MythraanMYTHRAAN
ગુજરાતી ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

મહાશિવરાત્રિ વ્રત કથા

મહાશિવરાત્રિ વ્રત કથા

મહાશિવરાત્રિ — ક્યારે છે

  • 6 માર્ચ 2027, શનિવાર
ચૌદસ તિથિ6 માર્ચ, 12:04 PM થી 7 માર્ચ, 1:47 PM સુધી
નિશીથ કાળ પૂજા12:26 AM – 1:14 AM
સૂર્યોદય · સૂર્યાસ્ત6:57 AM · 6:45 PM

સમય અમદાવાદ માટે છે · 6 માર્ચ 2027

કથા સાંભળોવર્ણન હિન્દીમાં

આ દિવસ કેમ ઊજવાય છે?

મહા વદ ચૌદસની રાત ભગવાન શિવની આરાધનાની સૌથી મોટી રાત છે. માન્યતા છે કે આ જ રાતે શિવ અનંત જ્યોતિસ્તંભ રૂપે પ્રગટ થયા અને આ જ રાતે શિવ-પાર્વતીના વિવાહ થયા. વ્રત, રાત્રિજાગરણ અને શિવલિંગ પર જળ અને બીલીપત્ર ચઢાવવાં, એ આ દિવસની ઓળખ છે.

કથા

મહાશિવરાત્રિએ જે વ્રતકથા ઘરેઘરે સંભળાય છે, તે એક શિકારીની છે. કથા પ્રમાણે ચિત્રભાનુ નામનો એક શિકારી જંગલમાં શિકાર કરીને પોતાના પરિવારનું પેટ ભરતો. એક દિવસ તે સવારથી શિકારની શોધમાં નીકળ્યો, પણ આખો દિવસ તેને કંઈ ન મળ્યું. એ દિવસે તેણે કંઈ ખાધું પણ નહોતું. સાંજ પડી અને તે ભટકતો ભટકતો એક તળાવને કિનારે પહોંચ્યો.

મહાશિવરાત્રિ — કથા 1

તેણે વિચાર્યું કે રાતે પ્રાણીઓ પાણી પીવા આવશે, એટલે તે પાસેના એક બીલીના ઝાડ પર ચઢીને બેસી ગયો. તેની પાસે પાણી ભરેલી એક નાની મશક હતી. તેને ખબર નહોતી કે એ જ ઝાડ નીચે પાંદડાંથી ઢંકાયેલું એક શિવલિંગ છે, અને એ રાત મહાશિવરાત્રિની હતી.

મહાશિવરાત્રિ — કથા 2

રાતના પહેલા પહોરમાં એક હરણી પાણી પીવા આવી. શિકારીએ ધનુષ ઉપાડ્યું તો તેના હલવાથી થોડાં બીલીપત્ર અને પાણીનાં ટીપાં નીચે શિવલિંગ પર પડ્યાં. હરણીએ વિનંતી કરી કે મારાં બચ્ચાં મારી વાટ જુએ છે, તેમને સાચવીને હું પાછી આવીશ. શિકારીનું મન પીગળી ગયું અને તેણે તેને જવા દીધી. આખી રાત આવું જ થતું રહ્યું. બીજા અને ત્રીજા પહોરમાં બીજાં હરણ આવ્યાં, સૌએ પાછા આવવાનું વચન આપ્યું, અને દરેક વખતે બીલીપત્ર અને જળ અજાણતાં શિવલિંગ પર ચઢતાં રહ્યાં. ભૂખ્યો-તરસ્યો શિકારી આખી રાત જાગતો રહ્યો.

મહાશિવરાત્રિ — કથા 3

પરોઢ થતાં જ બધાં હરણ પોતાના વચન પ્રમાણે પરિવાર સાથે પાછાં આવ્યાં. તેમની સચ્ચાઈ જોઈને શિકારીનું હૃદય બદલાઈ ગયું. અજાણતાં થયેલા ઉપવાસ, જાગરણ અને બીલીપત્રની પૂજાથી તેનું મન નિર્મળ થઈ ચૂક્યું હતું. તેણે ધનુષ નીચે મૂકી દીધું અને સૌને જવા દીધાં. એ જ ક્ષણે ભગવાન શિવ પ્રગટ થયા અને તેને આશીર્વાદ આપીને મુક્તિ આપી. શિવ પુરાણમાં આ જ કથા ગુરુદ્રુહ નામના પારધીની છે, જેને શિવજીએ વરદાન આપ્યું કે આગળ જતાં શ્રીરામ પોતે તેના ઘેર પધારશે.

મહાશિવરાત્રિ — કથા 4

આ રાતના બીજા અર્થ પણ છે. માન્યતા છે કે આ જ રાતે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના વિવાહ થયા હતા. અને એક કથા કહે છે કે જ્યારે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ વચ્ચે મોટાઈનો વિવાદ થયો, ત્યારે તેમની વચ્ચે એક અનંત જ્યોતિસ્તંભ પ્રગટ થયો, જેનો ન આદિ મળ્યો ન અંત. એ જ શિવનું લિંગોદ્ભવ સ્વરૂપ હતું.

મહાશિવરાત્રિ — કથા 5

આ કથા કહે છે કે ભોળાનાથ અજાણતાં કરેલી નાનકડી ભક્તિને પણ સ્વીકારી લે છે, તો સાચા મનથી કરેલી પૂજાની તો વાત જ શી કરવી. મહાદેવ સૌનું કલ્યાણ કરે.

કેવી રીતે ઊજવાય છે

  • આખો દિવસ વ્રત રખાય છે, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ફળાહાર કે નિર્જળ, અને રાતે જાગરણ કરાય છે.
  • રાતના ચાર પહોરમાં શિવલિંગનો અભિષેક થાય છે; જળ, દૂધ, દહીં, ઘી અને મધથી સ્નાન કરાવીને બીલીપત્ર, ધતૂરો, આકડાનાં ફૂલ અને બોર ચઢાવાય છે.
  • ઓમ નમઃ શિવાયનો જપ, શિવ ચાલીસા અને મહામૃત્યુંજય મંત્રનો પાઠ કરાય છે.
  • ઉત્તર ભારતની પૂર્ણિમાંત ગણતરીમાં તે ફાગણ વદ ચૌદસ કહેવાય છે અને દક્ષિણ ભારતની અમાંત ગણતરીમાં મહા વદ ચૌદસ; બંને એક જ રાત છે. બીજી સવારે પૂજા પછી પારણાં થાય છે.

પૂજા વિધિ — મહાશિવરાત્રિ પૂજા (શિવનો અભિષેક)

ક્યારે કરવી

મહાશિવરાત્રિની રાત્રે — એપનું તહેવાર પાનું નિશીથ કાળ બતાવે છે.

શું જોઈએ (સામગ્રી)

  • શિવલિંગ (ઘરે અથવા મંદિરમાં)
  • જળ, કાચું દૂધ, દહીં, મધ, ઘી, સાકર (પંચામૃત)
  • બિલીપત્ર (ત્રણ પાંદડાંવાળાં, સ્વચ્છ)
  • ધતૂરો, આકડાનું ફૂલ
  • ભસ્મ, ચંદન, સફેદ ફૂલ
  • ધૂપ, દીવો
  • ફળ

ક્રમવાર વિધિ

  1. દિવસભર યથાશક્તિ ઉપવાસ કરો. સાંજે સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો.
  2. સંકલ્પ કરો. પહેલા શિવલિંગને જળથી સ્નાન કરાવો — મંત્ર: ૐ નમઃ શિવાય.
  3. પછી ક્રમશઃ દૂધ, દહીં, મધ, ઘી, સાકરથી અભિષેક કરો, વચ્ચે વચ્ચે જળથી સ્નાન કરાવો.
  4. બિલીપત્ર, ધતૂરો, આકડાનું ફૂલ, ભસ્મ અને ચંદન અર્પણ કરો. (કેતકીનું ફૂલ અને તુલસી શિવજીને ચઢાવાતાં નથી.)
  5. ધૂપ, દીવો, ફળનો નૈવેદ્ય, આરતી — "ૐ જય શિવ ઓમકારા".
  6. પરંપરા મુજબ લોકો આખી રાત જાગરણ કરે છે અને ચાર પ્રહરમાં પૂજા કરે છે. બીજા દિવસે સવારે ઉપવાસ છોડો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

મહાશિવરાત્રિ 2027 ક્યારે છે?

મહાશિવરાત્રિ 2027 6 માર્ચ 2027, શનિવાર ના રોજ છે. તારીખો દિલ્હીના હિન્દુ પંચાંગ મુજબ છે; અન્ય શહેરોમાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે.

મહાશિવરાત્રિ 2027 માટે પૂજા અથવા ઉપવાસનો સમય શું છે?

ચૌદસ તિથિ 6 માર્ચ, 12:04 PM થી 7 માર્ચ, 1:47 PM સુધી; નિશીથ કાળ પૂજા 12:26 AM – 1:14 AM (દિલ્હી)

મહાશિવરાત્રિ શા માટે ઉજવાય છે?

મહા વદ ચૌદસની રાત ભગવાન શિવની આરાધનાની સૌથી મોટી રાત છે.

ઘરે મહાશિવરાત્રિ ની પૂજા કેવી રીતે કરવી?

સ્વચ્છ બાજોઠ પર છબીઓ સ્થાપિત કરો, સંકલ્પ લો, પહેલા ગણેશજીનું અને પછી મુખ્ય દેવનું પૂજન કરો, ફૂલ, દીવો અને મીઠાઈ અર્પણ કરો, આરતી કરો અને પ્રસાદ વહેંચો. સંપૂર્ણ ક્રમવાર વિધિ અને સામગ્રીની યાદી આ પાના પર છે; તમારા કુટુંબની પરંપરા અલગ હોય તો તે પ્રમાણે કરો.

સ્રોત

શિકારીની કથા શિવ પુરાણની કોટિરુદ્ર સંહિતામાં, ગુરુદ્રુહ પારધીની કથા તરીકે; ચિત્રભાનુ નામવાળું સ્વરૂપ લોકપ્રચલિત વ્રતકથામાં; લિંગોદ્ભવની કથા શિવ પુરાણની વિદ્યેશ્વર સંહિતા અને લિંગ પુરાણમાં; શિવ-પાર્વતી વિવાહ સાથે આ રાતનો સંબંધ લોકમાન્યતા.

શહેર પ્રમાણે સમય

વધુ કથાઓ

વ્રતની આગલી સાંજે યાદ — મફત ઍપડાઉનલોડApp Store