MythraanMYTHRAAN
తెలుగు ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

అంబాబాయి: కరవీరపు అంబాబాయి, కొల్హాసురుడు

కొల్హాపూర్, మహారాష్ట్ర

అంబాబాయి: కరవీరపు అంబాబాయి, కొల్హాసురుడు
కథ వినండికథనం హిందీలో

శ్రీ మహాలక్ష్మి, కరవీరనివాసిని అని కూడా పిలిచే కొల్హాపూర్ అంబాబాయి మహారాష్ట్రలో అత్యంత పూజనీయమైన దేవతల్లో ఒకరు, ఇక్కడి మూడున్నర శక్తిపీఠాల్లో ఆమె ఒకరు. పంచగంగా నది దగ్గర ఆమె ప్రాచీన ఆలయం ఉంది, లెక్కలేనన్ని కుటుంబాలు ఆమెను తమ కులదేవతగా భావిస్తాయి. ఈ నగరానికి కొల్హాపూర్ అనే పేరు ఎలా వచ్చిందో ఈ కథ చెబుతుంది.

కరవీర క్షేత్రంగా పిలువబడే ఈ పవిత్ర భూమి మహాలక్ష్మికి ఎంత ప్రియమైనదంటే, ఆమె దీన్ని తన నిత్య నివాసంగా చేసుకున్నారని పాత కథ చెబుతుంది. ఇక్కడ ఋషులు తపస్సు చేసేవారు, పొలాలు పచ్చగా కళకళలాడేవి, ప్రజలు సుఖంగా జీవించేవారు. కానీ అదే రోజుల్లో కొల్హాసురుడు అనే బలవంతుడైన దైత్యుడు ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు. తనను ఎవరూ ఎన్నటికీ ఓడించలేరని నమ్మేంతగా వాడికి తన బలంపై గర్వం ఉండేది.

అంబాబాయి — 1

కొల్హాసురుడు, వాడి కొడుకులు కరవీరంలో భయోత్పాతం సృష్టించారు. యజ్ఞాలు ఆగిపోయాయి, ఋషుల ఆశ్రమాలు పాడుబడసాగాయి, సామాన్య ప్రజలు భయం నీడలో బతకసాగారు. వాడి కొడుకు కరవీరుడి దౌర్జన్యం ఎంతగా పెరిగిందంటే, శివుడే స్వయంగా వాడిని సంహరించారు. చనిపోయేటప్పుడు కరవీరుడు ఈ ప్రాంతం తన పేరుతో పిలవబడాలని ప్రార్థించాడు, అప్పటి నుంచే ఇది కరవీరం అయింది. కానీ కొడుకు మరణంతో కొల్హాసురుడి కోపం మరింత రగిలిపోయింది.

అంబాబాయి — 2

కొల్హాసురుడు దేవతలను వారి స్థానాల నుంచి తరిమేసి, తానే ఈ భూమికి ఏకచ్ఛత్రాధిపతినని ప్రకటించుకున్నాడు. వాడు దేవిని కూడా ఈ ప్రాంతం విడిచి వెళ్ళమని కోరాడని, సరైన సమయం వచ్చేవరకు దేవి సహనం వహించారని కథ యొక్క కొన్ని రూపాల్లో ఉంది. వాడి అత్యాచారాలు హద్దు మీరినప్పుడు, దేవతలు, ఋషులు కలిసి జగదంబను శరణు కోరి ప్రార్థించారు, అమ్మా, నీకు ప్రియమైన కరవీర భూమిని ఈ దైత్యుడి నుంచి విడిపించు.

అంబాబాయి — 3

భక్తుల మొర విని మహాలక్ష్మి అమ్మవారు సింహంపై ఎక్కి రణరంగంలోకి దిగారు. ఆమె వెంట ఆమె సఖులు, సహాయక శక్తులు కూడా ఉన్నారు, వారిలో త్ర్యంబోలి దేవి ప్రముఖురాలు. కొల్హాసురుడు తన సైన్యమంతటినీ దేవిపైకి ఉసిగొల్పాడు, ఘోర యుద్ధం జరిగింది. అమ్మవారి తేజస్సు ముందు వాడి సైన్యం ఒక్కొక్కటిగా కూలిపోయింది, చివరికి కొల్హాసురుడే స్వయంగా దేవి ఎదుట నిలిచాడు.

అంబాబాయి — 4

ఆశ్వయుజ శుద్ధ పంచమి నాడు అమ్మవారు త్రిశూలంతో కొల్హాసురుడిపై చివరి దెబ్బ కొట్టారు. కూలిపోతున్న దైత్యుడి గర్వమంతా కరిగిపోయి, వాడు అమ్మవారి పాదాలకు తలవంచాడు. వాడు అన్నాడు, అమ్మా, నేను ఎన్నో పాపాలు చేశాను, కానీ నీ చేతుల్లో ముక్తి పొంది ధన్యుణ్ణయ్యాను. నాదొక్కటే విన్నపం, ఈ నగరం నా పేరుతో గుర్తింపు పొందాలి, తీర్థక్షేత్రం కావాలి. కరుణామయి అయిన అమ్మ శత్రువు యొక్క ఈ చివరి కోరికను కూడా తీర్చారు. అప్పటి నుంచే ఈ నగరం కొల్హాపూర్ అయింది, అమ్మవారు కరవీరనివాసినిగా ఇక్కడే కొలువుదీరారు.

అంబాబాయి — 5

విజయోత్సవంలో తనకు తగిన గౌరవం దక్కలేదని త్ర్యంబోలి దేవికి అనిపించిందని చెబుతారు. ఆమె అలిగి నగరానికి తూర్పున ఉన్న ఒక గుట్టపై వెళ్ళి కూర్చుని, అంబాబాయి వైపు వీపు తిప్పుకున్నారు. అలిగిన చెల్లెలిని బుజ్జగించడానికి ఏటా లలితా పంచమి నాడు అంబాబాయి పల్లకి త్ర్యంబోలి గుట్ట వరకు వెళ్తుంది. అక్కడ ఒక కుమారి కన్య చేతుల మీదుగా బూడిద గుమ్మడికాయను, మరాఠీలో కోహళా అంటారు, ఛేదిస్తారు, అది కొల్హాసుర సంహారానికి ప్రతీక, ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్ళూ మళ్ళీ కలుసుకుంటారు.

అంబాబాయి — 6

ఈనాటికీ అంబాబాయి ఆలయం కరవీరానికి గుండె చప్పుడు. పశ్చిమ ముఖంగా ఉన్న అమ్మవారి దర్శనానికి ఏడాది పొడవునా రద్దీ ఉంటుంది, ఏడాదిలో కొన్ని రోజులు అస్తమిస్తున్న సూర్యుడి కిరణాలు గర్భగుడిలోకి చేరి అమ్మవారి పాదాల నుంచి ముఖం వరకు ప్రసరిస్తాయి; దీనిని కిరణోత్సవం అంటారు. నవరాత్రుల్లో అమ్మవారి పల్లకి ఊరేగుతుంది, ఇంటింటా ఆమె నామం వినిపిస్తుంది. భక్తులకు అంబాబాయి కేవలం ధనదేవత కాదు, అన్యాయం ఎదుట శక్తిగా నిలిచే, శత్రువుపై కూడా కరుణ చూపే తల్లి.

ఆధారం

కరవీర మాహాత్మ్యం, కొల్హాపూర్ ఆలయ సజీవ సంప్రదాయం; కొల్హాసురుని కథకు అనేక రూపాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి, త్ర్యంబోలి దేవి కథ స్థానిక జానపద సంప్రదాయం.

మరిన్ని కథలు

కథలు చూడండి, వినండి — ఉచిత యాప్డౌన్‌లోడ్App Store