ୍ବା ଉପବାସର ସମୟ କେତେବେଳେ?
ଦଶମୀ ତିଥି 13 ଜୁନ, 2:45 AM ଠାରୁ 14 ଜୁନ, 2:13 AM ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ)
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ ମା ଗଙ୍ଗା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ।
ଉତ୍ସ
ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣର କଥା ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡ ଓ ଭାଗବତ ପୁରାଣର ନବମ ସ୍କନ୍ଧରେ ଅଛି। ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ଓ ଦଶ ପାପ ହରଣର ବର୍ଣ୍ଣନା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପୁରାଣ ଓ ପରମ୍ପରାରେ ଅଛି।