ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ

ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ — ಯಾವಾಗ
- 3 ಮಾರ್ಚ್ 2027, ಬುಧವಾರ
ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಾಘ ಮಾಸದ ಬಹುಳ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯಾ ಎಂದರೆ ಗೆಲುವು, ದಾರಿ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಕಾಣುವಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಎದುರಿಗೆ ಲಂಕೆ, ದಾಟಲು ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಕಥೆ
ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಇದನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರದರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು ಎಂದನು. ಇದು ವನವಾಸದ ದಿನಗಳ ಮಾತು. ರಾವಣ ಸೀತಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದನು. ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಕಾಡುಕಾಡು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ವಾನರ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರತೀರ ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಂತರು.

ಕಣ್ಣು ಹಾಯುವವರೆಗೆ ಎದುರಿಗೆ ನೀರೇ ನೀರು. ಅಲೆಗಳು ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳೂ ದೊಡ್ಡ ಜಲಜೀವಿಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ತಮ್ಮಾ, ಸೇನೆ ಸಿದ್ಧವಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಮುದ್ರ ದಾಟುವುದು ಹೇಗೆ? ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಸೇನೆ ದಾಟಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಲಂಕೆ ಇಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇಷ್ಟು ದೂರ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹೇಳಿದನು, ಅಣ್ಣಾ, ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೂ ಮನುಷ್ಯರ ರೀತಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತೀಯ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದ ಒಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಕದಾಲ್ಭ್ಯ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ಅವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿ ಋಷಿ, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಹೋಗೋಣ. ರಾಮ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಅವರ ಆಶ್ರಮ ತಲುಪಿ, ನಮಿಸಿ ತನ್ನ ಚಿಂತೆ ಹೇಳಿದನು.

ಮುನಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದು ಹೇಳಿದರು, ರಾಘವ, ನಿನ್ನ ಎದುರಿರುವುದು ನೀರಲ್ಲ, ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಮಾಘ ಬಹುಳ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಆ ದಿನ ನೀನೂ ನಿನ್ನ ಇಡೀ ಸೇನೆಯೂ ವ್ರತವಿದ್ದು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ. ವ್ರತದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವನ ಧೈರ್ಯ ಮುರಿಯದು, ಧೈರ್ಯ ಮುರಿಯದಿದ್ದರೆ ವಿಜಯ ತಾನಾಗಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮುನಿ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು. ದಶಮಿಯಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಕಲಶಕ್ಕೆ ನೀರು ತುಂಬಿ ಇಡು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಏಳು ಬಗೆಯ ಧಾನ್ಯ, ಮೇಲೆ ಪಂಚಪಲ್ಲವ ಮತ್ತು ಜವೆಗೋಧಿ ಇಡು, ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡು. ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಆ ಕಲಶವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡು.

ರಾಮ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಇಡೀ ವಾನರ ಸೇನೆಯೂ ಜೊತೆಗೆ ವ್ರತವಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ ದಾರಿ ತೆರೆಯತೊಡಗಿತು, ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು, ಸೇನೆ ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿತು, ಕೊನೆಗೆ ರಾವಣ ಸೋತನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಜಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ವ್ರತ ಮಾಡುವವರ ನಿಂತ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಸಾಧ್ಯದ ಎದುರು ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು, ಇದೇ ಸಾರ. ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಕೊಡಲಿ.
ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಈ ವ್ರತದ ಗುರುತು ಕಲಶ ಪೂಜೆ: ನೀರು ತುಂಬಿದ ಕಲಶ, ಏಳು ಬಗೆಯ ಧಾನ್ಯ, ಪಂಚಪಲ್ಲವ, ಜವೆಗೋಧಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ದಶಮಿಯ ಸಂಜೆಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಅದೇ ಕಲಶದೊಂದಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧೂಪ, ದೀಪ, ಹಳದಿ ಹೂವು, ಗಂಧ, ತುಳಸಿ ದಳ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಅಥವಾ ರಾಮನಾಮ ಜಪಿಸಿ.
- ದ್ವಾದಶಿಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅದೇ ಕಲಶ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ನಂತರ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ. ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯ ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಿಥಿಯಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ದಶಮಿಯ ಸಂಜೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡಿ; ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಧಾನ್ಯ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲಾಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಿರಿಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಲಿ.
- ರಾತ್ರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 ಯಾವಾಗ?
ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 3 ಮಾರ್ಚ್ 2027, ಬುಧವಾರ ರಂದು ಇದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು.
ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ ಅನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಮಾಘ ಮಾಸದ ಬಹುಳ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಆಧಾರ
ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತ ಕಥೆಯ ಸಾರ, ನಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ; ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತ ವ್ರತ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೆಡೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನರ ಸಂವಾದವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮುನಿಯ ಹೆಸರು ವಕದಾಲ್ಭ್ಯ ಎಂದು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿವೆ.
ನಗರವಾರು ಸಮಯ — 3 ಮಾರ್ಚ್ 2027
| ನಗರ | ದಿನಾಂಕ | ಪಾರಣೆ ಸಮಯ |
|---|---|---|
| ಬೆಂಗಳೂರು | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:06 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಇಂದೋರ್ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:10 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ದೆಹಲಿ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:03 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಮುಂಬೈ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:23 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಲಕ್ನೋ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:49 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಪಾಟ್ನಾ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:32 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಜೈಪುರ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:09 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಭೋಪಾಲ್ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:04 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಪುಣೆ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:19 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಅಹಮದಾಬಾದ್ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:23 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:20 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:01 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ವಾರಾಣಸಿ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:41 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಚೆನ್ನೈ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:55 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ತಿರುವನಂತಪುರಂ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 4:10 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |
| ಭುವನೇಶ್ವರ | 3 ಮಾರ್ಚ್ | 2:02 PM – 3:31 PM4 ಮಾರ್ಚ್, ಗುರುವಾರ |