MythraanMYTHRAAN
मराठी ▾
हिंदीEnglishবাংলাతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

मुरुगन: ज्ञानफळ आणि पलनीचे दंडायुधपाणी

वल्लीमलै आणि तिरुत्तणी, तमिळनाडू

मुरुगन: ज्ञानफळ आणि पलनीचे दंडायुधपाणी
कथा ऐकानिवेदन हिंदीत

मुरुगन हे भगवान शिव आणि माता पार्वती यांचे धाकटे पुत्र आणि गणेशांचे धाकटे बंधू आहेत, ज्यांना तमिळ भूमी आपले सर्वांत लाडके दैवत मानते. तमिळनाडूतील पलनी टेकडीवर ते दंडायुधपाणी रूपात विराजमान आहेत, एक तरुण संन्यासी ज्यांच्या हाती फक्त एक दंड आहे. हे स्थान मुरुगनांच्या सहा पवित्र धामांपैकी, आरुपडै वीडुंपैकी, एक आहे.

कथेनुसार एकदा देवर्षी नारद कैलास पर्वतावर पोहोचले. त्यांच्या हातात एक अनोखे फळ होते, ज्याला तमिळ परंपरा ज्ञानपऴम्, म्हणजे ज्ञानाचे फळ, म्हणते; अनेक जण त्याला आंबा मानतात. नारदांनी ते फळ भगवान शिवांना अर्पण केले. जवळच त्यांचे दोन्ही पुत्र, गणेश आणि लहानगे मुरुगन, बसले होते. दोघांचीही नजर त्या फळावर खिळली आणि दोघांनाही वाटले की फळ आपल्याला मिळावे.

मुरुगन — 1

फळ एकच होते आणि ते वाटता येत नव्हते. तेव्हा शिव आणि पार्वतीने हसून एक स्पर्धा ठेवली. जो संपूर्ण जगाची प्रदक्षिणा करून सर्वांत आधी परत येईल, फळ त्याचेच. मुरुगनांनी क्षणाचाही विलंब केला नाही. ते आपल्या मोरावर स्वार झाले आणि पर्वत, समुद्र आणि बेटे यांच्यावरून उडत निघाले. त्यांना पूर्ण खात्री होती की त्यांचा वेगवान मोर त्यांना सर्वांत आधी परत आणेल.

मुरुगन — 2

गणेश तिथेच उभे राहिले आणि काही वेळ विचार करत राहिले. मग त्यांनी हात जोडले आणि आपल्या माता-पित्यांना श्रद्धेने तीन प्रदक्षिणा घातल्या. ते म्हणाले, माझ्यासाठी माता आणि पिता हेच संपूर्ण जग आहेत, त्यांची प्रदक्षिणा हीच जगाची प्रदक्षिणा. गणेशांच्या या समजुतीने शिव आणि पार्वती अतिशय प्रसन्न झाले आणि त्यांनी ज्ञानाचे फळ गणेशांच्या हाती ठेवले.

मुरुगन — 3

काही वेळाने मुरुगन संपूर्ण जगाची फेरी मारून थकून परतले, तेव्हा त्यांनी पाहिले की फळ आधीच थोरल्या भावाकडे आहे. सगळे कळल्यावर त्यांचे मन खूप दुखावले. त्यांना वाटले की आपल्या कष्टांना काहीच मोल उरले नाही. त्याच क्षणी त्यांनी ठरवले की आता त्यांना ना कोणते फळ हवे, ना रेशमी वस्त्रे, ना कोणतेही राजवैभव. त्यांनी अलंकार उतरवले, फक्त एक लंगोटी नेसली, हाती एक साधा दंड घेतला आणि कैलास सोडून दक्षिणेकडे निघाले.

मुरुगन — 4

चालत चालत ते तमिळ देशातील एका शांत टेकडीवर पोहोचले आणि तिथेच उभे राहून तपात लीन झाले. त्या टेकडीच्या पायथ्याचे जुने पवित्र स्थान तिरु आविनन्कुडी म्हणून ओळखले जाते, ज्याचे नाव प्राचीन तमिळ काव्य तिरुमुरुगाट्रुप्पडैमध्ये मुरुगनांच्या धामांत येते. तिकडे कैलासावर माता पार्वतीचे मन आपल्या धाकट्या मुलाशिवाय लागेना. तेव्हा शिव आणि पार्वती स्वतः त्या टेकडीवर आले.

मुरुगन — 5

मातेने मुलाला कवटाळले आणि मायेने म्हटले, पऴम् नी, म्हणजे बाळा, ते फळ तर तूच आहेस. तुला कोणत्या फळाची गरज, तू तर स्वतःच ज्ञानाचे रूप आहेस. मान्यता आहे की याच शब्दांवरून त्या स्थानाचे नाव पऴनी पडले, ज्याला आज पलनी म्हणतात. माता-पित्यांचे प्रेम मिळाल्याने मुरुगनांचे मन शांत झाले, पण त्यांनी त्याच टेकडीवर राहून भक्तांना दर्शन देण्याचा निश्चय केला.

मुरुगन — 6

आजही पलनीच्या टेकडीवर मुरुगन त्याच रूपात दंडायुधपाणी म्हणून पूजले जातात, लंगोटी नेसलेले, हाती दंड घेतलेले, एका तरुण संन्याशासारखे. परंपरा सांगते की ही मूर्ती सिद्ध भोगर यांनी घडवली होती. भक्त पायऱ्या चढून दर्शन घेतात, आणि अनेक जण नवस म्हणून आपले केस अर्पण करतात, जसे मुरुगनांनी सर्वस्वाचा त्याग केला होता. पलनीची कथा शिकवते की जे आपण हरवले असे समजतो, तेच अनेकदा आपल्याला अंतरीच्या ज्ञानापर्यंत घेऊन जाते.

स्रोत

ज्ञानफळ आणि पलनी या नावाची ही कथा तमिळनाडूच्या मंदिर आणि लोक-परंपरेत प्रचलित आहे आणि तिची अनेक रूपे आढळतात. तिरु आविनन्कुडीचा उल्लेख संगम काळातील तमिळ काव्य तिरुमुरुगाट्रुप्पडैमध्ये मुरुगनाच्या धामांमध्ये आहे.

आणखी कथा

कथा पाहा आणि ऐका — मोफत ॲपडाउनलोडApp Store