MythraanMYTHRAAN
मराठी ▾
हिंदीEnglishবাংলাతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

मारियम्मन: समयपुरमची माता मारियम्मन

समयपुरम, तिरुचिरापल्ली, तमिळनाडू

मारियम्मन: समयपुरमची माता मारियम्मन
कथा ऐकानिवेदन हिंदीत

मारियम्मन ही तमिळनाडूच्या गावोगावी पूजली जाणारी माता आहे, जिला लोक पावसासाठी आणि ताप, देवीचा रोग आणि साथीच्या काळात रक्षणासाठी हाक मारतात. तिरुचिरापल्लीजवळचे समयपुरमचे मंदिर हे तिच्या सर्वांत मोठ्या धामांपैकी एक आहे, जिथे तिला समयपुरत्ताळ आणि महामायी म्हणतात. ही कथा मंदिराच्या परंपरेवर आणि तमिळ लोकश्रद्धेत सांगितल्या जाणाऱ्या गोष्टींवर आधारित आहे.

तमिळ गावांत फार पूर्वीपासून एका मातेची पूजा होत आली आहे, जिला मारियम्मन म्हणतात. तमिळमध्ये मारी याचा एक अर्थ पाऊस असाही आहे. उन्हाळ्यात ताप पसरे, देवीचा रोग घराघरांत पोहोचे आणि औषधाचा कोणताही आधार नसे, तेव्हा लोक याच मातेला हाक मारत. त्यांचा विश्वास होता की जसा पाऊस तापलेल्या धरतीला थंड करतो, तशीच माता तापलेल्या शरीराला गारवा देते.

मारियम्मन — 1

समयपुरमच्या मातेबद्दल एक कथा सांगते की तिची मूर्ती आधी श्रीरंगमच्या मोठ्या मंदिरात होती. कथेची निरनिराळी रूपे निरनिराळी कारणे सांगतात, पण असे म्हणतात की तिथल्या पुजाऱ्यांना वाटले की मातेचे उग्र तेज त्या मंदिराच्या पूजापद्धतीशी जुळत नाही, आणि मूर्ती बाहेर नेण्यात आली. मूर्ती उत्तरेकडे नेऊन कण्णनूरच्या जंगलात, कडुलिंबाच्या झाडांमध्ये, ठेवण्यात आली. म्हणूनच अनेक जण प्रेमाने मातेला श्रीरंगमच्या रंगनाथांची बहीणही म्हणतात.

मारियम्मन — 2

त्या वाटेने जाणाऱ्या गवळ्यांनी आणि गावकऱ्यांनी कडुलिंबाच्या सावलीत मातेला पाहिले. त्यांनी तिथेच एक लहानसे छप्पर घातले, दिवा लावला आणि आपल्या साध्या पद्धतीने पूजा सुरू केली. मातेला कण्णनूर अम्मन म्हणू लागले. गावकऱ्यांना वाटे की माता आल्यापासून गावावर तिची छाया आहे. शेतावर जाणाऱ्या आया आपली मुले मातेसमोर सोडून जात, आणि कोणी आजारी पडले की घरचे त्याच्या उशाशी कडुलिंबाच्या डहाळ्या ठेवून मातेचे नाव घेत.

मारियम्मन — 3

पुष्कळ नंतर, विजयनगरच्या राज्यकर्त्यांच्या काळात, या जागी त्यांच्या सैन्याचा तळ होता. असे म्हणतात की युद्धापूर्वी सैन्याच्या नायकांनी मातेसमोर प्रार्थना केली आणि नवस बोलला की विजय मिळाला तर इथे मातेचे मंदिर बांधू. विजय मिळाला, आणि त्यांनी आपला शब्द पाळला. नंतरच्या राज्यकर्त्यांनी मंदिराचा आणखी विस्तार केला. मातेची मुख्य मूर्ती दगडाची नाही, तर वनौषधी मिसळलेल्या मातीची असल्याचे सांगितले जाते, म्हणून तिच्यावर अभिषेक होत नाही.

मारियम्मन — 4

समयपुरमच्या मातेची सर्वांत अनोखी गोष्ट म्हणजे तिचे स्वतःचे व्रत. परंपरा सांगते की मासि महिन्याच्या शेवटच्या रविवारपासून अठ्ठावीस दिवस माता स्वतः आपल्या भक्तांच्या कल्याणासाठी उपवास करते. याला पच्चै पट्टिनि विरदम म्हणतात. या दिवसांत मातेला शिजवलेला नैवेद्य दाखवला जात नाही, फक्त ताक, शहाळ्याचे पाणी आणि असाच साधा नैवेद्य दाखवला जातो. आसपासच्या गावांतून लोक टोपल्या भरभरून फुले आणतात आणि मातेवर वर्षाव करतात, आणि यावरूनच या उत्सवाला पूच्चोरिदल हे नाव पडले.

मारियम्मन — 5

आजही एखाद्या घरात कोणी तीव्र तापाने किंवा देवीच्या रोगाने आजारी असेल, तर अनेक कुटुंबे मातेच्या नावाने प्रार्थना करतात, आणि बरे झाल्यावर समयपुरमला येऊन माविळक्कु अर्पण करतात, जो तांदळाचे पीठ, गूळ आणि तूप यांपासून बनवलेला दिवा असतो. गावांतून आलेले भक्त खडे मीठ आणि कडुलिंबाची पानेही अर्पण करतात. भक्तांसाठी मातेची कृपा आणि रुग्णाची सेवा हातात हात घालून चालतात; ते आजारी माणसाला डॉक्टरकडेही नेतात आणि मातेचे नावही घेतात.

मारियम्मन — 6

चित्तिरै महिन्यात मातेचा रथोत्सव होतो, जेव्हा हजारो लोक मिळून तिचा रथ ओढतात. पण समयपुरमच्या कथेचे खरे मर्म कोणत्याही युद्धात किंवा चमत्कारात नाही. ती अशा आईची कथा आहे जी मुले आजारी पडल्यावर त्यांच्या उशाशी बसून राहते, आणि त्यांच्या कल्याणासाठी स्वतः उपाशी राहते. तमिळ भक्त तिला याच भावाने हाक मारतात, आत्ता, महामायी, आम्हाला सांभाळ.

स्रोत

ही समयपुरम मंदिराची स्थळ-परंपरा आणि तमिळनाडूची लोक-श्रद्धा आहे; मूर्ती श्रीरंगमहून येण्याची आणि मंदिर बांधले जाण्याची कारणे अनेक रूपांत सांगितली जातात. पच्चै पट्टिनि व्रत आणि पूच्चोरिदल हे आजही साजरे होणारे मंदिराचे उत्सव आहेत.

आणखी कथा

कथा पाहा आणि ऐका — मोफत ॲपडाउनलोडApp Store