కుక్కే సుబ్రహ్మణ్య: వాసుకి సుబ్రహ్మణ్యుని శరణు పొందడం
సుబ్రహ్మణ్య, దక్షిణ కన్నడ, కర్ణాటక

కర్ణాటకలోని పశ్చిమ కనుమల్లో కుమారధార నది ఒడ్డున ఉన్న కుక్కే సుబ్రహ్మణ్యలో, కార్తికేయుడు, మురుగన్ అని కూడా పిలిచే శివపార్వతుల కుమారుడు సుబ్రహ్మణ్యస్వామి నాగరాజు వాసుకితో కలిసి పూజలందుకుంటారు. స్థల పురాణం ప్రకారం గరుడుడి భయంతో దాక్కున్న వాసుకి ఇక్కడే తపస్సు చేశాడు, స్వామి ఎప్పుడూ తనతోనే ఉంటానని అతనికి మాట ఇచ్చారు. అందుకే ఇది నాగభక్తికి ఒక గొప్ప తీర్థక్షేత్రం.
ఈ కథ మూలం మహాభారతం ఆదిపర్వంలో ఉంది. కశ్యప మహర్షికి కద్రువ, వినత అనే ఇద్దరు భార్యలు. కద్రువ నాగులకు తల్లి అయింది, వినత గరుడుడికి. ఒక పందెంలో మోసంతో ఓడిపోయిన వినత కద్రువకు దాసి కావలసి వచ్చింది. గరుడుడు స్వర్గం నుంచి అమృతం తెచ్చి తన తల్లిని దాస్యం నుంచి విడిపించాడు, కానీ ఆ మోసాన్ని ఎన్నడూ మరచిపోలేక నాగులకు శత్రువయ్యాడు. అప్పటి నుంచి నాగులు గరుడుడి నీడకు కూడా భయపడసాగాయి.

నాగరాజు వాసుకి, సముద్ర మథనంలో తాడుగా మారినవాడు, శివుడు తన మెడలో ధరించేవాడు అతనే. గరుడుడి పదేపదే దాడుల నుంచి తన వంశాన్ని కాపాడుకునే మార్గం కనబడక, వాసుకి పశ్చిమ కనుమల దట్టమైన అడవులకు వచ్చాడు. కుమార పర్వతం దగ్గర బిలద్వారం అనే గుహలో దాక్కుని, శివుణ్ణి ధ్యానిస్తూ ఏళ్ళ తరబడి కఠోర తపస్సు చేశాడు.

వాసుకి భక్తికి మెచ్చిన శివుడు ప్రత్యక్షమై అన్నారు, భయపడకు. నా కుమారుడు షణ్ముఖుడు, సుబ్రహ్మణ్యుడు, ఇదే స్థలానికి వస్తాడు. అతను నీకు ఆశ్రయం ఇస్తాడు, ఎప్పుడూ నీతోనే ఉంటాడు. వాసుకి తలవంచి ఆ మాటను హృదయంలో పదిలపరచుకున్నాడు. గరుడుడి చూపు చేరని ఆ గుహ చీకటిలో, అతను ఓపికగా స్వామి రాక కోసం ఎదురుచూడసాగాడు, అతని తపస్సు కొనసాగింది.

అదే రోజుల్లో సుబ్రహ్మణ్యుడు దేవతల సేనాధిపతిగా తారకాసురుడు, శూరపద్ముడు, వారి అనుచర రాక్షసులతో యుద్ధం చేస్తున్నారు. విజయం సాధించి ఆయన గణేశుడు, దేవతలతో కలిసి కుమార పర్వతానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ దేవరాజు ఇంద్రుడు ఆయనకు ఘనస్వాగతం పలికి, కృతజ్ఞతగా తన కుమార్తె దేవసేనను ఆయనకిచ్చి పెళ్ళి చేయాలన్న కోరికను వెల్లడించాడు. సుబ్రహ్మణ్యుడు సంతోషంగా ఆ ప్రతిపాదనను అంగీకరించారు.

మార్గశిర శుద్ధ షష్ఠి నాడు కుమార పర్వతంపై సుబ్రహ్మణ్యుడికి, తమిళ భక్తులు దేవయానై అని పిలిచే దేవసేనకు వివాహం జరిగింది. బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు, దేవతలందరూ ఆశీర్వదించడానికి వచ్చారు. వివాహం తర్వాత జరిగిన మహాభిషేక జలం పర్వతం నుంచి ప్రవహించి ఒక నదిగా మారిందని, దానినే కుమారధార అంటారని స్థల పురాణం చెబుతుంది. ఇదే తిథి నాడు ఈనాటికీ ఇక్కడ చంపా షష్ఠి ఉత్సవం జరుపుకుంటారు.

అప్పుడు శివుడి మాట నెరవేరింది. సుబ్రహ్మణ్యుడు బిలద్వారం దగ్గరికి వచ్చి వాసుకికి దర్శనమిచ్చారు. వాసుకి చేతులు జోడించి ప్రార్థించాడు, స్వామీ, నన్నూ నా వంశాన్నీ నీ శరణులో ఉంచుకో. తన పరమభక్తుడితో కలిసి ఇదే స్థలంలో ఎప్పటికీ నివసిస్తానని సుబ్రహ్మణ్యుడు ఆశీర్వదించారు. అందుకే కుక్కే గర్భగుడిలో సుబ్రహ్మణ్యుడు, వాసుకి కలిసి పూజలందుకుంటారు, భక్తుడూ భగవంతుడూ ఒకే ఆసనంపై.

ఈనాటికీ భక్తులు కుమారధారలో స్నానం చేసి ఆలయంలో దర్శనానికి వస్తారు. నాగదేవతపై నమ్మకం ఉన్న కుటుంబాలు ఇక్కడ సర్ప సంస్కారం, నాగ ప్రతిష్ఠ వంటి క్రతువులు చేయిస్తాయి, చంపా షష్ఠి నాడు పెద్ద రథోత్సవం జరుగుతుంది. భయంతో శరణు కోరినవారిని, శక్తిమంతుడైన గరుడుడికి భయపడిన ఒక నాగమైనా సరే, స్వామి వట్టి చేతులతో పంపరని ఈ కథ చెబుతుంది. కుక్కే సుబ్రహ్మణ్యస్వామి అందరికీ నిర్భయత్వాన్ని ప్రసాదించాలి.
ఆధారం
గరుడునికి, నాగులకు మధ్య శత్రుత్వ కథ మహాభారతం ఆది పర్వం (ఆస్తీక పర్వం)లో ఉంది. వాసుకి బిలద్వారం వద్ద తపస్సు, సుబ్రహ్మణ్య-దేవసేనల వివాహం, కుమారధార పుట్టుక కుక్కే సుబ్రహ్మణ్య స్థల పురాణ సంప్రదాయం; దీనిని ఆలయం స్కంద పురాణంలోని సహ్యాద్రి ఖండంతో ముడిపెడుతుంది.