MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?

ଶନିବାର ଶନିଦେବଙ୍କ ଦିନ। ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟର ଦେବତା ମାନନ୍ତି, ସେହି କଠୋର କିନ୍ତୁ ସଚ୍ଚା ଗୁରୁ ଯିଏ କାହାର ପକ୍ଷ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ ଆଉ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକକୁ ତାର ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସୋରିଷ ତେଲ, କଳା ରାଶି ଓ ବିରି ଚଢ଼ାଯାଏ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ମୂଳରେ ଜଳ ଦେଇ ସଞ୍ଜରେ ତେଲ ଦୀପ ଜାଳାଯାଏ, ଆଉ ବହୁ ଘରେ ଶନିବାରରେ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା ବି ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଭୟରେ ନୁହେଁ, ନିଜ କର୍ମର ସାମ୍ନା କରିବାର ଶକ୍ତି ମାଗିବା ଭାବରେ ରଖାଯାଏ।

କଥା

ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଛାୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁହାଯାଏ। ନଅ ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଗତି ସବୁଠାରୁ ମନ୍ଥର, ଆଉ ପରମ୍ପରାରେ ତାଙ୍କୁ କର୍ମର ହିସାବ ରଖୁଥିବା ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ସେ କାହାକୁ ତାର ଜନ୍ମ ବା ପଦରେ ତଉଲନ୍ତି ନାହିଁ, କେବଳ ତାର କର୍ମରେ ତଉଲନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଡରିବା ବଦଳରେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ସିଧା ଠିଆ ହେବା ଶିଖାଯାଏ। ଶନିବାରର କଥା ବି ଏହି କଥା ଚାରିପାଖରେ ବୁଲେ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 1

କଥା କହେ ଯେ ଥରେ ନଅ ଗ୍ରହଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥା ଉଠିଲା ଯେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ କିଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଶକ୍ତି ଗଣୁଥିଲେ ଆଉ କେହି ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ। ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ କହିଲେ ଯେ ଉଜ୍ଜୟିନୀର ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ବଡ଼ ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲନ୍ତୁ। ନଅ ଗ୍ରହ ରାଜାଙ୍କ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚି ନିଜ ଝଗଡ଼ା ରଖିଲେ। ରାଜା କିଛି ସମୟ ଚୁପ୍ ରହିଲେ, ତାପରେ ସେ ଏକ ଉପାୟ ବାହାର କଲେ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 2

ସେ ନଅ ଧାତୁର ନଅଟି ଆସନ ତିଆରି କରାଇଲେ, ସୁନାରୁ ଲୁହା ଯାଏଁ, ଆଉ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧାତୁର ମୂଲ୍ୟ କ୍ରମରେ ଗୋଟିଏ ପଛରେ ଗୋଟିଏ ରଖାଇଲେ। ତାପରେ କହିଲେ, ଆପଣମାନେ ନିଜ ନିଜ ଆସନରେ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତୁ। ସମସ୍ତେ ବସିଗଲେ, ଆଉ ଲୁହା ଆସନ ସବୁଠାରୁ ପଛରେ ପଡ଼ିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଶନିଦେବ ବସିଲେ। ରାଜା କହିଲେ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଜେ ହୋଇଗଲା। ଶନିଦେବ ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, ରାଜନ୍, ଆସନରୁ କେହି ଛୋଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ମୋ ପାଳି ପ୍ରତି ଜୀବନରେ ଆସେ, ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଆସେ ହିସାବ ମାଗେ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 3

ରାଜା ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, ତେବେ ମୋ ପାଳି ବି ଆସୁ; ମୋ କର୍ମ ଯାହା ଆଣିବ, ମୁଁ ତାର ସାମ୍ନା କରିବି। କୁହାଯାଏ ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ କଷ୍ଟର ସମୟ ଆସିଲା। ଏକ ମିଛ ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କ ମାନ ଗଲା, ରାଜ୍ୟ ହାତରୁ ଛାଡ଼ିଗଲା, ଆଉ ତାଙ୍କୁ ବିଦେଶରେ ସାଧାରଣ କାମ କରି ଦିନ କାଟିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ସେହି ପୂରା ସମୟରେ ସେ କାହାକୁ ଦୋଷ ଦେଲେ ନାହିଁ, ଶନିବାର ବ୍ରତ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ଆଉ ପ୍ରତି ଶନିବାର ତେଲ ଚଢ଼ାଉଥିଲେ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 4

ସମୟ ପୂରା ହେବାରୁ ସତ ଆଗକୁ ଆସିଲା। ଯାହା ଛଡ଼ାଯାଇଥିଲା ତାହା ଫେରିଲା ଆଉ ରାଜା ପୁଣି ନିଜ ସିଂହାସନରେ ବସିଲେ। କଥା କହେ ଯେ ସେତେବେଳେ ଶନିଦେବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲେ, ମୁଁ ତୁମର କିଛି ନେଇନାହିଁ, କେବଳ ଗୋଟିଏ ହିସାବ ପୂରା କଲି; ଆଉ ସେହି ହିସାବ ଏହି ଜନ୍ମର ନଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ତାର କାରଣ ତୁମେ ଏହି ଜୀବନରେ ପାଇଲ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗରେ ତୁମ ମାନ ଗଲା, ତାହା ମିଛ ଥିଲା, ଆଉ ମିଛ ମୋର ସାଧନ ନୁହେଁ, କେବଳ ସେହି ଦୁଆର ଥିଲା ଯେଉଁ ବାଟେ ସେହି ସମୟ ଆସିଲା। ତୁମେ ନିଜ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରାଇଲ ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ତୁମ ନାମ ରହିବ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଯେ ଯିଏ ନିଜ କର୍ମ ସ୍ୱୀକାର କରି ଆପଣଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହୁଏ, ତା ଉପରେ ଆପଣ କୃପା ରଖନ୍ତୁ, ଆଉ ଶନିଦେବ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କଲେ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 5

ଶନିଦେବଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଆଉ ଏକ କଥା ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର। ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଶନି ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଇ ଯିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଶକଟ ଭେଦନ କୁହାଯାଏ, ଆଉ ଏଥିରେ ପୃଥିବୀରେ ବାର ବର୍ଷର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼ିପାରେ। ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଦଶରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଯାଏଁ ଗଲେ ଓ ଧନୁ ସମ୍ଭାଳିଲେ। ଶନିଦେବ ଏହା ଦେଖି ହସିଲେ ଓ କହିଲେ, ଯେଉଁ ରାଜା ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଭୋକିଲା ପ୍ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ଯାଏଁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ବର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ; ମାଗ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 6

ଦଶରଥ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ମାଗିଲେ ନାହିଁ। ସେ କହିଲେ, ଯେତେ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନଦୀ, ସାଗର ଓ ଏହି ପୃଥିବୀ ଅଛନ୍ତି, ସେତେ ଦିନ ଆପଣ ରୋହିଣୀ ଶକଟ ଭେଦନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ପୃଥିବୀରେ ସେହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ନ ପଡ଼ୁ। ଶନିଦେବ ବର ଦେଲେ। ସେତେବେଳେ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଯାହା ପରମ୍ପରାରେ ଦଶରଥକୃତ ଶନି ସ୍ତୋତ୍ର ନାମରେ ଶନିବାରରେ ପଢ଼ାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶନି ସ୍ତୋତ୍ରର ପରମ୍ପରା ସହ ଚାଲିଆସିଛି ଆଉ ଅନେକ ଜାଗାରେ ଏହାକୁ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ସୂତ୍ରରେ କୁହାଯାଏ।

ଶନିବାର ବ୍ରତ — କଥା 7

ଦୁଇଟି କଥା ଗୋଟିଏ କଥା କୁହନ୍ତି। ଶନିଦେବ କାହାକୁ ଶାପ ଦେଉଥିବା ନୁହନ୍ତି, ହିସାବ ପୂରା କରୁଥିବା, ଆଉ ସେ ନ୍ୟାୟ ସହିତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରୋପକାରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। କଥା କହେ ଯେ ଯିଏ ଶନିବାର ବ୍ରତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ରଖେ, ଏହି କଥା ଶୁଣେ ଆଉ ଅଭାବୀଙ୍କୁ ଦିଏ, ତାର ମନ କଷ୍ଟ ସମୟରେ ବି ସ୍ଥିର ରହେ। ଶନିଦେବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତର ସାମ୍ନା କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।

କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ

  • ଶନିବାର ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରତର ସଂକଳ୍ପ ନିଆଯାଏ; ବହୁ ଲୋକ ଶ୍ରାବଣ ବା ଯେକୌଣସି ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଶନିବାରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅତି କମରେ ସାତ ଶନିବାର ଯାଏଁ ରଖନ୍ତି।
  • ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସୋରିଷ ତେଲ, କଳା ରାଶି, ବିରି, କଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ନୀଳ ବା କଳା ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ; ଲୁହାର ଜିନିଷ ଚଢ଼ାଇବାର ପରମ୍ପରା ବି ଅଛି।
  • ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ମୂଳରେ ପାଣି ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ସେଠାରେ ବା ଘରର ଠାକୁର ଘରେ ସୋରିଷ ତେଲର ଦୀପ ଜାଳାଯାଏ ଏବଂ ଶନି ସ୍ତୋତ୍ର ବା ଶନି ଚାଳିଶା ପଢ଼ାଯାଏ।
  • ଦିନସାରା ଫଳାହାରରେ ରହି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିରି ଡାଲିର ଖେଚୁଡ଼ି ବା ସୋରିଷ ତେଲରେ ଛଣା ପୁରିରେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗାଯାଏ; ଏହି ଦିନ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ ରଖାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦିନସାରା ଫଳାହାରରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ ବେଳର ସାଧା ଭୋଜନ ନେଇ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ; ଅସୁସ୍ଥ, ବୟସ୍କ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଓ ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ଲୋକେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦେଖି ହିଁ ରଖନ୍ତୁ।
  • ବହୁ ଘରେ ଶନିବାର ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ହନୁମାନ ଚାଳିଶା ପାଠ କରାଯାଏ।
  • କଳା ରାଶି, ବିରି, ସୋରିଷ ତେଲ, କମ୍ବଳ, ଚପଲ ଓ ଛତା ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି; ସାତ ଶନିବାର ପୂରା ହେଲେ ହୋମ ଓ ଭୋଜନ ସହିତ ଉଦ୍ୟାପନ କରାଯାଏ।

ଉତ୍ସ

ଶନିଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏହି କଥା ପୁରାଣରେ ଆସେ। ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଓ ନବଗ୍ରହଙ୍କ କଥା ବ୍ରତକଥା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚଳିତ କଥା, ଯାହା ବ୍ରତକଥା ପୋଥିରେ ମିଳେ ଏବଂ ଯାହାର ଅନେକ ରୂପ ଅଛି; ଏହି ସଂକଳନରେ ତାର କେତେକ କଠୋର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଜାଣିଶୁଣି ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି। ରାଜା ଦଶରଥ ଓ ଶନିଦେବଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦଶରଥ କୃତ ଶନି ସ୍ତୋତ୍ରର ପରମ୍ପରା ସହିତ ଚାଲିଆସିଛି ଏବଂ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ସନ୍ଦର୍ଭ ଦେଇ କୁହାଯାଏ।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store