અહોઈ આઠમ વ્રત કથા

અહોઈ આઠમ — ક્યારે છે
- 1 નવેમ્બર 2026, રવિવાર
- 22 ઑક્ટોબર 2027, શુક્રવાર
| આઠમ તિથિ | 1 નવેમ્બર, 2:52 PM થી 2 નવેમ્બર, 1:11 PM સુધી |
| પૂજા મુહૂર્ત | 6:02 PM – 7:18 PM |
| તારા દેખાવાનો સમય | 6:26 PM |
| સૂર્યોદય · સૂર્યાસ્ત | 6:44 AM · 6:02 PM |
સમય અમદાવાદ માટે છે · 1 નવેમ્બર 2026
આ દિવસ કેમ ઊજવાય છે?
અહોઈ આઠમ આસો વદ આઠમે, કરવા ચોથના ચાર દિવસ પછી ઊજવાય છે. આ દિવસે માતાઓ પોતાનાં સંતાનોના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ માટે અહોઈ માતાનું વ્રત રાખે છે. સાંજે તારા જોઈને અર્ઘ્ય અપાય છે અને પછી વ્રત છોડાય છે.
કથા
કથા પ્રમાણે એક ગામમાં એક શાહુકાર રહેતો હતો. તેને સાત દીકરા હતા અને ઘર ભર્યુંભાદર્યું હતું. દિવાળી પહેલાં ઘર લીંપવા અને ધોળવા માટે શાહુકારની પત્ની માટી લેવા જંગલમાં ગઈ. ત્યાં તે કોદાળીથી એક ટેકરાની માટી ખોદવા લાગી.

એ ટેકરામાં એક શાહુડીનું દર હતું, જેમાં તેનાં નાનાં બચ્ચાં સૂતાં હતાં. અજાણતાં કોદાળી વાગવાથી શાહુડીનું એક બચ્ચું મરી ગયું. આ જોઈને શાહુકારની પત્ની બહુ દુઃખી થઈ અને પસ્તાતી પસ્તાતી ઘેર પાછી આવી. બીજી બાજુ મા શાહુડી પોતાના બચ્ચા માટે ચોધાર આંસુએ રડતી રહી.

થોડા સમય પછી શાહુકારના ઘર પર દુઃખનો પહાડ તૂટી પડ્યો. એક વરસની અંદર તેના સાતેય દીકરા એક પછી એક આ દુનિયા છોડી ગયા. એ માનું મન ભાંગી પડ્યું. તેને લાગ્યું કે જંગલમાં અજાણતાં થયેલી પેલી ભૂલનું જ આ ફળ છે.

તેણે રડતાં રડતાં ગામની વડીલ સ્ત્રીઓને આખી વાત કહી. તેમણે કહ્યું, તેં જાણીજોઈને કંઈ નથી કર્યું, અને સાચા મનથી પસ્તાઈ રહી છે, એ જ અડધું પ્રાયશ્ચિત્ત છે. હવે આસો વદ આઠમે અહોઈ માતાનું વ્રત રાખ. ભીંત પર શાહુડી અને તેનાં બચ્ચાંનું ચિત્ર દોરીને તેમની પૂજા કર, અને તારી ભૂલની માફી માગ.

શાહુકારની પત્નીએ એમ જ કર્યું. તેણે પૂરા મનથી વ્રત રાખ્યું, દર વરસે આ પૂજા કરી, અને દરેક જીવ પર દયા રાખવાનું પ્રણ લીધું. પસ્તાવાથી ભરેલી તેની સાચી ભક્તિ જોઈને અહોઈ માતા પ્રસન્ન થયાં. માતાએ તેને માફ કરી અને તેનો સૂનો ખોળો ફરી ભરી દીધો. તેના ઘરમાં ફરીથી સાત દીકરાઓની કિલકારીઓ ગુંજવા લાગી.

કેટલાક પ્રદેશોમાં આ કથા જુદી રીતે કહેવાય છે, જેમાં ભૂલ શાહુકારની દીકરીથી થાય છે, અને તેની સૌથી નાની ભાભી ગાયની સેવા કરીને અહોઈ માતાને મનાવે છે. બંનેમાં ભાવ એક જ છે. અહોઈ માતા બધી માતાઓનાં સંતાનોની રક્ષા કરે, અને આપણને દરેક નાના જીવ પ્રત્યે દયા રાખતાં શીખવે.
કેવી રીતે ઊજવાય છે
- માતાઓ સૂર્યોદયથી વ્રત રાખે છે, ઘણી નિર્જળા, અને સાંજે તારા ઊગે ત્યાં સુધી કશું ખાતી નથી.
- ભીંત પર ગેરુથી અથવા કાગળ પર અહોઈ માતા, શાહુડી અને તેનાં બચ્ચાંનું ચિત્ર દોરવામાં આવે છે. ઘણાં ઘરોમાં ચાંદીની સ્યાઉ માળાની પૂજા કરીને તે પહેરવામાં આવે છે.
- સાંજે પાણી ભરેલો કરવો મૂકીને પૂજા થાય છે, પૂરી, શીરો કે મીઠા પૂડાનો ભોગ ધરાય છે, અને કથા સાંભળવામાં આવે છે.
- તારા દેખાય ત્યારે કરવાથી તેમને અર્ઘ્ય આપીને વ્રત છોડાય છે. કેટલાક પરિવારો ચંદ્રોદય થાય ત્યારે વ્રત છોડે છે, જે આ રાતે ઘણો મોડો થાય છે.
- હવે ઘણી માતાઓ દીકરા અને દીકરી, બંને માટે આ વ્રત રાખે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
અહોઈ આઠમ 2026 ક્યારે છે?
અહોઈ આઠમ 2026 1 નવેમ્બર 2026, રવિવાર ના રોજ છે. તારીખો દિલ્હીના હિન્દુ પંચાંગ મુજબ છે; અન્ય શહેરોમાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે.
અહોઈ આઠમ 2026 માટે પૂજા અથવા ઉપવાસનો સમય શું છે?
આઠમ તિથિ 1 નવેમ્બર, 2:52 PM થી 2 નવેમ્બર, 1:11 PM સુધી; પૂજા મુહૂર્ત 6:02 PM – 7:18 PM; તારા દેખાવાનો સમય 6:26 PM (દિલ્હી)
અહોઈ આઠમ શા માટે ઉજવાય છે?
અહોઈ આઠમ આસો વદ આઠમે, કરવા ચોથના ચાર દિવસ પછી ઊજવાય છે.
સ્રોત
ઉત્તર ભારતની લોકપરંપરામાં પ્રચલિત વ્રતકથા; આ કોઈ પુરાણમાંથી નહીં, પણ ઘેર ઘેર કહેવાતી કથા છે.