MythraanMYTHRAAN
ಕನ್ನಡ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ: ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೂವರು ದೇವಿಯರು

ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬೈ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ: ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೂವರು ದೇವಿಯರು
ಕಥೆ ಕೇಳಿನಿರೂಪಣೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ

ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ದೇವಿಯರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ — ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಮಹಾಕಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ. ನಗರವನ್ನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಕೆಲಸ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ಮೂರೂ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇದೇ ತೀರದ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದವು ಎಂದು ಮುಂಬಯಿಯ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇದು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಮಾತು. ಆಗ ಮುಂಬಯಿ ಒಂದು ನಗರವಲ್ಲ, ಏಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದ್ವೀಪಗಳ ಗುಂಪು; ಭರತ ಬಂದಾಗ ನಡುವಿನ ತಗ್ಗು ನೆಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿತ್ತು. ವರ್ಲಿಯ ಬಳಿ ಸಮುದ್ರ ಮಾಡಿದ್ದ ಬಿರುಕಿನಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಉಪ್ಪುನೀರು ಒಳಗೆ ಬಹುದೂರದವರೆಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟಿ ಈ ಬಿರುಕನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 1

ಈ ಕೆಲಸದ ಗುತ್ತಿಗೆ ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ರಾಮಜಿ ಶಿವಜಿ ಪ್ರಭು ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕಲ್ಲು ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಮಣ್ಣು ತುಂಬಲಾಯಿತು, ಗೋಡೆ ಏಳತೊಡಗಿತು; ಆಮೇಲೆ ಭರತ ಬಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಇದು ಒಮ್ಮೆ ಆದದ್ದಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಯಿತು. ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದವು, ಕೂಲಿಕಾರರು ದಣಿದರು, ಹಣ ಕರಗಿತು; ರಾಮಜಿ ಶಿವಜಿಯವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲವೂ ಅಪಕೀರ್ತಿಯೂ ಏರತೊಡಗಿದವು.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 2

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ದಣಿದು ಸೋತು ಮಲಗಿದ ಅವರಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೇಜೋಮಯ ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ಕಾಣಿಸಿತು. ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದಳು: "ನಾವು ಮೂವರು ಸೋದರಿಯರು ಇದೇ ತೀರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ." "ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು, ಸಮುದ್ರ ಸದಾ ಕಾಣುವಂತಹ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ."

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 3

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುತ್ತಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಕರೆದು ಆ ಜಾಗದತ್ತ ಬೆರಳು ಮಾಡಿದರು. ಬೆಸ್ತರು ತಮ್ಮ ಬಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಲೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಮರಳಿತು; ಆಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಭಾರವಾಗಿ ಮೇಲೆ ಬಂತು. ನೀರಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು — ನಡುವೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 4

ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೋ ಅಶಾಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಜನ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮಜಿ ಶಿವಜಿ ತೀರದ ಮೇಲಿನ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಕೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಮೂವರು ದೇವಿಯರನ್ನೂ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕೂರಿಸಿದರು. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಒಡ್ಡು ನಿಂತಿತು ಎಂದು ಜನಪದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಆ ಕೆಲಸ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮದಿಂದ, ಅನೇಕ ಕೈಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದೂ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 5

ಇಂದು ಅದೇ ದೇವಾಲಯ ಭೂಲಾಭಾಯಿ ದೇಸಾಯಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಂಬಾಲಾ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಒಳಗೆ ಮೂವರು ದೇವಿಯರೂ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ, ಮೂಗುತಿ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲ, ಮಹಾಕಾಳಿ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ, ಮಹಾಸರಸ್ವತಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ. ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂದೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳವರೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 6

ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ; ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪೂಜೆಯ ಸಾಲು ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗುಡಿ ಪಾಡ್ವಾದಂದು (ನಮ್ಮ ಯುಗಾದಿ) ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡುವವರು ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ ಅದೇ ನೀರಿನಿಂದ ಬಂದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಭಕ್ತರು ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲಿಂದ ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಕೈಮುಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಗರದ ಓಡಾಟದ ನಟ್ಟನಡುವೆ ಈ ಜಾಗ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ.

ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ — 7

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕೇವಲ ಹಣದ ದೇವತೆ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭಕ್ತರು. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂದರೆ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವವಳು, ಕಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಉಳಿಯಗೊಡುವವಳು; ಅದಕ್ಕೇ ಅವಳ ಜೊತೆ ಮಹಾಕಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿಯ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಕುಳಿತಿವೆ — ಮೂರೂ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂಬಯಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇಂದು ಒಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರವಾಗಿದ್ದ ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಉಳಿದುನಿಂತಿದೆಯೋ ಅದು ತಾಯಿಯ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಶ್ರಮ — ಎರಡರ ಆಸರೆಯಿಂದಲೇ ನಿಂತಿದೆ.

ಆಧಾರ

ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ರಾಮಜಿ ಶಿವಜಿ ಪ್ರಭು ಅವರ ಕನಸು ಮತ್ತು ಒಡ್ಡು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕಥೆ ಮುಂಬೈನ ಜನಪದ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಪರಂಪರೆ, ಯಾವುದೇ ಪುರಾಣದಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಒಡ್ಡು ಈ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗದು. ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಿವೆ; ದೇವಾಲಯದ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿವರಣೆ ಸುಮಾರು 1761 ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಂತರ 1831ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಥೆಗಳು

ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿ — ಉಚಿತ ಆ್ಯಪ್ಡೌನ್‌ಲೋಡ್App Store