MythraanMYTHRAAN
ಕನ್ನಡ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ: ತ್ವರಿತಾ ಮಾತೆ: ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಕುಕೂರ ರಾಕ್ಷಸ

ತುಳಜಾಪುರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ: ತ್ವರಿತಾ ಮಾತೆ: ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಕುಕೂರ ರಾಕ್ಷಸ
ಕಥೆ ಕೇಳಿನಿರೂಪಣೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕುಲಸ್ವಾಮಿನಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ; ಧಾರಾಶಿವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಳಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಾಘಾಟ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಅವಳು ಎಂಟು ಭುಜಗಳ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ದುರ್ಗೆಯದೇ ರೂಪ. ಭಕ್ತೆಯ ಮೊರೆಗೆ ತಕ್ಷಣ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಬಂದ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ಹೆಸರು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಕರ್ದಮ ಎಂಬ ಋಷಿಯಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅನುಭೂತಿ ಸರಳೆ, ಸುಶೀಲೆ, ಧರ್ಮಪರಾಯಣೆ; ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಮಗನಿದ್ದ. ಒಂದು ದಿನ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕರ್ದಮ ಋಷಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು, ಅನುಭೂತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶವೇ ಕುಸಿದಂತಾಯಿತು. ಪತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವ ಆಸೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಮಗನಿಗೆ ತಾಯಿ ಬೇಕು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಬದುಕನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ತಿಳಿಹೇಳಿದರು.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 1

ಅನುಭೂತಿ ಮಗನನ್ನು ಗುರುವಿನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟೀರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಆದಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು: ತಾಯೇ, ನನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಕಾಪಾಡು, ನನ್ನನ್ನು ಧರ್ಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಇರಿಸು. ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು, ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ತಪಸ್ಸಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರ ಮುಖ ಶಾಂತವಾಗಿ ಬೆಳಗಿತು, ಸುತ್ತಲಿನ ಕಾಡೂ ಅವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದಂತಾಯಿತು.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 2

ಅದೇ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುಕೂರ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ದೈತ್ಯ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಮೊಳೆಯಿತು. ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವರ ಧ್ಯಾನ ಭಂಗ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸತೊಡಗಿದ. ಒಂದು ದಿನ ಅವನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅವರ ತಪಸ್ಸು ಮುರಿಯಲು ನೋಡಿದಾಗ, ಒಂಟಿಯಾದ, ನಿರಾಯುಧರಾದ ಅನುಭೂತಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕರೆದರು — ತಾಯಿ ಜಗದಂಬೆ, ಇನ್ನು ನನ್ನ ಮಾನ ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 3

ಕರೆ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹರಡಿತು. ಸಿಂಹವನ್ನೇರಿ, ಎಂಟು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ದೇವಿ ಭವಾನಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು. ಕುಕೂರ ಮೊದಲು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ, ನಂತರ ಕೋಣನ ರೂಪ ತಾಳಿ ದೇವಿಯ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದ. ಆದರೆ ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಅವನ ಆಟ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ದೇವಿ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿತು.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 4

ಅನುಭೂತಿ ತಾಯಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು — ತಾಯೇ, ಮಗುವಿನ ಒಂದು ಕೂಗಿಗೆ ತಾಯಿ ಓಡಿಬರುವಂತೆ ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಬಂದೆ. ಇನ್ನು ಇದೇ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು — ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಯಾರಿಗೇ ಆಗಲಿ ಇಂಥದೇ ಆಸರೆ ಸಿಗಲಿ. ದೇವಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಈ ವರ ಕೊಟ್ಟು ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದಳು. ಭಕ್ತೆಯ ಕರೆಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ತ್ವರಿತಾ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಳು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದೇ ಹೆಸರು ತುಳಜಾ ಆಯಿತು, ಆ ಸ್ಥಳ ತುಳಜಾಪುರ.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 5

ತುಳಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ದೇವಿಯ ಸೇವೆ ಜೀವಂತ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ನವರಾತ್ರಿಗೆ ಮೊದಲು ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ — ಇದನ್ನು ಮಂಚಕಿ ನಿದ್ರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಘಟಸ್ಥಾಪನೆಯಂದು ತಾಯಿ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ. ದಸರೆಯ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ದಣಿದ ತಾಯಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ದಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ವಿಧಿಯಲ್ಲ — ಹೋರಾಡುವ, ದಣಿಯುವ, ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದುನಿಲ್ಲುವ ತಾಯಿ ಇವಳು.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ — 6

ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ; ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಅವರ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ಭವಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಜೋಗವಾ ಬೇಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಗೊಂದಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ‘ಆಯಿ ರಾಜಾ ಉದೋ ಉದೋ’ ಜಯಘೋಷ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಮನಃಪೂರ್ವಕ ಕರೆಗೆ ತಡಮಾಡದ ತಾಯಿಯ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಈ ಕಥೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧಾರ

ಅನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಕುಕೂರ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಥೆ ತುಳಜಾಪುರ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳಪರಂಪರೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿವೆ. ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ದೇವೀಭಕ್ತಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಂಪರೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಥೆಗಳು

ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿ — ಉಚಿತ ಆ್ಯಪ್ಡೌನ್‌ಲೋಡ್App Store