MythraanMYTHRAAN
ગુજરાતી ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

આંડાલ: આંડાલ: જેમણે માળા પહેરીને અર્પણ કરી

શ્રીવિલ્લિપુત્તૂર, તમિલનાડુ

આંડાલ: આંડાલ: જેમણે માળા પહેરીને અર્પણ કરી
કથા સાંભળોવર્ણન હિન્દીમાં

આંડાલ બાર આળવાર સંતોમાં એકમાત્ર સ્ત્રી સંત છે, જેમને તમિલનાડુના શ્રીવૈષ્ણવ ભક્તો સ્વયં ભૂદેવીનું રૂપ માને છે. શ્રીવિલ્લિપુત્તૂરમાં તેમનું મંદિર છે, જ્યાં તેઓ રંગમન્નાર સાથે પૂજાય છે. તેમણે રચેલી તિરુપ્પાવૈ માર્ગળિ મહિનામાં ઘેર ઘેર અને મંદિરોમાં ગવાય છે.

શ્રીવિલ્લિપુત્તૂરમાં વિષ્ણુચિત્ત નામના એક સરળ ભક્ત રહેતા હતા, જેમને આગળ જતાં પેરિયાળવાર કહેવામાં આવ્યા. તેઓ વટપત્રશાયી ભગવાનના મંદિર માટે પોતાના બગીચામાં ફૂલ ઉગાડતા અને રોજ માળા ગૂંથીને ચઢાવતા. એક સવારે બગીચામાં તુલસીના છોડ નીચેથી તેમને એક નાનકડી બાળકી મળી. તેમણે તેને ભગવાને આપેલો પ્રસાદ માની, ઘરે લઈ આવ્યા અને પ્રેમથી તેનું નામ કોદૈ રાખ્યું.

આંડાલ — 1

કોદૈ પિતાના ખોળામાં બેસીને કૃષ્ણની વાર્તાઓ સાંભળતાં મોટી થઈ. ગોવાળોનું ગામ, ગોપીઓ અને વાંસળીની ધૂન, બધું તેના મનમાં વસી ગયું. ધીમે ધીમે તેના મનમાં આ નિશ્ચય પાકો થતો ગયો કે તે કોઈ મનુષ્ય સાથે નહીં, સ્વયં ભગવાન સાથે જ વિવાહ કરશે. તે પોતાને એક ગોવાલણ માનતી અને દરેક પળ તેમનું જ ધ્યાન ધરતી. તેની સખીઓ રમતમાં મગ્ન રહેતી, અને કોદૈ ભગવાનની વાતોમાં.

આંડાલ — 2

પિતા રોજ ભગવાન માટે જે માળા ગૂંથતા, તે કોદૈ ચૂપચાપ પોતે પહેરી લેતી અને જોતી કે આ માળામાં તે ભગવાનને યોગ્ય લાગે છે કે નહીં. પછી માળા ઉતારીને પાછી ટોપલીમાં મૂકી દેતી, અને એ જ માળા મંદિરમાં ભગવાનને ચઢી જતી. ઘણા દિવસો સુધી કોઈને ખબર ન પડી. એક દિવસ પિતાએ તેને માળા પહેરેલી જોઈ લીધી; કેટલીક કથાઓમાં કહેવાય છે કે માળામાં તેનો એક વાળ મળ્યો. તેઓ ખૂબ દુઃખી થયા કે ભગવાનની માળા ચઢાવતાં પહેલાં પહેરી લેવાઈ.

આંડાલ — 3

એ દિવસે તેમણે નવી માળા ગૂંથીને ભગવાનને ચઢાવી. પણ રાતે ભગવાને તેમને સ્વપ્નમાં દર્શન દીધાં અને કહ્યું, મારે એ જ માળા જોઈએ જે કોદૈએ પહેરી હતી, એની જ સુગંધ મને સૌથી પ્રિય છે. વિષ્ણુચિત્ત ચકિત થઈ ગયા અને સમજી ગયા કે તેમની દીકરી સાધારણ કન્યા નથી. એ દિવસથી તે આંડાલ કહેવાઈ, એટલે કે એ, જેણે પોતાના પ્રેમથી ભગવાનને પણ જીતી લીધા. તમિલ ભક્તો તેને પ્રેમથી સૂડિક્કોડુત્ત સુડર્કોડિ કહે છે — એ ઉજ્જ્વળ વેલ, જેણે માળા પહેરીને અર્પણ કરી.

આંડાલ — 4

આંડાલનો પ્રેમ કવિતા બનીને વહેવા લાગ્યો. માર્ગળિ મહિનાની ઠંડી પરોઢે, એક ગોવાલણની જેમ સખીઓને જગાડીને વ્રત માટે જવાની કલ્પના કરતાં તેણે ત્રીસ પદોની તિરુપ્પાવૈ રચી. પછી નાચ્ચિયાર તિરુમોળિમાં તેણે ભગવાન માટેની પોતાની વ્યાકુળતા અને સ્વપ્નમાં જોયેલા પોતાના વિવાહનું વર્ણન કર્યું. વિવાહની ઉંમર થઈ ત્યારે પિતાએ પૂછ્યું કે ભગવાનના કયા રૂપ સાથે વિવાહ કરવા ઇચ્છીશ, ત્યારે તેણે શ્રીરંગમના રંગનાથને પસંદ કર્યા.

આંડાલ — 5

પિતા ચિંતામાં હતા કે આ કેવી રીતે થશે. ત્યારે જ ભગવાન રંગનાથે તેમને અને શ્રીરંગમ મંદિરના સેવકોને સ્વપ્નમાં આદેશ આપ્યો કે કોદૈને દુલ્હનની જેમ શણગારીને શ્રીરંગમ લાવવામાં આવે. મોટા ઉત્સવ સાથે પાલખી ચાલી અને આંડાલ શ્રીરંગમ પહોંચ્યાં. તેઓ પાલખીમાંથી ઊતરીને ગર્ભગૃહમાં ગયાં અને ભગવાનનાં ચરણો પાસે પહોંચ્યાં. પરંપરા કહે છે કે ત્યાં જ એક દિવ્ય પ્રકાશ સાથે તેઓ ભગવાનમાં લીન થઈ ગયાં.

આંડાલ — 6

આજે પણ કેટલાક વિશેષ ઉત્સવોમાં શ્રીવિલ્લિપુત્તૂરમાં આંડાલને પહેરાવેલી માળા તિરુમલા અને અળગર કોવિલના ભગવાન માટે મોકલવામાં આવે છે. માર્ગળિમાં તમિલનાડુનાં ઘરો આગળ પરોઢ પહેલાં કોલમ બને છે અને આંડાલની તિરુપ્પાવૈ ગુંજે છે. આંડાલની કથા કહે છે કે ભગવાનને સૌથી પ્રિય એ નથી જે સૌથી વિધિપૂર્વક ચઢાવાય, પણ એ છે જે પૂરા મનથી, પોતાનું સર્વસ્વ સોંપીને અપાય.

સ્રોત

આંડાલનું જીવન શ્રીવૈષ્ણવ ગુરુ-પરંપરાની જીવનકથાઓ અને શ્રીવિલ્લિપુત્તૂર મંદિરની પરંપરામાં મળે છે; તેમની રચનાઓ તિરુપ્પાવૈ અને નાચ્ચિયાર તિરુમોળિ નાલાયિર દિવ્ય પ્રબંધમ્‌માં સંકલિત છે. માળાની વાત કેવી રીતે ખૂલી, જેવી કેટલીક વિગતો જુદા જુદા રૂપે કહેવાય છે.

વધુ કથાઓ

કથાઓ જુઓ અને સાંભળો — મફત ઍપડાઉનલોડApp Store