ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ

ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ — ಯಾವಾಗ
- 28 ಆಗಸ್ಟ್ 2027, ಶನಿವಾರ
ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಬಹುಳ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಜ ಎಂಬುದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ಹೆಸರು, ಅದರ ಅರ್ಥ ಎಂದೂ ಜನ್ಮ ತಾಳದವನು. ಈ ದಿನದ ಕಥೆ ಸತ್ಯವಂತ ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನದು, ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ವ್ರತ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಭಾರವನ್ನೂ ಹಗುರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕಥೆ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ವೀರ, ಉದಾರಿ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸತ್ಯವಂತ. ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಮಾತು ಎಂದೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ದಿನ ಅವನ ಈ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಬಾರದಂಥ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬಂತು. ಒಂದು ವಚನದ ಕಾರಣ ಅವನು ತನ್ನ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಋಷಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಮಾತನ್ನು ಅವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು, ಎಚ್ಚರವಾದ ಮೇಲೂ ಪಾಲಿಸಿದನು ಎಂದು ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ರಾಜ್ಯ ಹೋಯಿತು, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಬಾಕಿ ಉಳಿಯಿತು. ಮಾತು ಪೂರೈಸಲು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಶೈಬ್ಯೆಯನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಮಗ ರೋಹಿತಾಶ್ವನನ್ನೂ ಬೇರೆಯವರ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನನ್ನೇ ಮಾರಿಕೊಂಡನು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಶಿಯ ಸ್ಮಶಾನದ ಕಾವಲುಗಾರನ ಬಳಿ ಸೇವಕನಾದನು. ನಿನ್ನೆಯವರೆಗೆ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನು ಈಗ ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಬೂದಿ ತುಂಬಿದ ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ, ದಹನದ ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.

ನಂತರ ಆ ದಿನ ಬಂತು, ಅದನ್ನು ನೆನೆದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ತನ್ನ ಸತ್ತ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ನೋಡಿದನು, ಅವಳು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಶೈಬ್ಯೆ, ಆ ಮಗು ಅವನ ರೋಹಿತಾಶ್ವ. ಅವಳ ಬಳಿ ಕೊಡಲು ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಹೃದಯ ಒಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೂ ಅವನು ಒಡೆಯನ ನಿಯಮ ಮುರಿಯದೆ ಹೇಳಿದನು, ನಿಯಮ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ. ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಅಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೌತಮ ಮುನಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಾದುಹೋದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಸತ್ಯ ಅಚಲ, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಾರದಿಂದ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇಂದು ಶ್ರಾವಣ ಬಹುಳ ಏಕಾದಶಿ, ಇದನ್ನು ಅಜಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಅನ್ನ ಬಿಡು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ಅವನ ನಾಮ ಜಪಿಸು. ಈ ವ್ರತ ನಿನ್ನ ಭಾರ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ ಅದೇ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಬೂದಿ ಹೊಗೆಯ ನಡುವೆ, ಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವ್ರತ ಮಾಡಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ದೇವರ ನಾಮ ಜಪಿಸಿದನು. ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿ ಮೊಳಗಿತು, ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರೋಹಿತಾಶ್ವ ಎದ್ದು ಕುಳಿತನು, ಶೈಬ್ಯೆ ರಾಣಿಯ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದಳು, ರಾಜ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಋಷಿಯೇ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಮರಳಿಸಿದರು.

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತ ಮಾಡಿ ರಾತ್ರಿ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ದೇವರ ನಾಮ ಜಪಿಸುವವರ ಮನದ ಭಾರ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ, ಈ ಕಥೆ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು, ಆದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಕೊನೆಗೆ ಸತ್ಯವೇ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರಳಿಸಿತು, ಇದೇ ಸಾರ. ಸತ್ಯ ಹೇಳುವುದು ದುಬಾರಿಯಾದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡದಷ್ಟು ಬಲವನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಡಲಿ.
ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣೆಯೇ ಈ ವ್ರತದ ಗುರುತು; ಭಗವಂತನ ನಾಮ ಜಪಿಸಿ ಅಥವಾ ಈ ಕಥೆ ಕೇಳಿ.
- ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನ್ನ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೀರು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಊಟ ಹಾಕಿ.
- ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಳದಿ ಹೂವು, ತುಳಸಿ ದಳ, ಪಂಚಾಮೃತ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ; ತುಳಸಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಕಿತ್ತು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ದಶಮಿಯ ಸಂಜೆ ಒಮ್ಮೆ ಹಗುರವಾದ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡಿ; ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲಾಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಿರಿಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಲಿ.
- ಮರುದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯ ಪಾರಣೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆ ದಿನದ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಸೆ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಇರುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯ ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಿಥಿಯಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 ಯಾವಾಗ?
ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 28 ಆಗಸ್ಟ್ 2027, ಶನಿವಾರ ರಂದು ಇದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು.
ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ ಅನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಬಹುಳ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಆಧಾರ
ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವ್ರತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಏಕಾದಶಿಗಳ ಈ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದ ಏಕಾದಶಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರಚಲಿತ. ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಪೂರ್ಣ ಕಥೆ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ದೇವೀಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ವಿವರಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ನಗರವಾರು ಸಮಯ — 28 ಆಗಸ್ಟ್ 2027
| ನಗರ | ದಿನಾಂಕ | ಪಾರಣೆ ಸಮಯ |
|---|---|---|
| ಬೆಂಗಳೂರು | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:08 AM – 8:37 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಇಂದೋರ್ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:08 AM – 8:40 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ದೆಹಲಿ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:57 AM – 8:31 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಮುಂಬೈ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:23 AM – 8:53 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಲಕ್ನೋ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:44 AM – 8:17 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಪಾಟ್ನಾ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:28 AM – 8:01 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಜೈಪುರ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:05 AM – 8:38 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಭೋಪಾಲ್ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:01 AM – 8:33 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಪುಣೆ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:19 AM – 8:50 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಅಹಮದಾಬಾದ್ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:21 AM – 8:53 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:18 AM – 7:50 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:01 AM – 8:32 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ವಾರಾಣಸಿ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:37 AM – 8:10 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಚೆನ್ನೈ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:57 AM – 8:26 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ತಿರುವನಂತಪುರಂ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 6:14 AM – 8:42 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |
| ಭುವನೇಶ್ವರ | 28 ಆಗಸ್ಟ್ | 5:30 AM – 8:01 AM29 ಆಗಸ್ಟ್, ಭಾನುವಾರ |