MythraanMYTHRAAN
ગુજરાતી ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

ગંગા દશેરા — કથા અને મહત્ત્વ

ગંગા દશેરા — કથા અને મહત્ત્વ

ગંગા દશેરા — ક્યારે છે

  • 13 જૂન 2027, રવિવાર
દસમ તિથિ13 જૂન, 2:45 AM થી 14 જૂન, 2:13 AM સુધી
સૂર્યોદય · સૂર્યાસ્ત5:54 AM · 7:26 PM

સમય અમદાવાદ માટે છે · 13 જૂન 2027

કથા સાંભળોવર્ણન હિન્દીમાં

આ દિવસ કેમ ઊજવાય છે?

જેઠ સુદ દસમના દિવસે ગંગા મૈયા સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પર ઊતર્યાં હતાં. રાજા ભગીરથના તપથી આવેલાં ગંગાજીએ તેમના પૂર્વજોનો ઉદ્ધાર કર્યો. દશેરા એટલે દસ પાપ હરનારી, એટલે આ દિવસે ગંગાસ્નાન અને દાનનું વિશેષ મહત્ત્વ છે.

કથા

કથા પ્રમાણે, અયોધ્યામાં સૂર્યવંશના પ્રતાપી રાજા સગર થઈ ગયા. તેમણે અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યો અને યજ્ઞનો ઘોડો છોડ્યો. દેવરાજ ઇન્દ્રને ચિંતા થઈ અને તેમણે એ ઘોડો છાનોમાનો પાતાળમાં કપિલ મુનિના આશ્રમ પાસે બાંધી દીધો. રાજા સગરના સાઠ હજાર પુત્રો ઘોડો શોધતાં શોધતાં, ધરતી ખોદતાં ખોદતાં ત્યાં જઈ પહોંચ્યા.

ગંગા દશેરા — કથા 1

ઘોડો જોઈને તેમણે ધ્યાનમાં બેઠેલા કપિલ મુનિને જ ચોર માની લીધા અને તેમનું અપમાન કરવા લાગ્યા. મુનિએ જ્યારે આંખો ખોલી, ત્યારે તેમના તેજથી એ બધા ભસ્મ થઈ ગયા. પછી સગરના પૌત્ર અંશુમાને નમ્રતાથી મુનિને પ્રસન્ન કર્યા અને ઘોડો પાછો મેળવ્યો. મુનિએ કહ્યું કે આ પૂર્વજોનો ઉદ્ધાર ફક્ત સ્વર્ગની ગંગાના પવિત્ર જળથી જ થશે.

ગંગા દશેરા — કથા 2

અંશુમાને અને પછી તેમના પુત્ર દિલીપે જીવનભર તપ કર્યું, પણ ગંગાજી ન આવ્યાં. પછી દિલીપના પુત્ર ભગીરથે રાજપાટ છોડીને હિમાલયમાં કઠોર તપસ્યા કરી. બ્રહ્માજી પ્રસન્ન થયા અને ગંગાજીને પૃથ્વી પર મોકલવા તૈયાર થયા. પણ એક ચિંતા હતી. સ્વર્ગમાંથી ઊતરતાં ગંગાજીનો વેગ એટલો પ્રબળ હતો કે પૃથ્વી તેને સહન કરી શકે તેમ નહોતી.

ગંગા દશેરા — કથા 3

ત્યારે ભગીરથે ભગવાન શિવની આરાધના કરી. ભોળાનાથ પ્રસન્ન થઈને બોલ્યા, હું ગંગાને ધારણ કરીશ. જ્યારે ગંગાજી પૂરા વેગથી ઊતર્યાં, ત્યારે શિવજીએ તેમને પોતાની જટામાં સમાવી લીધાં. ગંગાજી ઘણા સમય સુધી જટામાં જ ઘૂમતાં રહ્યાં. પછી ભગીરથની પ્રાર્થનાથી શિવજીએ એક કોમળ ધારા પૃથ્વી પર છોડી. એ દિવસ જેઠ સુદ દસમનો હતો.

ગંગા દશેરા — કથા 4

આગળ આગળ ભગીરથનો રથ ચાલ્યો અને પાછળ પાછળ ગંગાજી. રસ્તામાં જહ્નુ ઋષિનો આશ્રમ ડૂબી ગયો, તો ઋષિ ગંગાજીને પી ગયા, પછી ભગીરથની વિનંતીથી તેમને મુક્ત કર્યાં. ત્યારથી ગંગાજી જાહ્નવી કહેવાયાં. અંતે ગંગાજી ત્યાં પહોંચ્યાં જ્યાં સગરપુત્રોની ભસ્મ હતી. ગંગાજીના સ્પર્શથી સાઠ હજાર પુત્રોને મુક્તિ મળી. ભગીરથને કારણે ગંગાજી ભાગીરથી કહેવાયાં, અને આજે પણ ખૂબ મોટી લગનને ભગીરથ પ્રયત્ન કહે છે.

ગંગા દશેરા — કથા 5

પરંપરા કહે છે કે ગંગા દશેરા દસ પ્રકારનાં પાપ હરે છે, ત્રણ શરીરનાં, ચાર વાણીનાં અને ત્રણ મનનાં. કોઈએ આપ્યા વગર તેની વસ્તુ લેવી, હિંસા કરવી અને મર્યાદા તોડવી, એ શરીરનાં પાપ છે. કઠોર બોલવું, જૂઠું બોલવું, ચાડી ખાવી અને નકામો બકવાસ કરવો, એ વાણીનાં પાપ છે. બીજાનું ધન ઇચ્છવું, કોઈનું ખરાબ વિચારવું અને ખોટી વાત પર અડી રહેવું, એ મનનાં પાપ છે. ગંગા મૈયા આપણા સૌનાં તન, મન અને વાણીને નિર્મળ કરે.

કેવી રીતે ઊજવાય છે

  • સવારે ગંગા કે કોઈ પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરો; ઘરે હો તો નહાવાના પાણીમાં ગંગાજળ ભેળવો.
  • ગંગા મૈયા અને ભગવાન શિવની પૂજા કરો; પરંપરામાં ફૂલ, દીવા અને ફળ જેવી વસ્તુઓ દસ દસની સંખ્યામાં અર્પણ કરાય છે.
  • પાણી ભરેલો ઘડો, પંખો, છત્રી, સાથવો, ફળ અને અનાજનું દાન કરો.
  • સાંજે ઘાટો પર ગંગા આરતી થાય છે; ઘરે દીપદાન અને ગંગા સ્તોત્રનો પાઠ કરી શકાય.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ગંગા દશેરા 2027 ક્યારે છે?

ગંગા દશેરા 2027 13 જૂન 2027, રવિવાર ના રોજ છે. તારીખો દિલ્હીના હિન્દુ પંચાંગ મુજબ છે; અન્ય શહેરોમાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે.

ગંગા દશેરા 2027 માટે પૂજા અથવા ઉપવાસનો સમય શું છે?

દસમ તિથિ 13 જૂન, 2:45 AM થી 14 જૂન, 2:13 AM સુધી (દિલ્હી)

ગંગા દશેરા શા માટે ઉજવાય છે?

જેઠ સુદ દસમના દિવસે ગંગા મૈયા સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પર ઊતર્યાં હતાં.

સ્રોત

ગંગા અવતરણની કથા વાલ્મીકિ રામાયણના બાલકાંડ અને ભાગવત પુરાણના નવમા સ્કંધમાં; ગંગા દશેરા અને દસ પાપોના હરણનું વર્ણન સ્કંદ પુરાણ સહિત પુરાણોમાં અને પરંપરામાં.

વધુ કથાઓ

કથાઓ જુઓ અને સાંભળો — મફત ઍપડાઉનલોડApp Store