ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಪವಿತ್ರಾ ಏಕಾದಶಿ)

ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ — ಯಾವಾಗ
- 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2027, ಗುರುವಾರ
ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಶ್ರಾವಣ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರಾ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರೋಪನಾ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಹತ್ತಿಯ ನೂಲಿನ ಪವಿತ್ರಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಸಂತಾನದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮನಸ್ಸಿನ ಹಳೆಯ ಭಾರವನ್ನೂ ಹಗುರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪುತ್ರದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಕಥೆ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ನರ್ಮದೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ಎಂಬ ನಗರವಿತ್ತು, ಅದರ ರಾಜನ ಹೆಸರು ಮಹೀಜಿತ್. ಅವನು ನ್ಯಾಯಪ್ರಿಯ, ದಾನಿ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಪ್ಪು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಹೇಳಿದನು, ನನ್ನ ಖಜಾನೆ ತುಂಬಿದೆ, ಆದರೆ ಖಾಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಉರಿದಂತಿದೆ. ನನ್ನ ನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯದ ದೀಪವನ್ನು ಯಾರು ಕಾಪಾಡುವರು.

ಒಂದು ದಿನ ಅವನು ಸಭೆ ಕರೆದು ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದಿಟ್ಟನು. ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ನಗರದ ಹಿರಿಯರೂ ಹೇಳಿದರು, ಮಹಾರಾಜ, ರಾಜನ ದುಃಖ ಪ್ರಜೆಗಳ ದುಃಖ. ನೀವು ಚಿಂತೆ ಬಿಡಿ, ನಾವು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವರು ಹೊರಟು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೂರ ನಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಲೋಮಶ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮವಿತ್ತು. ಲೋಮಶ ಋಷಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನರೂ ಬಹಳ ಶಾಂತರೂ ಆದ ಮುನಿ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ.

ಅವರು ಎಲ್ಲರ ಮಾತನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ನಂತರ ಹೇಳಿದರು, ನಿಮ್ಮ ರಾಜ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯವನು, ಹಾಗಾಗಿ ರಾಜನಾದನು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಿಂದ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ. ಒಮ್ಮೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠದ ಸುಡುವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ, ಅವನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಳದ ಬಳಿ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಸು ಮತ್ತು ಅದರ ಕರು ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಮೊದಲು ತಾನೇ ನೀರು ಕುಡಿದನು.

ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು, ಅವನ ದಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಫಲ ರಾಜಪದವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಆದರೆ ಬಾಯಾರಿದ ಜೀವವನ್ನು ಓಡಿಸಿದ ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಇನ್ನೂ ತೀರಿಲ್ಲ; ಆ ಮನೆಯ ಒಂದು ಲೆಕ್ಕ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಈಗ ಉಪಾಯ ಕೇಳಿ. ಶ್ರಾವಣ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಅದನ್ನು ಪುತ್ರದಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಿಯಮದಿಂದ ಅದರ ವ್ರತ ಮಾಡಿ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮ ಜಪಿಸಿ, ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಆ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ.

ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜ ರಾಣಿಯರೂ ವ್ರತ ಮಾಡಿದರು. ಆ ದಿನ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಒಲೆ ಹಚ್ಚಲಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ದೀಪಗಳು ಉರಿದವು, ದೇವರ ನಾಮ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ದ್ವಾದಶಿಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕೈಮುಗಿದು ತಮ್ಮ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ರಾಣಿ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮಗನಿಗೆ ಜನ್ಮ ಕೊಟ್ಟಳು, ಅವನು ಮುಂದೆ ಅದೇ ರಾಜ್ಯದ ಯೋಗ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಏಕಾದಶಿಗೆ ಪುತ್ರದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು, ಸಂತಾನದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಈ ವ್ರತ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಥೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಒಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬಾಯಾರಿದ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಓಡಿಸುವುದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಪ್ರಜೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ರಾಜನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಕಥೆ ಅವರ ಕರ್ಮದ ಶಿಕ್ಷೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾರ ಹಗುರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲಿ.
ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಈ ದಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಹತ್ತಿಯ ನೂಲಿನ ಪವಿತ್ರಕ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರಾ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಜನಿವಾರ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇದೆ.
- ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಳದಿ ಹೂವು, ತುಳಸಿ ದಳ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ; ತುಳಸಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಕಿತ್ತು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ದಶಮಿಯ ಸಂಜೆ ಒಮ್ಮೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಊಟ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ; ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲಾಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಿರಿಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಲಿ.
- ರಾತ್ರಿ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ಭಗವಂತನ ನಾಮ ಹೇಳಿ ಅಥವಾ ಈ ಕಥೆ ಕೇಳಿ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನ್ನ, ನೀರು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರ ದಾನ ಮಾಡಿ.
- ಮರುದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯ ಪಾರಣೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆ ದಿನದ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಸೆ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಇರುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯ ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಿಥಿಯಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 ಯಾವಾಗ?
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ 2027 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2027, ಗುರುವಾರ ರಂದು ಇದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು.
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ಅನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಶ್ರಾವಣ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಆಧಾರ
ಇದು ವ್ರತ ಕಥಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ಕಥೆ, ಇದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಚಲಿತ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಕೇಳುವವನು ಕೆಲವೆಡೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಕೆಲವೆಡೆ ಅರ್ಜುನ. ಋಷಿಯ ಹೆಸರು ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮಶ, ಕೆಲವದರಲ್ಲಿ ಲೋಮೇಶ ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.
ನಗರವಾರು ಸಮಯ — 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2027
| ನಗರ | ದಿನಾಂಕ | ಪಾರಣೆ ಸಮಯ |
|---|---|---|
| ಬೆಂಗಳೂರು | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:40 PM – 4:11 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಇಂದೋರ್ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:49 PM – 4:25 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ದೆಹಲಿ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:45 PM – 4:24 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಮುಂಬೈ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 2:00 PM – 4:34 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಲಕ್ನೋ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:30 PM – 4:08 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಪಾಟ್ನಾ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:13 PM – 3:50 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಜೈಪುರ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:51 PM – 4:28 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಭೋಪಾಲ್ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:43 PM – 4:19 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಪುಣೆ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:56 PM – 4:30 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಅಹಮದಾಬಾದ್ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 2:02 PM – 4:38 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 12:59 PM – 3:35 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:37 PM – 4:10 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ವಾರಾಣಸಿ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:21 PM – 3:58 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಚೆನ್ನೈ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:29 PM – 4:00 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ತಿರುವನಂತಪುರಂ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:42 PM – 4:11 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |
| ಭುವನೇಶ್ವರ | 12 ಆಗಸ್ಟ್ | 1:09 PM – 3:43 PM13 ಆಗಸ್ಟ್, ಶುಕ್ರವಾರ |