విజయా ఏకాదశి — వ్రత కథ

విజయా ఏకాదశి — ఎప్పుడు
- 3 మార్చి 2027, బుధవారం
ఈ రోజు ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
మాఘ బహుళ ఏకాదశిని విజయా ఏకాదశి అంటారు. విజయ అంటే గెలుపు, దారి మూసుకుపోయినట్టు కనిపించే చోట ఈ వ్రతం పనికొస్తుందని కథ చెబుతుంది. దీని కథలో శ్రీరాముడు సముద్ర తీరంలో నిలబడి ఉన్నారు, ఎదురుగా లంక ఉంది, దాటడానికి ఏ ఉపాయమూ కనిపించడం లేదు.
కథ
కథ ప్రకారం ఈ సంఘటనను శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి చెప్పారు, ఇదే విషయాన్ని బ్రహ్మదేవుడు నారదునికి చెప్పారని అన్నారు. ఇది వనవాసం రోజుల నాటి సంగతి. రావణుడు సీతమ్మను అపహరించుకుపోయాడు. రామలక్ష్మణులు అడవి అడవి వెతుకుతూ, సుగ్రీవుడు, వానర సేనతో కలిసి ముందుకు సాగుతూ దక్షిణ సముద్ర తీరానికి చేరుకున్నారు. అక్కడికి వచ్చి అందరూ ఆగిపోయారు.

ఎదురుగా కనుచూపు మేర నీళ్ళే. అలలు రాళ్ళను ఢీకొడుతున్నాయి, నీటిలో మొసళ్ళు, పెద్ద జలచరాలు కనిపిస్తున్నాయి. రాముడు లక్ష్మణుడితో అన్నారు, తమ్ముడూ, సేన సిద్ధంగానే ఉంది, కానీ ఈ సముద్రాన్ని ఎలా దాటాలి? వంతెన కట్టడం సులువు కాదు, పడవల్లో ఇంత సేనను దాటించడం అసాధ్యం. లంక ఇంత దగ్గరగా కనిపిస్తోంది, అయినా ఇంత దూరంగా ఉంది.

లక్ష్మణుడు అన్నారు, అన్నయ్యా, మీకు అంతా తెలుసు, అయినా మనిషి రీతిని పాటిస్తున్నారు. ఇక్కడికి కొద్ది దూరంలో ఒక ద్వీపంలో వకదాల్భ్య ముని ఆశ్రమం ఉంది. ఆయన ఎంతో ప్రాచీనులు, బ్రహ్మజ్ఞాని అయిన ఋషి, ఆపదలో దారి చూపిస్తారు. మీరు ఆయన దగ్గరకు వెళ్దాం పదండి. రాముడు దీనికి అంగీకరించి ఆయన ఆశ్రమానికి చేరుకుని, నమస్కరించి తన చింతను చెప్పారు.

ముని కొంతసేపు మౌనంగా ఉండి అన్నారు, రాఘవా, నీ ముందున్నది నీరు కాదు, కాలం పెట్టే పరీక్ష. మాఘ బహుళ ఏకాదశి వస్తోంది. ఆ రోజు నువ్వూ, నీ సేనంతా వ్రతం చేయండి, భగవంతుణ్ణి విధిగా పూజించండి. వ్రతంతో మనసు కట్టుబడినవారి ధైర్యం సడలదు, ధైర్యం సడలకపోతే విజయం తనంతట తానే దారి వేసుకుంటుంది.

ముని విధానం కూడా చెప్పారు. దశమి నాడు మట్టి లేదా లోహపు కలశాన్ని నీటితో నింపి పెట్టు, దాని కింద ఏడు రకాల ధాన్యాలు పెట్టు, పైన పంచపల్లవాలు, యవలు పెట్టు, కలశం మీద విష్ణుమూర్తి ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించు. ఏకాదశి నాడు స్నానం చేసి ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, కొబ్బరికాయతో పూజ చెయ్యి, రోజంతా ఉపవాసం ఉండి రాత్రంతా జాగరణ చెయ్యి. ద్వాదశి నాడు స్నానం చేశాక ఆ కలశాన్ని దానం చెయ్యి.

రాముడు ఇదంతా అలాగే చేశారు. లక్ష్మణుడు, సుగ్రీవుడు, వానర సేనంతా కూడా కలిసి వ్రతం చేశారు. ఆ తర్వాత దారి తెరుచుకోవడం మొదలైందని, సేతువు కట్టారని, సేన సముద్రం దాటిందని, చివరికి రావణుడు ఓడిపోయాడని చెబుతారు. అందుకే ఈ రోజుకు విజయా అనే పేరు వచ్చింది. శ్రద్ధగా ఈ వ్రతం చేసేవారి ఆగిపోయిన పనులు ముందుకు సాగుతాయని కథ చెబుతుంది. అసాధ్యం ఎదురైనప్పుడు ముందు మనసును సాధించుకోవాలి, ఇదే దీని సారం. విష్ణుమూర్తి అందరికీ ధైర్యాన్నీ సరైన దారినీ ఇవ్వాలి.
ఎలా జరుపుకుంటారు
- కలశ పూజ ఈ వ్రతానికి గుర్తు: దశమి సాయంత్రమే నీళ్లు నింపిన కలశం, సప్తధాన్యాలు, ఐదు రకాల ఆకులు (పంచపల్లవాలు), యవలు, విష్ణుమూర్తి ప్రతిమ సిద్ధం చేసుకోండి.
- ఏకాదశి నాడు అదే కలశంతో విష్ణుమూర్తిని ధూపం, దీపం, పసుపు పూలు, గంధం, తులసి దళాలు, పండ్లు, కొబ్బరికాయతో పూజించి, విష్ణు సహస్రనామం గానీ రామనామం గానీ జపించండి.
- ద్వాదశి ఉదయం స్నానం, పూజ తర్వాత ఆ కలశాన్ని, ధాన్యాన్ని ఒక బ్రాహ్మణుడికి గానీ అవసరంలో ఉన్నవారికి గానీ దానం చేసి, ఆ తర్వాత వ్రతం విరమించండి; పారణ సమయం ఊరిని బట్టి, ఏటా వచ్చే తిథిని బట్టి మారుతుంది, కాబట్టి మీ ఊరి పంచాంగం చూసుకోండి.
- దశమి సాయంత్రం సాత్విక భోజనం చేయండి; ఏకాదశి నాడు ధాన్యం, బియ్యం, పప్పులు మానేసి, శక్తి మేరకు పండ్లతో గానీ నీళ్లు కూడా లేకుండా గానీ ఉపవాసం ఉంటారు. అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, పెద్దవారు, గర్భిణులు, మందులు వాడుతున్నవారు తమ ఆరోగ్యాన్ని బట్టి మాత్రమే వ్రతం చేయాలి.
- రాత్రి భజన, కథతో జాగరణ చేయడం సంప్రదాయం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
విజయా ఏకాదశి 2027 ఎప్పుడు?
విజయా ఏకాదశి 2027 3 మార్చి 2027, బుధవారం న వస్తుంది. తేదీలు ఢిల్లీ హిందూ పంచాంగం ప్రకారం; ఇతర నగరాల్లో ఒక రోజు తేడా ఉండవచ్చు.
విజయా ఏకాదశి ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
మాఘ బహుళ ఏకాదశిని విజయా ఏకాదశి అంటారు.
ఆధారం
విజయా ఏకాదశి వ్రత కథకు మా సొంత మాటల్లో సారం; ప్రచలిత వ్రత సంగ్రహాల్లో ఈ కథ స్కంద పురాణం పేరుతో, కొన్ని చోట్ల శ్రీకృష్ణ అర్జున సంవాదంగా కనిపిస్తుంది, మహర్షి పేరు వకదాల్భ్యుడు అని ఇస్తారు. ద్వీపం పేరు, కొన్ని వివరాలు వేర్వేరు పాఠాల్లో కొంచెం వేరుగా ఉంటాయి.
నగరాల వారీగా సమయం — 3 మార్చి 2027
| నగరం | తేదీ | పారణ సమయం |
|---|---|---|
| హైదరాబాద్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:01 PM4 మార్చి, గురువారం |
| ఇండోర్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:10 PM4 మార్చి, గురువారం |
| ఢిల్లీ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:03 PM4 మార్చి, గురువారం |
| ముంబై | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:23 PM4 మార్చి, గురువారం |
| లక్నో | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:49 PM4 మార్చి, గురువారం |
| పాట్నా | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:32 PM4 మార్చి, గురువారం |
| జైపూర్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:09 PM4 మార్చి, గురువారం |
| భోపాల్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:04 PM4 మార్చి, గురువారం |
| పుణె | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:19 PM4 మార్చి, గురువారం |
| అహ్మదాబాద్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:23 PM4 మార్చి, గురువారం |
| కోల్కతా | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:20 PM4 మార్చి, గురువారం |
| వారణాసి | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:41 PM4 మార్చి, గురువారం |
| చెన్నై | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:55 PM4 మార్చి, గురువారం |
| బెంగళూరు | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:06 PM4 మార్చి, గురువారం |
| తిరువనంతపురం | 3 మార్చి | 2:02 PM – 4:10 PM4 మార్చి, గురువారం |
| భువనేశ్వర్ | 3 మార్చి | 2:02 PM – 3:31 PM4 మార్చి, గురువారం |