മോഹിനി ഏകാദശി — വ്രത കഥ

മോഹിനി ഏകാദശി — എപ്പോൾ
- 16 മേയ് 2027, ഞായറാഴ്ച
ഈ ദിവസം എന്തിന് ആഘോഷിക്കുന്നു?
വൈശാഖ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശിയെ മോഹിനി ഏകാദശി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പേര് മോഹത്തിൽ നിന്നാണ്, അതായത് മനസ്സിന് ഒന്നിനെയും വിട്ടുകളയാനാവാത്ത ആ പിടിയിൽ നിന്ന്. സീതാവിയോഗത്തിൽ ശ്രീരാമന്റെ മനസ്സ് ഒന്നിലും ഉറയ്ക്കാതിരുന്നപ്പോൾ വസിഷ്ഠ മഹർഷി അദ്ദേഹത്തിന് പറഞ്ഞുകൊടുത്തത് ഈ വ്രതമാണ് എന്ന് പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. ഈ ഏകാദശിയുടെ പ്രത്യേകത, ഇത് എന്തെങ്കിലും തിരിച്ചുതരാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നില്ല; മനസ്സിന്റെ കെട്ട് അയയ്ക്കുന്നു.
കഥ
സീതാദേവിയെ അപഹരിച്ച ശേഷം ശ്രീരാമന്റെ മനസ്സ് ഒന്നിലും ഉറച്ചില്ല. പകൽ അദ്ദേഹം കാടുതോറും തിരഞ്ഞു, രാത്രി ഒരേ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്നുപോയി. ലക്ഷ്മണൻ അടുത്തുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, കാരണം ആ ദുഃഖത്തിന്റെ മുന്നിൽ ആശ്വാസവാക്കുകൾ ചെറുതായിപ്പോയി. ആ സമയത്ത് വസിഷ്ഠ മഹർഷി അവിടെ വന്നു എന്ന് കഥ പറയുന്നു. ശ്രീരാമൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൽക്കൽ തല വെച്ച് പറഞ്ഞു, മുനിവര്യാ, എന്റെ ദുഃഖം എന്നെക്കാൾ വലുതായിരിക്കുന്നു; ദുഃഖത്തിന്റെയും പാപത്തിന്റെയും ഭാരം ലഘുവാക്കുന്ന ഒരു വ്രതം പറഞ്ഞുതരണം.

വസിഷ്ഠൻ കുറച്ചുനേരം മൗനമായിരുന്നു, പിന്നെ പറഞ്ഞു, രാഘവാ, നിന്നെ കെട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്നതിന്റെ പേര് ശോകമാണ്, പക്ഷേ അതിന്റെ വേര് മോഹമാണ്. മോഹം അതിൽത്തന്നെ പാപമല്ല; അത് സ്നേഹത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു രൂപമാണ്, അത് പിടിയായി മാറുന്നു. പിടിയിൽ മനസ്സ് ഒരേ സ്ഥലത്ത് കുടുങ്ങുന്നു, മുന്നോട്ടുള്ള വഴി കാണാനാവുന്നില്ല. വൈശാഖ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശിയുടെ പേര് മോഹിനി എന്നാണ്. ഈ വ്രതം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ തിരിച്ചുതരാമെന്ന് വാക്ക് തരുന്നില്ല; പിടി അയയുകയും കൈകൾ വീണ്ടും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അത്രയേ അത് ചെയ്യുന്നുള്ളൂ.

പിന്നെ വസിഷ്ഠൻ ഒരു പഴയ കാര്യം പറഞ്ഞു. സരസ്വതീ തീരത്ത് ഭദ്രാവതി നഗരമുണ്ടായിരുന്നു, അവിടെ ധനപാലൻ എന്ന ഒരു ധനിക വൈശ്യൻ താമസിച്ചിരുന്നു, അദ്ദേഹം നഗരത്തിൽ കിണറുകളും തോട്ടങ്ങളും ധർമ്മശാലകളും പണിയിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിന്ന് ഒരു വഴിയാത്രക്കാരനും വിശന്ന് മടങ്ങിയില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഇളയ മകൻ ധൃഷ്ടബുദ്ധി ചൂതിലും ചീത്ത കൂട്ടുകെട്ടിലും വീട്ടിലെ എല്ലാം കളഞ്ഞു, ഒരു ദിവസം പിതാവ് അവനോട് വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകാൻ പറഞ്ഞു. വർഷങ്ങൾ അലഞ്ഞ ശേഷം അവൻ ഗംഗാതീരത്ത് കൗണ്ഡിന്യ മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.

കൗണ്ഡിന്യൻ അവനോട് തപസ്സ് ചോദിച്ചില്ല, ദാനം ചോദിച്ചില്ല, എത്ര കളഞ്ഞു എന്നും ചോദിച്ചില്ല. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, വൈശാഖ ശുക്ലത്തിലെ മോഹിനി ഏകാദശി വ്രതമെടുക്കൂ, ദിവസം മുഴുവൻ മനസ്സിനോട് ഒരേ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കൂ, നീ മുറുകെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് നിനക്ക് വേണോ വേണ്ടയോ എന്ന്. അവൻ അതുപോലെ ചെയ്തു. അവന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട ധനം തിരിച്ചുവന്നില്ല, വീട് തിരിച്ചുകിട്ടിയില്ല, പക്ഷേ മനസ്സിലെ മൂടൽമഞ്ഞ് മാറി, ബാക്കി ജീവിതം ഭജനത്തിൽ കഴിഞ്ഞു എന്ന് കഥ പറയുന്നു.

ഇത്രയും പറഞ്ഞ് വസിഷ്ഠൻ ശ്രീരാമന് വ്രതവിധി പറഞ്ഞുകൊടുത്തു, ശ്രീരാമൻ വൈശാഖ ശുക്ലത്തിലെ ആ ഏകാദശി വ്രതമെടുത്തു. ആ ദിവസത്തിനു ശേഷം സീത തിരിച്ചുവന്നില്ല, പക്ഷേ ശ്രീരാമന്റെ മനസ്സ് തളർന്നിരുന്നില്ല എന്ന് കഥ പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ ഒരേ സ്ഥലത്ത് കെട്ടിയിട്ടിരുന്ന ദുഃഖം കൂടെ നടക്കാവുന്നതായി. അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റു, മുന്നോട്ട് നീങ്ങി, അവിടെ നിന്നാണ് എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന ആ തിരച്ചിലിന്റെ വഴി തുടങ്ങിയത്.

മോഹവും ശോകവും ഒരേ കെട്ടിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളാണ്, ഇതാണ് ഈ കഥയുടെ സാരം. പോയതിനെ മുറുകെ പിടിച്ചാൽ അത് തിരിച്ചുവരില്ല, ഇന്നത്തെ ദിവസം കൂടി അതിനോടൊപ്പം പോകും എന്ന് മാത്രം. മോഹിനി ഏകാദശി ആ പിടി അയയ്ക്കാനുള്ള ദിവസമാണ്, മറക്കാനുള്ളതല്ല; അയയ്ക്കലും മറക്കലും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. പാരമ്പര്യം ഇതിനെ ആർക്കും ഒരു വാഗ്ദാനമായി കണക്കാക്കുന്നില്ല. മഹാവിഷ്ണു എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിലെ കെട്ട് ലഘുവാക്കട്ടെ.
എങ്ങനെ ആചരിക്കുന്നു
- വൈശാഖത്തിലെ ചൂടിൽ വെള്ളം, പഴങ്ങൾ, വസ്ത്രം എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നത് ശുഭമായി കരുതുന്നു; ദാഹിക്കുന്നവർക്ക് വെള്ളം കൊടുക്കുന്നതാണ് ഈ മാസത്തിന്റെ പ്രത്യേക പുണ്യം. പലയിടത്തും തണ്ണീർപ്പന്തൽ ഒരുക്കുന്നു.
- ദിവസം മുഴുവൻ മനസ്സ് ശാന്തമാക്കി വെക്കുക; കോപം, കടുത്ത വാക്ക്, പരദൂഷണം, ചൂതുപോലുള്ള ശീലങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നതാണ് മോഹത്തിന്റെ കെട്ട് അയയ്ക്കുന്ന ഈ വ്രതത്തിന്റെ പ്രധാന നിയമം.
- മഹാവിഷ്ണുവിന് മഞ്ഞപ്പൂക്കളും ചന്ദനവും തുളസിയിലയും പഴങ്ങളും അർപ്പിച്ച് നിലവിളക്ക് കൊളുത്തുക, മോഹിനി ഏകാദശിയുടെ കഥ കേൾക്കുക, ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ എന്ന് ജപിക്കുക.
- ദശമി നാളിൽ ഒരിക്കലൂണ് മാത്രം, ലഘുവായ സാത്വിക ഭക്ഷണം; ഉള്ളിയും വെളുത്തുള്ളിയും അരിയാഹാരവും ഒഴിവാക്കുന്നു. ഏകാദശിക്ക് കുളിച്ച് സങ്കൽപമെടുത്ത് ധാന്യങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് അരി, ഉപേക്ഷിച്ച് കഴിവനുസരിച്ച് പഴങ്ങളോ പാലും പഴങ്ങളോ കഴിച്ച് വ്രതമെടുക്കുന്നു; കേരളത്തിൽ പലരും അരിയാഹാരം ഒഴിവാക്കി ഗോതമ്പു കൊണ്ടുള്ള ലഘുഭക്ഷണം കഴിക്കാറുമുണ്ട്. രോഗികളും പ്രായമായവരും ഗർഭിണികളും മരുന്ന് കഴിക്കുന്നവരും ആരോഗ്യം അനുവദിക്കുന്ന വിധത്തിൽ മാത്രം വ്രതമെടുക്കുക.
- ദ്വാദശി രാവിലെ കുളിച്ച് പൂജയും ദാനവും കഴിഞ്ഞ് പാരണ വീട്ടി വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുക. പാരണയുടെ സമയം ഓരോ സ്ഥലത്തും ഓരോ വർഷത്തെ തിഥിക്കനുസരിച്ചും മാറും, അതിനാൽ നാട്ടിലെ പഞ്ചാംഗം നോക്കി ഉറപ്പാക്കുക.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
മോഹിനി ഏകാദശി 2027 എപ്പോഴാണ്?
മോഹിനി ഏകാദശി 2027 16 മേയ് 2027, ഞായറാഴ്ച ന് ആണ്. തീയതികൾ ഡൽഹിയിലെ ഹിന്ദു പഞ്ചാംഗത്തെ അനുസരിച്ചാണ്; മറ്റു നഗരങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസത്തെ വ്യത്യാസം വരാം.
മോഹിനി ഏകാദശി എന്തുകൊണ്ടാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്?
വൈശാഖ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ ഏകാദശിയെ മോഹിനി ഏകാദശി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ഉറവിടം
മോഹിനി ഏകാദശിയുടെ മാഹാത്മ്യം കൂർമ്മ പുരാണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ ഈ കഥ വസിഷ്ഠ മഹർഷിയും ശ്രീരാമനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണമായി വരുന്നു, പിന്നീട് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇത് യുധിഷ്ഠിരനോട് ആവർത്തിക്കുന്നു. അതിന്റെ സാരമാണ് ഇവിടെ സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ; കഥാപാത്രങ്ങളുടെ പേരുകളും വിശദാംശങ്ങളും സമാഹാരങ്ങളിൽ അല്പം വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണുന്നു.
നഗരം തിരിച്ചുള്ള സമയം — 16 മേയ് 2027
| നഗരം | തീയതി | പാരണ സമയം |
|---|---|---|
| തിരുവനന്തപുരം | 16 മേയ് | 6:03 AM – 8:33 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ഇൻഡോർ | 16 മേയ് | 5:45 AM – 8:24 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ഡൽഹി | 16 മേയ് | 5:29 AM – 8:13 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| മുംബൈ | 16 മേയ് | 6:03 AM – 8:40 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ലഖ്നൗ | 16 മേയ് | 5:18 AM – 8:00 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| പട്ന | 16 മേയ് | 5:03 AM – 7:44 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ജയ്പൂർ | 16 മേയ് | 5:38 AM – 8:20 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ഭോപ്പാൽ | 16 മേയ് | 5:38 AM – 8:18 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| പൂനെ | 16 മേയ് | 6:00 AM – 8:37 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| അഹമ്മദാബാദ് | 16 മേയ് | 5:58 AM – 8:37 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| കൊൽക്കത്ത | 16 മേയ് | 4:56 AM – 7:35 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ഹൈദരാബാദ് | 16 മേയ് | 5:43 AM – 8:19 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| വാരാണസി | 16 മേയ് | 5:12 AM – 7:53 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ചെന്നൈ | 16 മേയ് | 5:43 AM – 8:16 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ബെംഗളൂരു | 16 മേയ് | 5:54 AM – 8:27 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |
| ഭുവനേശ്വർ | 16 മേയ് | 5:09 AM – 7:47 AM17 മേയ്, തിങ്കളാഴ്ച |