MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ (ସନ୍ତୋଷୀ ମା)

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ଏହି ଦିନ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?

ଶୁକ୍ରବାର ଦେବୀଙ୍କ ଦିନ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଉତ୍ତର ଭାରତର ବହୁ ଘରେ ଏହି ଦିନ ସନ୍ତୋଷୀ ମାଙ୍କ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଭୋଗ ବହୁତ ସାଦା, ଗୁଡ଼ ଓ ଚଣା, ଆଉ ସେଦିନ ଘରେ ଖଟା ଖିଆଯାଏ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ରବାରରେ ହିଁ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ ବି ରଖାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କ୍ଷୀରି ବା କ୍ଷୀର ମିଠାର ଭୋଗ ଲାଗେ। ଦୁଇ ବ୍ରତରେ ପୂଜା ପରେ କଥା ଶୁଣିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

କଥା

କଥା କହେ ଯେ ଜଣେ ବୁଢ଼ୀ ମାଆ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ସାତ ପୁଅ ଥିଲେ। ଛଅ ଜଣ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ, ସବୁଠୁ ସାନଟି କିଛି କମାଉନଥିଲା। ମାଆ ବଡ଼ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଆଗ ଖାଇବାକୁ ଦେଉଥିଲେ ଆଉ ସାନକୁ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଯାହା ବଳୁଥିଲା ତାହା ଦେଉଥିଲେ। ସାନ ପୁଅ ସରଳ ଥିଲା, ସେ କେବେ ଏ ବିଷୟରେ କିଛି କହିନଥିଲା। ଦିନେ ପର୍ବରେ ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ମାଆ ଛଅ ଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ପକ୍ୱାନ୍ନ ରାନ୍ଧିଲେ ଆଉ ତା ପାଇଁ ବଳକା ଜିନିଷରୁ ଗୋଟିଏ ଲଡୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ତାକୁ ଏହା ଭିତର ଯାଏଁ ବାଧିଲା।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 1

ସେ ସ୍ଥିର କଲା ଯେ ଏବେ ନିଜ ପାଦରେ ଠିଆ ହୋଇ ହିଁ ଘରକୁ ଫେରିବି। ଯିବା ଆଗରୁ ସେ ଗୋଶାଳାରେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଭେଟିଲା, ଚିହ୍ନ ପାଇଁ ନିଜ ମୁଦି ତାଙ୍କୁ ଦେଲା, ଆଉ ଚୁପଚାପ୍ ବିଦେଶ ବାହାରିଗଲା। ସେଠାରେ ଜଣେ ସେଠଙ୍କ ପାଖରେ କାମ ମିଳିଲା। ସେ ପରିଶ୍ରମୀ ଥିଲା ଓ ସଚ୍ଚୋଟ ବି, ସେଥିପାଇଁ ସେଠଙ୍କ ଭରସା ବଢ଼ିଚାଲିଲା, ଆଉ ବାର ବର୍ଷରେ ସେ ସେହି ବେପାରର ଅଂଶୀଦାର ହୋଇଗଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ଚିଠି ପଠାଇବା କଥା ତାର କେବେ ମନେ ହିଁ ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 2

ଘରେ ତାର ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦିନ କଷ୍ଟକର ଥିଲା। ଘରେ କାମ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ତାଙ୍କ ଭାଗରେ ଆସୁଥିଲା ଆଉ ମିଳୁଥିଲା ସବୁଠାରୁ କମ୍। ସେ କାଠ ଗୋଟାଇ ଆଣୁଥିଲେ ଆଉ ଚୁପ୍ ରହୁଥିଲେ। ଦିନେ କାଠ ନେଇ ଫେରିବା ବାଟରେ ସେ ଏକ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଅଟକିଲେ, ଯେଉଁଠି କିଛି ନାରୀ ବସି କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେ ପଚାରିଲେ, ଏ କେଉଁ ବ୍ରତ। ଜଣେ ନାରୀ କହିଲେ, ଏ ସନ୍ତୋଷୀ ମାଙ୍କ ବ୍ରତ, ଶୁକ୍ରବାରରେ ରଖାଯାଏ, ଭୋଗରେ କେବଳ ଗୁଡ଼ ଓ ଚଣା ଦରକାର, ଆଉ ସେଦିନ ଘରେ ଖଟା ଖିଆଯାଏ ନାହିଁ।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 3

ବୋହୂ ସେହି ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଦୁଇଟି ଶୁକ୍ରବାର ବିତିଲା ଆଉ ବିଦେଶରୁ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଚିଠି ଆସିଲା; ପର ଶୁକ୍ରବାର ଟଙ୍କା ବି ଆସିଲା। ଘର ଲୋକେ ଏହାକୁ ସଂଯୋଗ କହି ହସରେ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବ୍ରତ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। କୁହାଯାଏ ଦିନେ ରାତିରେ ସନ୍ତୋଷୀ ମା ବିଦେଶରେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆସି କହିଲେ, ଯିଏ ତୋ ଘରେ ତୋ ବାଟ ଚାହିଁ ରହିଛି, ତାକୁ ମନେ ପକା। ସକାଳେ ଉଠି ସେ ହିସାବ ସାରିଲା ଆଉ ଘର ଆଡ଼କୁ ବାହାରିଲା।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 4

ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ତାର ପତ୍ନୀ ମୁଣ୍ଡରେ କାଠ ବିଡ଼ା ଧରି ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ ଘରେ ପଚାରିଲା ଯେ ଏ କି କଥା, ଆଉ ସେଦିନ ଘର ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ଭୁଲ ବୁଝାପଡ଼ିଲା। ମାଆଙ୍କ ଆଖି ଲୁହରେ ଭରିଗଲା। ଘରେ ପୁଣି ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ବସି ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଆଉ ବୋହୂ ସ୍ଥିର କଲେ ଯେ ବ୍ରତର ଉଦ୍ୟାପନ ଏବେ ପୂରା ମନରେ କରିବେ।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 5

ଉଦ୍ୟାପନ ଦିନ ସେ ଆଠଟି ପିଲାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଡାକିଲେ। ସେଦିନ ଘରେ ବହୁତ କାମ ଥିଲା ଆଉ ସେ ଦୌଡ଼ାଦୌଡ଼ି କରୁଥିଲେ। ଖାଉ ଖାଉ କିଛି ପିଲା ଖଟା ମାଗିଲେ, ଯାହା ସେଦିନର ନିୟମ ବାହାରେ ଥିଲା। ତରବରରେ ସେ ବସି ବୁଝାଇବା ବଦଳରେ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ପଇସା ଧରାଇଦେଲେ, ଆଉ ସେମାନେ ବାହାରୁ ଖଟା ଆଣିଲେ। ରାତିରେ ସବୁ ସାରି ଯେତେବେଳେ ସେ ବସିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଭରିଲା ନାହିଁ। କେହି ତାଙ୍କୁ କିଛି କହିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା ଯେ ବାର ବର୍ଷର ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ରଖିଥିବା ବ୍ରତ ସେ ଶେଷ ଦିନ ଧ୍ୟାନ ବିନା ସାରିଦେଲେ।

ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ — କଥା 6

ପର ଶୁକ୍ରବାର ସେ ଉଦ୍ୟାପନ ପୁଣି କଲେ, ଏଥର ପୂରା ସାବଧାନରେ। ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଆଗରୁ କହିଦେଲେ ଯେ ଆଜି ଘରକୁ ଖଟା ଆସିବ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନ ନିଜ ହାତରେ ରାନ୍ଧିଲେ, ଆଉ ପଇସା ବଦଳରେ ଫଳ ଦେଲେ। ସେଦିନ ତାଙ୍କୁ ସେହି ସନ୍ତୋଷ ମିଳିଲା ଯାହା ପ୍ରଥମ ଥର ମିଳିନଥିଲା। ସମୟ ଆସିବାରୁ ତାଙ୍କର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅ ହେଲା ଆଉ ସେ ପିଲାକୁ ନେଇ ମନ୍ଦିର ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବ୍ରତର ନାମ ହିଁ କହିଦିଏ ଯେ ଏ ମା ସନ୍ତୋଷର; ଏଠି ମହଙ୍ଗା ଭେଟି ନୁହେଁ, ଏକ ସ୍ଥିର ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନ ମଗାଯାଏ। କଥା କହେ ଯେ ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ନିୟମରେ ରଖେ, ତା ଘରେ ସନ୍ତୋଷ ରହେ। ସନ୍ତୋଷୀ ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖନ୍ତୁ।

କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ

  • ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରତର ସଂକଳ୍ପ ନିଆଯାଏ ଏବଂ ଦିନରେ ଥରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରାଯାଏ।
  • ପାଣି ଭରା କଳସ ଉପରେ ଗୁଡ଼ ଓ ବୁଟ ଭରା ଗିନା ରଖି ସନ୍ତୋଷୀ ମାଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ; ହାତରେ ଗୁଡ଼ ବୁଟ ଧରି କଥା ଶୁଣାଯାଏ ଏବଂ ତାପରେ ତାହା ହିଁ ପ୍ରସାଦ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଣ୍ଟାଯାଏ।
  • ସେଦିନ ଘରେ ଖଟା ଜିନିଷ ଖିଆଯାଏ ନାହିଁ, ଯେମିତି ଲେମ୍ବୁ, ତେନ୍ତୁଳି ବା ଖଟା ଚଟଣି; ଏହା ସେଦିନର ନିୟମ, ପ୍ରତି ଘରର ରୀତି ଟିକିଏ ଅଲଗା, ଆଉ ଯେଉଁ ଘରେ ଯେମିତି ଚାଲିଆସିଛି ସେମିତି ପାଳନ କରାଯାଏ।
  • ବ୍ରତ ସାଧାରଣତଃ ଷୋହଳ ଶୁକ୍ରବାର ଯାଏଁ ଚାଲେ, ଏବଂ ମନର ସଂକଳ୍ପ ପୂରା ହେଲେ ଉଦ୍ୟାପନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଖଜା ବା କ୍ଷୀରି ଓ ବୁଟ ତରକାରି ତିଆରି କରି ଆଠ ଜଣ ପିଲାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପଇସା ବଦଳରେ ଫଳ ଦିଆଯାଏ।
  • ଶୁକ୍ରବାରରେ ହିଁ ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଏ: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରି କ୍ଷୀରି ବା କ୍ଷୀର ମିଠାର ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ, କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରତ ଏଗାର ବା ଏକୋଇଶି ଶୁକ୍ରବାର ଯାଏଁ ରଖାଯାଏ।
  • ଯେଉଁମାନେ ପୂରା ଉପବାସ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଫଳାହାର ବା ଗୋଟିଏ ବେଳର ଭୋଜନ ନେଇ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ।

ଉତ୍ସ

ସନ୍ତୋଷୀ ମାଙ୍କ ଏହି କଥା ବ୍ରତକଥା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚଳିତ କଥା, କୌଣସି ପୁରାଣର ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ। ଏହି ବ୍ରତର ପ୍ରଚାର ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରତକଥା ପୋଥି ଓ ପୋଷ୍ଟର ଜରିଆରେ ବ୍ୟାପିଲା ଏବଂ ୧୯୭୫ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୟ ସନ୍ତୋଷୀ ମା ପରେ ଏହା ଘରେ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କଥାରେ ମାଙ୍କୁ ଗଣେଶଙ୍କ ଝିଅ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। କଥାର ଅନେକ ରୂପ ପ୍ରଚଳିତ, ଏବଂ ଏହି ସଂକଳନରେ କେତେକ କଠୋର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଜାଣିଶୁଣି ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store