MythraanMYTHRAAN
मराठी ▾
हिंदीEnglishবাংলাతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

रक्षाबंधन — कथा आणि महत्त्व

रक्षाबंधन — कथा आणि महत्त्व

रक्षाबंधन — कधी आहे

  • 17 ऑगस्ट 2027, मंगळवार
पौर्णिमा तिथी16 ऑगस्ट, 10:29 AM ते 17 ऑगस्ट, 12:59 PM
सूर्योदय · सूर्यास्त6:20 AM · 7:05 PM

वेळा मुंबई साठी आहेत · 17 ऑगस्ट 2027

कथा ऐकानिवेदन हिंदीत

▶ रक्षाबंधनाची खरी कथा — व्हिडिओ ›

हा दिवस का साजरा करतात?

श्रावण पौर्णिमेला साजरा होणारा रक्षाबंधन हा रक्षणाच्या वचनाचा सण आहे. बहीण भावाच्या मनगटावर राखी बांधून त्याच्या मंगलाची कामना करते आणि भाऊ तिच्या रक्षणाचा संकल्प करतो. शास्त्रांत आणि परंपरेत हे रक्षासूत्र देवांपासून स्वतः भगवंतांपर्यंत सर्वांना बांधले गेले आहे.

कथा

रक्षाबंधनाशी जोडलेली सर्वात गोड कथा श्रीकृष्ण आणि द्रौपदीची आहे. असे म्हणतात, एकदा सुदर्शन चक्र चालवताना श्रीकृष्णांचे बोट कापले आणि रक्त वाहू लागले. आजूबाजूचे लोक पट्टी शोधायला धावले, पण द्रौपदीने क्षणाचाही विचार न करता आपल्या साडीचा पदर फाडला आणि कृष्णाच्या बोटाला बांधला. कृष्ण हसून म्हणाले, सखी, या एका धाग्याचे ऋण मी एक दिवस नक्की फेडेन.

रक्षाबंधन — कथा 1

तो दिवस आला, जेव्हा हस्तिनापूरच्या सभेत द्रौपदीचा अपमान होऊ लागला. दुःशासन तिचे वस्त्र ओढू लागला आणि सभेत कोणीही तिच्या रक्षणासाठी पुढे आले नाही. तेव्हा द्रौपदीने दोन्ही हात जोडून श्रीकृष्णांचा धावा केला. कृष्णाच्या कृपेने तिची साडी वाढतच गेली. ओढणारा थकून खाली बसला, पण वस्त्राचा अंत आला नाही. एका छोट्याशा धाग्याच्या बदल्यात भगवंतांनी आपल्या सखीची लाज राखली.

रक्षाबंधन — कथा 2

भविष्य पुराणात आणखी एक कथा आहे. एकदा देव आणि असुरांमध्ये फार दीर्घ काळ युद्ध चालले आणि देवराज इंद्र हरू लागले. तेव्हा देवगुरु बृहस्पतींच्या सल्ल्याने इंद्राची पत्नी इंद्राणीने श्रावण पौर्णिमेच्या दिवशी मंत्रांनी एक रक्षासूत्र तयार केले आणि ते इंद्राच्या मनगटावर बांधले. त्या रक्षासूत्राच्या बळावर इंद्राने युद्ध जिंकले. तेव्हापासून एखाद्या मोठ्या कामाआधी रक्षासूत्र बांधण्याची परंपरा सुरू झाली.

रक्षाबंधन — कथा 3

तिसरी कथा बळीराजाची आहे. वामन अवतारात भगवान विष्णूंनी बळीकडे तीन पावले जमीन मागितली आणि त्याच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन त्याला सुतल लोकाचा राजा केले. बळीने वर मागितला की भगवंतांनी सदैव त्याच्याजवळ राहावे. भगवंत त्याचे द्वारपाल होऊन तिथेच राहू लागले आणि वैकुंठात लक्ष्मीमाता एकट्या राहिल्या.

रक्षाबंधन — कथा 4

तेव्हा लक्ष्मीमाता एका साध्या स्त्रीचे रूप घेऊन बळीकडे गेल्या आणि श्रावण पौर्णिमेला त्याच्या मनगटावर रक्षासूत्र बांधून त्याला भाऊ मानले. बळी म्हणाला, बहिणी, जे हवे ते माग. लक्ष्मीमातेने आपल्या खऱ्या रूपात येऊन सांगितले, मला माझे पती परत दे. बळीने आपले वचन पाळले आणि भगवान विष्णूंना वैकुंठाला जाऊ दिले. म्हणूनच राखी बांधताना बळीराजाचे स्मरण केले जाते.

रक्षाबंधन — कथा 5

या सगळ्या कथांचे सार एकच आहे. राखी हा फक्त धागा नाही, तर प्रेमाचे आणि रक्षणाचे वचन आहे. जो ती बांधतो, तो शुभेच्छा देतो, आणि जो बांधून घेतो, तो रक्षणाचा संकल्प करतो. श्रीकृष्णांच्या कृपेने प्रत्येक कुटुंबात हे प्रेमाचे बंधन सदैव घट्ट राहो.

कसा साजरा करतात

  • राखीच्या ताटात कुंकू, अक्षता, दिवा, मिठाई आणि राखी सजवावी.
  • बहिणीने भावाला टिळा लावून उजव्या मनगटावर राखी बांधावी, ओवाळावे आणि मिठाई भरवावी. भावाने रक्षणाचे वचन द्यावे आणि भेट द्यावी.
  • राखी बांधताना हा मंत्र म्हटला जातो, येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः, तेन त्वामपि बध्नामि रक्षे मा चल मा चल.
  • परंपरेनुसार भद्रा काळात राखी बांधली जात नाही. शुभ वेळ पंचांगात पाहावी.
  • अनेक समाजांमध्ये याच दिवशी श्रावणी उपाकर्म होते आणि नवे यज्ञोपवीत धारण केले जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

रक्षाबंधन 2027 केव्हा आहे?

रक्षाबंधन 2027 17 ऑगस्ट 2027, मंगळवार रोजी आहे. तिथी दिल्लीच्या हिंदू पंचांगानुसार आहेत; इतर शहरांत एका दिवसाचा फरक असू शकतो.

रक्षाबंधन 2027 ची पूजा किंवा उपवासाची वेळ कोणती?

पौर्णिमा तिथी 16 ऑगस्ट, 10:29 AM ते 17 ऑगस्ट, 12:59 PM (दिल्ली)

रक्षाबंधन का साजरा केला जातो?

श्रावण पौर्णिमेला साजरा होणारा रक्षाबंधन हा रक्षणाच्या वचनाचा सण आहे.

स्रोत

इंद्राणी आणि रक्षासूत्राची कथा भविष्य पुराणाच्या उत्तरपर्वातून; वामन आणि बळीची कथा भागवत पुराणाच्या आठव्या स्कंधातून, पण लक्ष्मीमातेने बळीला राखी बांधणे ही लोकपरंपरा आहे; द्रौपदीची लाज राखण्याचा प्रसंग महाभारताच्या सभापर्वात, आणि बोटाला पदर बांधण्याची कथा लोकपरंपरेत प्रचलित आहे.

शहरानुसार वेळ

आणखी कथा

कथा पाहा आणि ऐका — मोफत ॲपडाउनलोडApp Store