ఆట్టుకాల్ భగవతి: కణ్ణగి, ఆట్టుకాల్ తల్లి
ఆట్టుకాల్, తిరువనంతపురం, కేరళ

ఆట్టుకాల్ భగవతి తిరువనంతపురం అమ్మవారు; తమిళ మహాకావ్యం శిలప్పదికారం నాయిక కణ్ణకి దేవీ రూపమే ఆమె అని భక్తులు భావిస్తారు. కిళ్ళి నది దగ్గర ఆమె ఆలయం ఉంది; కుంభం నెలలో జరిగే పొంగాలలో లక్షలాది మహిళలు నగర వీధుల్లో మట్టి కుండల్లో అమ్మవారికి ప్రసాదం వండుతారు. ఇది ఒక భార్య సత్యం, న్యాయం కోసం ఆమె చేసిన ఆక్రందన, అమ్మవారిగా ఆమె తిరిగి రావడం గురించిన కథ.
ప్రాచీన తమిళ దేశంలోని ఓడరేవు నగరం పూంపుహార్లో కణ్ణకి, కోవలన్ల వివాహం జరిగింది. ఇద్దరూ సంపన్న వర్తక కుటుంబాల వారు, కొంతకాలం సుఖంగా జీవించారు. ఆ తర్వాత కోవలన్ నర్తకి మాధవి వైపు ఆకర్షితుడై, మెల్లమెల్లగా తన సంపదనంతా పోగొట్టుకున్నాడు. కణ్ణకి ఏ ఫిర్యాదూ లేకుండా ఎదురుచూసింది. ఏళ్ళ తర్వాత కోవలన్కు తన తప్పు తెలిసివచ్చి, సిగ్గుపడుతూ కణ్ణకి దగ్గరకు తిరిగి వచ్చాడు. కణ్ణకి అతణ్ణి స్వీకరించి అంది, నా రెండు కాలి అందెలు ఇంకా నా దగ్గరే ఉన్నాయి, వీటితో మళ్ళీ మొదలుపెడదాం.

కొత్త జీవితం మొదలుపెట్టడానికి ఇద్దరూ కాలినడకన పాండ్య రాజధాని మదురై చేరుకున్నారు. నగరం బయట గొల్లపల్లెలో బస చేసి, కోవలన్ ఒక అందెను అమ్మడానికి బజారుకు వెళ్ళాడు. అక్కడ అతనికి రాజభవనపు స్వర్ణకారుడు ఒకడు ఎదురయ్యాడు; కొద్దిరోజుల ముందే రాణి అందెను దొంగిలించినవాడు అతనే. తన నేరాన్ని దాచుకోవడానికి అతను, దొంగ దొరికాడని రాజుతో చెప్పాడు. రాజు నెడుంచెళియన్ ఏ విచారణా లేకుండానే ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు, కావలివాళ్ళు నిర్దోషి కోవలన్ ప్రాణం తీశారు.

ఈ వార్త విని కణ్ణకి ప్రపంచం కూలిపోయింది, కానీ ఆమె కుంగిపోయి కూర్చోలేదు. రెండో అందెను చేతపట్టుకుని నేరుగా రాజసభకు వెళ్ళి రాజును అడిగింది, ఏ న్యాయంతో నా భర్తను దొంగ అన్నావు? రాజు అన్నాడు, రాణి అందెలో ముత్యాలు ఉన్నాయి. కణ్ణకి తన అందెను నేలకేసి కొట్టి పగలగొట్టింది, అందులో నుంచి మాణిక్యాలు చెల్లాచెదురయ్యాయి. సభంతా నిశ్చేష్టమైపోయింది. తన వల్ల ఎంత పెద్ద అన్యాయం జరిగిందో రాజుకు అర్థమైంది. నేను రాజు అనిపించుకోవడానికి అర్హుణ్ణి కాను, అంటూ అతను సింహాసనం మీదే ప్రాణాలు వదిలాడు, రాణి కూడా దుఃఖంతో దేహం చాలించింది.

కణ్ణకి దుఃఖం ఇప్పుడు అన్యాయాన్ని సహించలేని అగ్నిగా మారింది. ఆమె ఆగ్రహంతో మదురై నగరం మంటల్లో చిక్కుకుందని, సజ్జనులను, వృద్ధులను, పిల్లలను, నిస్సహాయులను, గోవులను వదిలిపెట్టమని ఆమె అగ్నికి చెప్పిందని మహాకావ్యం చెబుతుంది. అప్పుడు మదురై నగరదేవత ఆమె ముందుకు వచ్చి, ఇదంతా పూర్వజన్మ కర్మల ఫలమని నచ్చజెప్పింది. కణ్ణకి మనసు శాంతించింది. ఆమె నగరాన్ని వదిలి పశ్చిమ దిశగా, చేర దేశపు కొండల వైపు బయలుదేరింది.

ఆ పశ్చిమ కొండల్లో కోవలన్ దివ్య రథంలో వచ్చి కణ్ణకిని తనతో స్వర్గానికి తీసుకెళ్ళాడని, తర్వాత చేర రాజు సెంగుట్టువన్ ఆమె జ్ఞాపకార్థం ఆలయం కట్టించాడని శిలప్పదికారం చెబుతుంది. కేరళ భక్తి ఈ ప్రయాణానికి మరో అధ్యాయాన్ని జోడిస్తుంది. దేవతగా మారిన కణ్ణకి కొడుంగల్లూర్కు వెళ్తూ కొంతసేపు ఆట్టుకాల్లో ఆగారని, అక్కడి నుంచే ఆట్టుకాల్ అమ్మవారి కథ మొదలవుతుందని నమ్మకం.

ఒక రోజు ఆట్టుకాల్లోని ముల్లువీట్టిల్ కుటుంబానికి చెందిన ఒక పెద్దాయన కిళ్ళి నదిలో స్నానం చేసి పూజ చేస్తున్నారు. అప్పుడు నదికి ఆవలి ఒడ్డున ఆయనకు ఒక తేజస్సు గల కన్య కనిపించింది; నది దాటించమని ఆమె వేడుకుంది. ఆమె ముఖంలోని తేజస్సు చూసి పెద్దాయన గౌరవంగా తల వంచి, ఆమెను నది దాటించి, సగౌరవంగా తన ఇంటికి తీసుకువచ్చారు. ఇంటివాళ్ళు ఆమెకు స్వాగతం పలికే ఏర్పాట్లు చేస్తుండగానే ఆ కన్య హఠాత్తుగా అదృశ్యమైపోయింది.

అదే రాత్రి ఆ కన్య దేవీ రూపంలో పెద్దాయన కలలోకి వచ్చి అంది, దగ్గర్లోని తోటలో నేలపై మూడు గీతలు గీసి ఉన్న చోట నాకు స్థానం ఏర్పాటు చేయి. ఉదయం పెద్దాయన ఆ తోటకు వెళ్ళారు; అక్కడ నిజంగానే నేలపై మూడు గీతలు ఉన్నాయి. అదే చోట ఆయన ఒక చిన్న గుడి కట్టి అమ్మవారిని ప్రతిష్ఠించారు. కాలక్రమంలో ఆ చిన్న స్థానమే నేటి ఆట్టుకాల్ భగవతి ఆలయంగా మారింది.

కుంభం నెల ఉత్సవాల తొమ్మిదో రోజున పొంగాల జరుగుతుంది. నగర వీధుల్లో ఎంత దూరం చూసినా మహిళలు ఇటుకల పొయ్యిలు వెలిగించి, మట్టి కుండల్లో బియ్యం, బెల్లం, కొబ్బరితో అమ్మవారికి ప్రసాదం వండుతారు. కొందరు మొక్కు తీరినందుకు వస్తారు, కొందరు కేవలం ప్రేమతో. ఆట్టుకాల్ అమ్మ సత్యం కోసం ధైర్యంగా నిలబడే స్త్రీ శక్తి కూడా, అందరినీ తన ఒడిలోకి తీసుకునే మమకారం కూడా.
ఆధారం
కణ్ణగి, కోవలన్ కథ ఇళంగో అడిగళ్ తమిళ మహాకావ్యం శిలప్పదికారంలో ఉంది; కణ్ణగి ఆట్టుకాల్లో విశ్రమించడం, ముల్లువీట్టిల్ కుటుంబ కథ ఆలయ స్థల సంప్రదాయం. కొందరు భక్తులు ఆట్టుకాల్ భగవతిని భద్రకాళిగా కూడా పూజిస్తారు.