MythraanMYTHRAAN
ଓଡ଼ିଆ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളം
AndroidiOS

ତୁଳଜା ଭବାନୀ: ତ୍ୱରିତା ମା’: ତୁଳଜା ଭବାନୀ ଓ କୁକୂର ଦୈତ୍ୟ

ତୁଳଜାପୁର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର

ତୁଳଜା ଭବାନୀ: ତ୍ୱରିତା ମା’: ତୁଳଜା ଭବାନୀ ଓ କୁକୂର ଦୈତ୍ୟ
କଥା ଶୁଣନ୍ତୁବର୍ଣ୍ଣନା ହିନ୍ଦୀରେ

ତୁଳଜା ଭବାନୀ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କୁଳସ୍ୱାମିନୀ ବୋଲି ମନାଯାଆନ୍ତି, ଆଉ ଧାରାଶିବ ଜିଲ୍ଲାର ତୁଳଜାପୁରରେ ବାଲାଘାଟ ପାହାଡ଼ରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ଅଛି। ସେ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ହିଁ ରୂପ। ତାଙ୍କ ନାମ ସେହି କଥା ସହ ଜଡ଼ିତ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କ ଡାକରେ ତୁରନ୍ତ, ତ୍ୱରିତ, ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ।

ବହୁତ ପୁରୁଣା କାଳରେ କର୍ଦ୍ଦମ ନାମରେ ଜଣେ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅନୁଭୂତି ସରଳ, ସୁଶୀଳ ଓ ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ, ଆଉ ଦୁହିଁଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପୁଅ ଥିଲା। ଦିନେ ହଠାତ୍ ଋଷି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେଲା ଆଉ ଅନୁଭୂତିଙ୍କ ଉପରେ ଯେମିତି ଆକାଶ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା। ସ୍ୱାମୀ ବିନା ବଞ୍ଚିବାର ଇଚ୍ଛା ହିଁ ତାଙ୍କର ରହିଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅକୁ ମା'ର ଦରକାର, ଆଉ ତପସ୍ୟାରେ ଏହି ଜୀବନକୁ ସାର୍ଥକ କରାଯାଇପାରେ।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 1

ଅନୁଭୂତି ପୁଅକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସମର୍ପି ଦେଲେ ଓ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ କୁଟୀର ତିଆରି କରି ଆଦିଶକ୍ତିଙ୍କ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ବହୁତ ସରଳ ଥିଲା: ମା', ମୋ ପିଲାର ରକ୍ଷା କର ଓ ମୋତେ ଧର୍ମ ବାଟରେ ରଖ। ଦିନ ବିତିଲା, ବର୍ଷ ବିତିଲା। ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଗଲା, ଆଉ ଆଖପାଖ ବଣ ମଧ୍ୟ ଯେମିତି ତାଙ୍କ ସାଧନାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଉଠିଲା।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 2

ସେହି ବଣରେ କୁକୁର ନାମକ ଜଣେ ଦୈତ୍ୟ ବୁଲୁଥିଲା। ତପସ୍ୟାରେ ମଗ୍ନ ଅନୁଭୂତିଙ୍କୁ ଦେଖି ତା ମନରେ ପାପ ଜାଗିଲା। ସେ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ, ତାଙ୍କୁ ଡରାଇବାକୁ ଓ ନିଜ ବଶରେ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ଦିନେ ଯେତେବେଳେ ସେ ବଳପୂର୍ବକ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚାହିଁଲା, ଏକାକୀ ଓ ନିରସ୍ତ୍ର ଅନୁଭୂତି ଆଖି ବୁଜି ପୂରା ବିଶ୍ୱାସରେ ଡାକିଲେ, ମା' ଜଗଦମ୍ବା, ଏବେ ମୋ ଲାଜ ତୁମ ହାତରେ।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 3

ଡାକ ପୂରା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସେଠାରେ ଆଲୋକ ଖେଳିଗଲା। ସିଂହ ଉପରେ ଆରୋହୀ, ଆଠ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଦେବୀ ଭବାନୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। କୁକୁର ପ୍ରଥମେ ଅହଙ୍କାରରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା, ତା'ପରେ ମଇଁଷି ରୂପ ଧରି ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପିପଡ଼ିଲା। କିନ୍ତୁ ମା'ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାର କିଛି ଚାଲିଲା ନାହିଁ। ଦେବୀ ତ୍ରିଶୂଳରେ ତାର ଅନ୍ତ କଲେ, ଆଉ ବଣରେ ପୁଣି ଶାନ୍ତି ଖେଳିଗଲା।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 4

ଅନୁଭୂତି ମା'ଙ୍କ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ କହିଲେ, ମା', ଯେପରି ପିଲାର ଗୋଟିଏ ଡାକରେ ମା' ଦୌଡ଼ି ଆସେ, ସେହିପରି ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଆସିଗଲ। ଏବେ ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ହିଁ ରୁହ, ଯେପରି ବିପଦରେ ଯିଏ ବି ତୁମକୁ ଡାକିବ, ତାକୁ ଏହିପରି ସାହାରା ମିଳିବ। ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହି ବର ଦେଲେ ଓ ସେଇଠି ବିରାଜମାନ ହେଲେ। ଭକ୍ତଙ୍କ ଡାକରେ ତ୍ୱରିତ ଆସିଥିବାରୁ ସେ ତ୍ୱରିତା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ସମୟ କ୍ରମେ ଏହି ନାମ ତୁଳଜା ହୋଇଗଲା, ଆଉ ସେହି ସ୍ଥାନ ତୁଳଜାପୁର।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 5

ତୁଳଜାପୁରରେ ଆଜି ବି ଦେବୀଙ୍କ ସେବା ଜଣେ ଜୀବନ୍ତ ମା' ପରି ହୁଏ। ମନ୍ଦିରର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ନବରାତ୍ରି ପୂର୍ବରୁ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କିଛି ଦିନ ପଲଙ୍କରେ ବିଶ୍ରାମ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ମଞ୍ଚକୀ ନିଦ୍ରା କୁହାଯାଏ, ଆଉ ଘଟସ୍ଥାପନାରେ ମା' ପୁଣି ଗର୍ଭଗୃହରେ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଦଶହରାର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ କ୍ଳାନ୍ତ ମା' ପୁଣି କିଛି ଦିନ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି। ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ବିଧି ନୁହେଁ; ଏ ସେହି ମା' ଯିଏ ଲଢ଼ନ୍ତି, କ୍ଳାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣି ଉଠି ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି।

ତୁଳଜା ଭବାନୀ — 6

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ମନାଯାଏ ଯେ ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ମହାରାଜ ତୁଳଜା ଭବାନୀଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତ ଥିଲେ, ଆଉ ଲୋକ-ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କ ଖଣ୍ଡାକୁ ମଧ୍ୟ ଭବାନୀ ନାମରେ ମନେ ରଖେ। ଆଜି ବି ଘରେ ଘରେ ମା'ଙ୍କ ଜୋଗୱା ମଗାଯାଏ, ଗୋନ୍ଧଳ ହୁଏ ଓ ଆଇ ରାଜା ଉଦୋ ଉଦୋ ଜୟଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜରେ। ଏହି କଥା ମା'ଙ୍କ ସେହି ରୂପକୁ ମନେ ପକାଏ, ଯିଏ ସଚ୍ଚା ମନର ଡାକରେ ଡେରି କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଉତ୍ସ

ଅନୁଭୂତି ଓ କୁକୂର ଦୈତ୍ୟର କଥା ତୁଳଜାପୁର ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥଳପରମ୍ପରା, ଯାହାକୁ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଏ; ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଆହୁରି କଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ । ଶିବାଜୀ ମହାରାଜଙ୍କ ଦେବୀଭକ୍ତି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବ୍ୟାପକ ପରମ୍ପରା ।

ଅଧିକ କଥା

କଥା ଦେଖନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣନ୍ତୁ — ମାଗଣା ଆପ୍ଡାଉନଲୋଡ୍App Store