अहोई अष्टमी व्रत कथा

अहोई अष्टमी — कधी आहे
- 1 नोव्हेंबर 2026, रविवार
- 22 ऑक्टोबर 2027, शुक्रवार
| अष्टमी तिथी | 1 नोव्हेंबर, 2:52 PM ते 2 नोव्हेंबर, 1:11 PM |
| पूजा मुहूर्त | 6:05 PM – 7:20 PM |
| तारे दिसण्याची वेळ | 6:29 PM |
| सूर्योदय · सूर्यास्त | 6:39 AM · 6:05 PM |
वेळा मुंबई साठी आहेत · 1 नोव्हेंबर 2026
हा दिवस का साजरा करतात?
अहोई अष्टमी उत्तर भारतात कार्तिक कृष्ण अष्टमीला, म्हणजे महाराष्ट्रातील पंचांगानुसार आश्विन कृष्ण अष्टमीला, करवा चौथनंतर चार दिवसांनी साजरी केली जाते. या दिवशी माता आपल्या मुलाबाळांच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सुखासाठी अहोई मातेचे व्रत करतात. संध्याकाळी तारे पाहून त्यांना अर्घ्य दिले जाते आणि मग उपवास सोडला जातो.
कथा
कथा अशी आहे की एका गावात एक सावकार राहत होता. त्याला सात मुलगे होते आणि त्याचे घर अगदी भरल्या गोकुळासारखे होते. दिवाळीपूर्वी घर सारवण्यासाठी माती आणायला सावकाराची बायको रानात गेली. तिथे ती कुदळीने एका ढिगाऱ्याची माती खणू लागली.

त्या ढिगाऱ्यात एका साळिंदराचे बीळ होते, आणि त्यात त्याची लहान लहान पिल्ले झोपली होती. नकळत कुदळ लागून साळिंदराचे एक पिल्लू मेले. हे पाहून सावकाराच्या बायकोला फार वाईट वाटले आणि पश्चात्ताप करत ती घरी परतली. तिकडे ती आई साळिंदर आपल्या पिल्लासाठी टाहो फोडत राहिली.

काही काळाने सावकाराच्या घरावर दुःखाचा डोंगर कोसळला. एका वर्षाच्या आत त्याचे सातही मुलगे एकामागून एक हे जग सोडून गेले. त्या आईचे मन पार खचून गेले. तिला वाटले, रानात नकळत आपल्या हातून जी चूक झाली, त्याचेच हे फळ आहे.

तिने रडत रडत गावातल्या वडीलधाऱ्या बायकांना सगळी हकिगत सांगितली. त्या म्हणाल्या, तू मुद्दाम काहीच केले नाहीस, आणि मनापासून पश्चात्ताप करते आहेस, हेच अर्धे प्रायश्चित्त आहे. आता कार्तिक कृष्ण अष्टमीला अहोई मातेचे व्रत कर. भिंतीवर साळिंदर आणि त्याच्या पिल्लांचे चित्र काढून त्यांची पूजा कर, आणि आपल्या चुकीबद्दल क्षमा माग.

सावकाराच्या बायकोने अगदी तसेच केले. तिने मनापासून व्रत केले, दरवर्षी ही पूजा केली, आणि प्रत्येक जीवावर दया करण्याचा संकल्प घेतला. पश्चात्तापाने भरलेली तिची खरी भक्ती पाहून अहोई माता प्रसन्न झाल्या. मातेने तिला क्षमा केली आणि तिची रिकामी कूस पुन्हा भरली. सात मुलांच्या हसण्याखिदळण्याने तिचे घर पुन्हा गजबजून गेले.

काही भागांत ही कथा दुसऱ्या रूपात सांगितली जाते. त्यात चूक सावकाराच्या मुलीकडून होते, आणि तिची सगळ्यात धाकटी वहिनी गायीची सेवा करून अहोई मातेला प्रसन्न करून घेते. दोन्ही कथांचा भाव एकच आहे. अहोई माता सगळ्या आयांच्या लेकरांचे रक्षण करोत, आणि आपल्याला प्रत्येक लहान जीवाबद्दल दया शिकवोत.
कसा साजरा करतात
- माता सूर्योदयापासून उपवास करतात, अनेकजणी तर निर्जल, आणि संध्याकाळी आकाशात तारे दिसेपर्यंत काहीही खात नाहीत.
- भिंतीवर गेरूने किंवा कागदावर अहोई माता, साळिंदर आणि त्याच्या पिल्लांचे चित्र काढले जाते. अनेक घरांमध्ये चांदीची स्याऊ माळ पुजून ती गळ्यात घातली जाते.
- संध्याकाळी पाण्याने भरलेला मातीचा करवा ठेवून पूजा होते. पुरी, शिरा किंवा गोड पुव्यांचा नैवेद्य दाखवला जातो, आणि कथा ऐकली जाते.
- तारे दिसल्यावर करव्यातील पाण्याने त्यांना अर्घ्य देऊन उपवास सोडला जातो. काही कुटुंबे चंद्र उगवल्यावर उपवास सोडतात, पण या रात्री चंद्र बराच उशिरा उगवतो.
- आता अनेक माता मुलगा आणि मुलगी, दोघांसाठीही हे व्रत करतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अहोई अष्टमी 2026 केव्हा आहे?
अहोई अष्टमी 2026 1 नोव्हेंबर 2026, रविवार रोजी आहे. तिथी दिल्लीच्या हिंदू पंचांगानुसार आहेत; इतर शहरांत एका दिवसाचा फरक असू शकतो.
अहोई अष्टमी 2026 ची पूजा किंवा उपवासाची वेळ कोणती?
अष्टमी तिथी 1 नोव्हेंबर, 2:52 PM ते 2 नोव्हेंबर, 1:11 PM; पूजा मुहूर्त 6:05 PM – 7:20 PM; तारे दिसण्याची वेळ 6:29 PM (दिल्ली)
अहोई अष्टमी का साजरा केला जातो?
अहोई अष्टमी उत्तर भारतात कार्तिक कृष्ण अष्टमीला, म्हणजे महाराष्ट्रातील पंचांगानुसार आश्विन कृष्ण अष्टमीला, करवा चौथनंतर चार दिवसांनी साजरी केली जाते.
स्रोत
उत्तर भारताच्या लोकपरंपरेत प्रचलित व्रतकथा; ही कोणत्याही पुराणातील नसून घरोघरी सांगितली जाणारी कथा आहे.