ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ — ವ್ರತ ಕಥೆ
ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ (ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ)

ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ — ಯಾವಾಗ
- 14 ಜುಲೈ 2027, ಬುಧವಾರ
| ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿ | 13 ಜುಲೈ, 12:09 PM ರಿಂದ 14 ಜುಲೈ, 1:11 PM ರವರೆಗೆ |
| ಪಾರಣೆ (ಉಪವಾಸ ಬಿಡುವುದು): 15 ಜುಲೈ, 6:01 AM ರಿಂದ 8:35 AM ರವರೆಗೆ | |
| ಸೂರ್ಯೋದಯ · ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ | 6:01 AM · 6:50 PM |
ಸಮಯಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಗಿ · 14 ಜುಲೈ 2027
ಈ ದಿನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಆಷಾಢ ಶುದ್ಧ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಹರಿಶಯನಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಷನಾಗನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ; ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಆರಂಭವಾಗಿ ಉತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಇದೇ ದಿನ ಆಷಾಢಿ ಏಕಾದಶಿ, ಪಂಢರಪುರದ ವಾರಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಮಹಾಪರ್ವ.
ಕಥೆ
ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಕವಿಯತೊಡಗಿ, ಭೂಮಿ ಮೊದಲ ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಷನಾಗನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಾನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ ಅವನ ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ನಿದ್ರೆ ದಣಿವಿನ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲ, ಧ್ಯಾನದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಶಿವನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಇದರ ನಂತರ ಬರುವ ಶ್ರಾವಣ ಶಿವನ ಮಾಸ.

ಈ ಏಕಾದಶಿಯ ಕಥೆ ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರದರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಮಾಂಧಾತ ಎಂಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಸತ್ಯವಂತ, ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಸಾಕುವವನು. ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಧನಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕೊರತೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಜನರು ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರು ವರ್ಷ ಮಳೆಯೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಬಾವಿಗಳು ಬತ್ತಿದವು, ಹೊಲಗಳು ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟವು, ದನಕರುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದವು, ಯಜ್ಞ ಹೋಮಗಳೂ ನಿಂತುಹೋದವು. ನೊಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು, ಮಹಾರಾಜ, ಅನ್ನವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ಬದುಕುವುದು? ರಾಜನ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಯಿತು. ನನ್ನಿಂದ ಅಂತಹ ಯಾವ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಅದರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದನು.

ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ರಾಜನು ಕೆಲವು ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಅನೇಕ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನಾದ ಅಂಗಿರಸ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ರಾಜನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಸಂಕಟವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೊಂಡನು. ಋಷಿ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕಠಿಣ ಉಪಾಯ ಹೇಳಿದರು; ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದನು, ಮುನಿವರ್ಯ, ನಿರಪರಾಧಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟು ನನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಲಾರೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿ.

ರಾಜನ ಈ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಂಗಿರಸ ಮಹರ್ಷಿ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ರಾಜನ್, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುದ್ಧ ಪಕ್ಷದ ಪದ್ಮಾ ಎಂಬ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತ ಮಾಡು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವ್ರತ ಮಾಡು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡು. ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಮರಳಿ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಂಗುರ ಸಾರಿಸಿದನು. ರಾಜ, ರಾಣಿಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸೇರಿ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತ ಮಾಡಿದರು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಭಜನೆ ಹಾಡಿದರು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ಕವಿದು ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತೆ ಹಸಿರಾದವು, ಧಾನ್ಯದ ಕಣಜಗಳು ತುಂಬಿದವು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಗು ಮೂಡಿತು.

ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಚಾತುರ್ಮಾಸವನ್ನು ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಕಾಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧು ಸಂತರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇದ್ದು ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಗೃಹಸ್ಥರು ಸರಳ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮದುವೆಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದೂಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕಟದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಡದವರ ಮೇಲೆ ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಮಾಂಧಾತನ ಕಥೆಯ ಸಂದೇಶ. ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡಲಿ.
ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ದಶಮಿಯ ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಧಾನ್ಯ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲಾಹಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ, ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು, ಚಂದನ, ತುಳಸಿ ದಳ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಂಜೆ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿ ಶಯನ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಭಜನೆ-ಕೀರ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಇದೇ ದಿನದಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ನಿಯಮಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ: ಅನೇಕರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕೆಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ಮೊಸರು, ಮತ್ತು ವಿವಾಹ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಚೌಲ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮರುದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ರತದ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ 2027 ಯಾವಾಗ?
ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ 2027 14 ಜುಲೈ 2027, ಬುಧವಾರ ರಂದು ಇದೆ. ದಿನಾಂಕಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು.
ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ 2027 ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸದ ಸಮಯ ಯಾವುದು?
ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿ 13 ಜುಲೈ, 12:09 PM ರಿಂದ 14 ಜುಲೈ, 1:11 PM ರವರೆಗೆ (ದೆಹಲಿ)
ಶಯನೀ ಏಕಾದಶಿ ಅನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಆಷಾಢ ಶುದ್ಧ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಹರಿಶಯನಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆಧಾರ
ರಾಜ ಮಾಂಧಾತನ ಕಥೆ ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ-ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಯೋಗನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ವಿಧಾನ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವ್ರತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಚಾತುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ.
ನಗರವಾರು ಸಮಯ — 14 ಜುಲೈ 2027
| ನಗರ | ದಿನಾಂಕ | ಪಾರಣೆ ಸಮಯ |
|---|---|---|
| ಬೆಂಗಳೂರು | 14 ಜುಲೈ | 6:01 AM – 8:35 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಇಂದೋರ್ | 14 ಜುಲೈ | 5:50 AM – 8:31 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ದೆಹಲಿ | 14 ಜುಲೈ | 5:33 AM – 8:19 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಮುಂಬೈ | 14 ಜುಲೈ | 6:09 AM – 8:47 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಲಕ್ನೋ | 14 ಜುಲೈ | 5:22 AM – 8:06 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಪಾಟ್ನಾ | 14 ಜುಲೈ | 5:07 AM – 7:51 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಜೈಪುರ | 14 ಜುಲೈ | 5:42 AM – 8:26 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಭೋಪಾಲ್ | 14 ಜುಲೈ | 5:43 AM – 8:24 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಪುಣೆ | 14 ಜುಲೈ | 6:06 AM – 8:44 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಅಹಮದಾಬಾದ್ | 14 ಜುಲೈ | 6:03 AM – 8:44 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | 14 ಜುಲೈ | 5:00 AM – 7:41 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಹೈದರಾಬಾದ್ | 14 ಜುಲೈ | 5:50 AM – 8:27 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ವಾರಾಣಸಿ | 14 ಜುಲೈ | 5:17 AM – 8:00 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಚೆನ್ನೈ | 14 ಜುಲೈ | 5:50 AM – 8:24 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ತಿರುವನಂತಪುರಂ | 14 ಜುಲೈ | 6:11 AM – 8:42 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |
| ಭುವನೇಶ್ವರ | 14 ಜುಲೈ | 5:15 AM – 7:54 AM15 ಜುಲೈ, ಗುರುವಾರ |