MythraanMYTHRAAN
ಕನ್ನಡ ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ
ಕಥೆ ಕೇಳಿನಿರೂಪಣೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ

ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ. ಚಾಂದ್ರ ವರ್ಷ ಸೌರ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೊಂದು ದಿನ ಚಿಕ್ಕದು, ಈ ಅಂತರ ಸೇರುತ್ತಾ ಒಂದು ತಿಂಗಳಷ್ಟಾದಾಗ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟನು, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸ, ಇದರ ಎರಡು ಏಕಾದಶಿಗಳೂ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯೇ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕಥೆ

ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಉಳಿದ ತಿಂಗಳುಗಳು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮಂತೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಬ್ಬವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಒಡೆಯನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ತಿಂಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ನನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು, ಇನ್ನು ನೀನು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ತಿಂಗಳು ಉಪವಾಸ, ದಾನ ಮತ್ತು ಭಜನೆಯ ತಿಂಗಳೆನಿಸಿತು.

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ಕಥೆ 1

ಇದೇ ಮಾಸದ ಶುದ್ಧ ಏಕಾದಶಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾರದರ ಬಾಯಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೃತವೀರ್ಯ ಎಂಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಖಜಾನೆ ತುಂಬಿತ್ತು, ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖಿಗಳು, ರಾಣಿಯರು ಅನೇಕರು. ಆದರೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯ ಒಪ್ಪಿಸಲು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ಕಥೆ 2

ಎಷ್ಟೋ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಎಷ್ಟೋ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಫಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ರಾಜ ರಾಜ್ಯ ಬಿಟ್ಟು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡತೊಡಗಿದನು. ಅವನ ರಾಣಿಯರಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪದ್ಮಿನಿ ಇದ್ದಳು. ಗಂಡ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಆಭರಣ ತೆಗೆದು, ಸಾಧಾರಣ ವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟಳು. ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ಅವಳು ಗಂಡನೊಂದಿಗೇ ಮಾಡಿದಳು.

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ಕಥೆ 3

ಒಂದು ದಿನ ಪದ್ಮಿನಿಗೆ ಅನಸೂಯೆಯ ಭೇಟಿಯಾಯಿತು, ಕರ್ದಮ ಮುನಿಯ ಮಗಳು, ಮಹರ್ಷಿ ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ, ತನ್ನ ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದವಳು. ಪದ್ಮಿನಿ ಕೈಮುಗಿದು ತನ್ನ ದುಃಖ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನನ್ನು ತಲುಪುವ ಒಂದು ವ್ರತ ಹೇಳಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ಅನಸೂಯೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದಳು, ದೇವಿ, ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು, ಆದರೆ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಸ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾಸದ ಎರಡು ಏಕಾದಶಿಗಳನ್ನು ಪದ್ಮಿನಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅವು ಬಹಳ ದುರ್ಲಭ.

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ಕಥೆ 4

ಅನಸೂಯೆ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದಳು. ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಆ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ಭಜನೆ ಮಾಡಿ, ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ದಾನ ಕೊಟ್ಟು ಪಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು. ಪದ್ಮಿನಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವಳು ಅನ್ನವನ್ನೂ ನೀರನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ದೇವರ ನಾಮ ಜಪಿಸಿದಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ — ಕಥೆ 5

ಅವಳ ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಭಗವಂತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನೇ ಮುಂದೆ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಜ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಇಷ್ಟನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕೊಟ್ಟ ವಚನವೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತು ಕೈಬಿಟ್ಟವರನ್ನೂ ಭಗವಂತ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ತಿಂಗಳ ಮಾತೂ ಇದೇ, ಈ ವ್ರತದ ಮಾತೂ ಇದೇ, ಇದೇ ಕಥೆಯ ಸಾರ. ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲಿ.

ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ

  • ಈ ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ಏಕಾದಶಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಮತ್ತು ತಿಥಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
  • ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಈ ದಿನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ದೀಪದಾನ, ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಯಾರದಾದರೂ ಸೇವೆ; ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಖಂಡಿತ ಕೊಡಿ.
  • ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ, ಹಳದಿ ಹೂವು, ಗಂಧ, ತುಳಸಿ ದಳ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿ; ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ದಿನ ಜಾಗರಣೆಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ.
  • ದಶಮಿಯ ಸಂಜೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡಿ; ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಧಾನ್ಯ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲಾಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಿರಿಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಲಿ.
  • ದ್ವಾದಶಿಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದಾನದ ನಂತರ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ. ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯ ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಿಥಿಯಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಆಧಾರ

ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತ ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತ ವ್ರತ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ನಾರದರ ಮಾತಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ಕೃತವೀರ್ಯ, ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ ಮತ್ತು ಅನಸೂಯೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕ ಮಾಸಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಸರು ಸಿಕ್ಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಥೆಗಳು

ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿ — ಉಚಿತ ಆ್ಯಪ್ಡೌನ್‌ಲೋಡ್App Store