MythraanMYTHRAAN
ગુજરાતી ▾
हिंदीEnglishবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

વિજયા એકાદશી વ્રત કથા

વિજયા એકાદશી વ્રત કથા

વિજયા એકાદશી — ક્યારે છે

  • 3 માર્ચ 2027, બુધવાર
કથા સાંભળોવર્ણન હિન્દીમાં

આ દિવસ કેમ ઊજવાય છે?

મહા વદ અગિયારસને વિજયા એકાદશી કહે છે. વિજયાનો અર્થ છે જીત, અને કથા કહે છે કે આ વ્રત એવી જગ્યાએ કામ આવે છે જ્યાં રસ્તો બંધ દેખાય. તેની કથામાં ભગવાન રામ સમુદ્રના કાંઠે ઊભા છે, લંકા સામે છે અને પાર જવાનો કોઈ ઉપાય દેખાતો નથી.

કથા

કથા પ્રમાણે આ પ્રસંગ શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનને સંભળાવ્યો, અને કહ્યું કે આ જ વાત બ્રહ્માજીએ નારદજીને કહી હતી. વનવાસના દિવસોની વાત છે. રાવણ સીતા માતાનું હરણ કરી ગયો હતો. રામ અને લક્ષ્મણ વને વને શોધતા, સુગ્રીવ અને વાનરસેના સાથે આગળ વધતા દક્ષિણના સમુદ્રકાંઠે પહોંચ્યા. ત્યાં આવીને સૌ થંભી ગયા.

વિજયા એકાદશી — કથા 1

સામે જ્યાં સુધી નજર જાય, પાણી હતું. મોજાં ખડકો સાથે અથડાતાં હતાં અને પાણીમાં મગર અને મોટાં જળચર દેખાતાં હતાં. રામે લક્ષ્મણને કહ્યું, ભાઈ, સેના તો તૈયાર છે, પણ આ સમુદ્ર કેવી રીતે પાર થશે? પુલ બાંધવો સહેલો નથી, અને હોડીથી આટલી સેના ઉતારવી અશક્ય. લંકા આટલી પાસે દેખાય છે અને આટલી દૂર છે.

વિજયા એકાદશી — કથા 2

લક્ષ્મણે કહ્યું, મોટાભાઈ, આપ પોતે બધું જાણો છો, છતાં મનુષ્યની રીત નિભાવો છો. અહીંથી થોડે જ દૂર એક દ્વીપ પર વકદાલ્ભ્ય મુનિનો આશ્રમ છે. તેઓ ખૂબ પ્રાચીન અને બ્રહ્મજ્ઞાની ઋષિ છે, અને સંકટમાં માર્ગ બતાવે છે. આપ તેમની પાસે ચાલો. રામ આ માનીને તેમના આશ્રમે પહોંચ્યા અને પ્રણામ કરીને પોતાની ચિંતા કહી.

વિજયા એકાદશી — કથા 3

મુનિ થોડી વાર મૌન રહ્યા, પછી બોલ્યા, રાઘવ, જે તમારી સામે છે તે જળ નહીં, સમયની પરીક્ષા છે. મહા વદ અગિયારસ આવી રહી છે. એ દિવસે તમે અને તમારી આખી સેના વ્રત રાખો, અને ભગવાનનું વિધિપૂર્વક પૂજન કરો. જેનું મન વ્રતથી બંધાઈ જાય છે, તેની ધીરજ તૂટતી નથી, અને ધીરજ ન તૂટે તો વિજય આપોઆપ રસ્તો બનાવી લે છે.

વિજયા એકાદશી — કથા 4

મુનિએ વિધિ પણ બતાવી. દશમના દિવસે માટી કે ધાતુનો એક કળશ પાણીથી ભરીને મૂકો, તેની નીચે સાત પ્રકારનું અનાજ મૂકો, ઉપર પંચપલ્લવ અને જવ મૂકો, અને કળશ પર ભગવાન વિષ્ણુની પ્રતિમા સ્થાપો. અગિયારસે સ્નાન કરીને ધૂપ, દીપ, નૈવેદ્ય અને શ્રીફળથી પૂજા કરો, આખો દિવસ ઉપવાસ રાખો અને આખી રાત જાગરણ કરો. બારસે સ્નાન પછી એ કળશ દાનમાં આપી દો.

વિજયા એકાદશી — કથા 5

રામે આ બધું એમ જ કર્યું. લક્ષ્મણ, સુગ્રીવ અને આખી વાનરસેનાએ પણ સાથે વ્રત રાખ્યું. કહે છે કે ત્યાર પછી માર્ગ ખૂલવા લાગ્યો, સેતુ બંધાયો, સેના સમુદ્ર પાર ઊતરી અને અંતે રાવણ હાર્યો. આ જ કારણે આ દિવસનું નામ વિજયા પડ્યું. કથા કહે છે કે શ્રદ્ધાથી આ વ્રત કરનારનાં અટકેલાં કામ આગળ વધે છે. તેનો સાર એ છે કે અશક્ય સામે સૌથી પહેલાં મનને સાધવું પડે છે. ભગવાન વિષ્ણુ સૌને ધીરજ અને સાચો રસ્તો આપે.

કેવી રીતે ઊજવાય છે

  • આ વ્રતની ઓળખ કળશ-પૂજા છે: પાણી ભરેલો કળશ, સાત પ્રકારનાં ધાન્ય, પંચપલ્લવ, જવ અને વિષ્ણુની પ્રતિમા દસમની સાંજે જ તૈયાર કરી લો.
  • અગિયારસે એ જ કળશ સાથે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા ધૂપ, દીપ, પીળાં ફૂલ, ચંદન, તુલસીપત્ર, ફળ અને નાળિયેરથી કરો અને વિષ્ણુ સહસ્રનામ કે રામનામનો જાપ કરો.
  • બારસની સવારે સ્નાન અને પૂજા પછી એ જ કળશ અને ધાન્ય કોઈ ગોર મહારાજ કે જરૂરિયાતમંદને આપી દો, પછી પારણાં કરો; પારણાંનો સમય દરેક શહેર અને દર વર્ષની તિથિ પ્રમાણે જુદો હોય છે, એટલે પોતાના પંચાંગમાંથી જોઈ લો.
  • દસમની સાંજે એક વાર હળવું સાત્ત્વિક ભોજન કરો; અગિયારસે અનાજ, ચોખા અને દાળનો ત્યાગ કરાય છે અને શક્તિ પ્રમાણે ફરાળ કે નિર્જળ વ્રત રખાય છે. બીમાર, વડીલો, સગર્ભા બહેનો અને દવા લેતા લોકો વ્રત પોતાની તબિયત પ્રમાણે જ રાખે.
  • રાત્રે ભજન અને કથા સાથે જાગરણની પરંપરા છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

વિજયા એકાદશી 2027 ક્યારે છે?

વિજયા એકાદશી 2027 3 માર્ચ 2027, બુધવાર ના રોજ છે. તારીખો દિલ્હીના હિન્દુ પંચાંગ મુજબ છે; અન્ય શહેરોમાં એક દિવસનો ફરક હોઈ શકે.

વિજયા એકાદશી શા માટે ઉજવાય છે?

મહા વદ અગિયારસને વિજયા એકાદશી કહે છે.

સ્રોત

વિજયા એકાદશીની વ્રતકથાનો સાર, પોતાના શબ્દોમાં; આ કથા પ્રચલિત વ્રત-સંગ્રહોમાં સ્કંદ પુરાણના નામે અને ક્યાંક શ્રીકૃષ્ણ-અર્જુન સંવાદ રૂપે મળે છે, અને મુનિનું નામ વકદાલ્ભ્ય અપાય છે. દ્વીપ અને વિગતોનાં નામ જુદા જુદા પાઠોમાં થોડાં જુદાં છે.

શહેર પ્રમાણે સમય — 3 માર્ચ 2027

શહેરતારીખપારણાનો સમય
અમદાવાદ3 માર્ચ2:02 PM – 4:23 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
ઇન્દોર3 માર્ચ2:02 PM – 4:10 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
દિલ્હી3 માર્ચ2:02 PM – 4:03 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
મુંબઈ3 માર્ચ2:02 PM – 4:23 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
લખનૌ3 માર્ચ2:02 PM – 3:49 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
પટના3 માર્ચ2:02 PM – 3:32 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
જયપુર3 માર્ચ2:02 PM – 4:09 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
ભોપાલ3 માર્ચ2:02 PM – 4:04 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
પુણે3 માર્ચ2:02 PM – 4:19 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
કોલકાતા3 માર્ચ2:02 PM – 3:20 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
હૈદરાબાદ3 માર્ચ2:02 PM – 4:01 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
વારાણસી3 માર્ચ2:02 PM – 3:41 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
ચેન્નાઈ3 માર્ચ2:02 PM – 3:55 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
બેંગલુરુ3 માર્ચ2:02 PM – 4:06 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
તિરુવનંતપુરમ3 માર્ચ2:02 PM – 4:10 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર
ભુવનેશ્વર3 માર્ચ2:02 PM – 3:31 PM4 માર્ચ, ગુરુવાર

વધુ કથાઓ

વ્રતની આગલી સાંજે યાદ — મફત ઍપડાઉનલોડApp Store