MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ: ସମୁଦ୍ରରୁ ବାହାରିଥିବା ତିନି ଦେବୀ

ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର)

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ: ସମୁଦ୍ରରୁ ବାହାରିଥିବା ତିନି ଦେବୀ
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିର ସହରର ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ଓ ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏଠାରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ତିନି ଦେବୀ ଏକାଠି ବିରାଜମାନ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାକାଳୀ ଓ ମହାସରସ୍ୱତୀ। ମୁମ୍ବାଇର ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରତିମା ଏହି କୂଳର ପାଣିରୁ ହିଁ ବାହାରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ସହରକୁ ସମୁଦ୍ରରୁ ବଞ୍ଚାଇବାର କାମ ବାରମ୍ବାର ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା।

ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗର କଥା। ମୁମ୍ବାଇ ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସହର ନୁହେଁ, ସାତଟି ଅଲଗା ଦ୍ୱୀପର ସମୂହ ଥିଲା, ଆଉ ଜୁଆର ଆସିଲେ ମଝିର ନିମ୍ନ ଜମି ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଥିଲା। ୱରଲି ପାଖରେ ସମୁଦ୍ର ଯେଉଁ ଫାଟ ତିଆରି କରିଥିଲା, ସେଥିରୁ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ଲୁଣିଆ ପାଣି ଭିତର ଯାଏଁ ପଶି ଆସୁଥିଲା। ସ୍ଥିର ହେଲା ଯେ ସେଠାରେ ଏକ ବନ୍ଧ ବାନ୍ଧି ଏହି ଫାଟକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରାଯିବ।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 1

ଏହି କାମର ଠିକା ସହରର ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ଠିକାଦାର ରାମଜୀ ଶିବଜୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମିଳିଲା। ପଥର ପକାଗଲା, ମାଟି ଭରାଗଲା, କାନ୍ଥ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲା, ଆଉ ତାପରେ ଜୁଆର ଆସି ସବୁ ଭସାଇ ନେଇଗଲା। ଏହା ଥରେ ନୁହେଁ, ବାରମ୍ବାର ହେଲା। ମାସ ପରେ ମାସ ବିତିଲା, ମଜୁରିଆମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ, ଟଙ୍କା ସରିଆସିଲା, ଆଉ ରାମଜୀ ଶିବଜୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଋଣ ଓ ବଦନାମ ଦୁଇଟି ଚଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 2

ଦିନେ ରାତିରେ, କ୍ଳାନ୍ତ ହତାଶ ସେହି ଲୋକ ଶୋଇଲେ ତ ସ୍ୱପ୍ନରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ତେଜସ୍ୱିନୀ ନାରୀ ରୂପ ଦେଖାଗଲା। ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ମା କହିଲେ, ଆମେ ତିନି ଭଉଣୀ ଏହି କୂଳର ପାଣିରେ ପଡ଼ିଛୁ। ଆମକୁ ବାହାର କର, ଓ ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ବସାଅ ଯେଉଁଠୁ ଆମେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିପାରିବୁ।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 3

ସକାଳେ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ସେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଓ ସେହି ସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ଇଶାରା କଲେ। ମାଛୁଆମାନେ ନିଜ ଜାଲ ନେଇ ଅଗଭୀର ପାଣିରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଅନେକ ଥର ଜାଲ ଖାଲି ଫେରିଲା, ଆଉ ତାପରେ ଥରେ ତାହା ଭାରି ହୋଇ ଉପରକୁ ଆସିଲା। ପାଣିରୁ ପଥରର ତିନୋଟି ପ୍ରତିମା ବାହାରିଲେ, ମଝିରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଆଉ ଦୁଇ ପାଖରେ ମହାକାଳୀ ଓ ମହାସରସ୍ୱତୀ।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 4

କୁହାଯାଏ ଯେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଅଶାନ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରତିମାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରରେ ରଖିଦିଆଯାଇଥିଲା, ଆଉ ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ। ରାମଜୀ ଶିବଜୀ କୂଳ ଉପରର ପାହାଡ଼ରେ ଟିକେ ଜମି ମାଗିଲେ, ଓ ସେଠାରେ ଏକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାଇ ତିନି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ବସାଇଲେ। ଲୋକକଥା କହେ ଯେ ଏହା ପରେ ବନ୍ଧ ଠିଆ ରହିଲା, ଯଦିଓ ଇତିହାସ ଏହା ମଧ୍ୟ କହେ ଯେ ସେହି କାମ ଅନେକ ବର୍ଷର ପରିଶ୍ରମ ଓ ଅନେକ ହାତରେ ପୂରା ହୋଇଥିଲା।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 5

ଆଜି ସେହି ମନ୍ଦିର ଭୁଲାଭାଇ ଦେଶାଇ ମାର୍ଗରେ, କୁମ୍ବାଲା ପାହାଡ଼ର ଢାଲୁରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଭିତରେ ତିନି ଦେବୀ ସୁନା ଗହଣା, ନୋଥ ଓ ଫୁଲରେ ସଜ୍ଜିତ ରହନ୍ତି। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ, ମହାକାଳୀ ଶକ୍ତିର ରୂପ, ଆଉ ମହାସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ହାତରେ ବୀଣା ଓ ପୋଥି। ମନ୍ଦିର ପଛରେ ପାହାଚ ସିଧା ପଥର ଓ ଢେଉ ଯାଏଁ ଓହ୍ଲାଇଯାଇଛି।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 6

ନବରାତ୍ରିରେ ଏଠାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଆସନ୍ତି, ଦୀପାବଳିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜାର ଧାଡ଼ି ବହୁ ରାତି ଯାଏଁ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ, ଆଉ ଗୁଡ଼ି ପାଡ଼ୱାରେ ନୂଆ କାମ ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା ଲୋକେ ସବୁଠୁ ଆଗରେ ଏଠାରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ପଥର ଉପରୁ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ହାତ ଯୋଡ଼ନ୍ତି, କାରଣ ମାନ୍ୟତା ଅଛି ଯେ ମା ସେହି ପାଣିରୁ ହିଁ ଆସିଥିଲେ। ସହରର ଦୌଡ଼ଧାପ ଠିକ୍ ମଝିରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଜବ ଭାବେ ଶାନ୍ତ ଲାଗେ।

ମୁମ୍ବାଇର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ — 7

ଭକ୍ତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେବଳ ଧନର ଦେବୀ ନୁହଁନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେ, ଯିଏ ସ୍ଥିର ରଖନ୍ତି, ଯାହା ଗଢ଼ା ହୋଇଛି ତାହାକୁ ଠିଆ ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି, ଆଉ ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ ସହ ମହାକାଳୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ମହାସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ବସିଛନ୍ତି, କାରଣ ତିନିଙ୍କ ବିନା କିଛି ବି ବେଶି ଦିନ ସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ମୁମ୍ବାଇର ବଡ଼ ଅଂଶ ଆଜି ସେହି ଜମି ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଛି, ଯାହା କେବେ ସମୁଦ୍ର ଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଏଠାକାର ଲୋକେ କହନ୍ତି ଯେ ଏହି ସହରରେ ଯାହା କିଛି ଠିଆ ହୋଇ ରହିଛି, ତାହା ମାଙ୍କ କୃପା ଓ ମଣିଷର ପରିଶ୍ରମ, ଦୁହିଁଙ୍କ ଭରସାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।

ଉତ୍ସ

ସମୁଦ୍ରରୁ ତିନୋଟି ପ୍ରତିମା ବାହାରିବା, ରାମଜୀ ଶିବଜୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ବନ୍ଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର କଥା ମୁମ୍ବାଇର ଲୋକ ଓ ମନ୍ଦିରପରମ୍ପରା, କୌଣସି ପୁରାଣରୁ ଆସିନାହିଁ, ଆଉ କେବଳ ଏହି କାରଣରୁ ବନ୍ଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ । ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ବର୍ଷ ବିଷୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କଥା ମିଳେ; ମନ୍ଦିରର ନିଜସ୍ୱ ବିବରଣୀ ପ୍ରାୟ 1761 ବୋଲି କହେ, ଆଉ ପରେ 1831 ମସିହାରେ ଏହାର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ ଓ ବିସ୍ତାର ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି ।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store