MythraanMYTHRAAN
मराठी ▾
हिंदीEnglishবাংলাతెలుగుதமிழ்ગુજરાતીಕನ್ನಡമലയാളംଓଡ଼ିଆ
AndroidiOS

रविवार व्रत कथा

रविवार व्रत कथा
कथा ऐकानिवेदन हिंदीत

हा दिवस का साजरा करतात?

रविवार हा सूर्यदेवांचा दिवस आहे. या दिवशी व्रत करणारे सूर्योदयाआधी उठून स्नान करतात, उगवत्या सूर्याला तांब्याच्या भांड्याने पाण्याचे अर्घ्य देतात, आणि सूर्यास्ताआधी एकदा जेवतात. अनेक घरांत या दिवसाचे जेवण मिठाविना बनते आणि रंग लाल किंवा केशरी ठेवला जातो. हे व्रत आरोग्य, मनाची स्थिरता आणि घरात तेज टिकून राहण्याच्या इच्छेने केले जाते.

कथा

कथा सांगते की एका गावात एक म्हातारी आई एकटी राहत होती. तिच्याकडे ना शेत होते ना गाय, पण तिचा एक नियम होता जो ती कधी मोडत नसे. प्रत्येक रविवारी ती सूर्य उगवण्याआधी उठत, अंगण झाडत, शेणाने सारवत, मग आंघोळ करून जेवण बनवत, सूर्यदेवांना नैवेद्य अर्पण करत, कथा म्हणत आणि त्यानंतर दिवसात एकदा जेवत असे. गावात लोक म्हणत की म्हातारीच्या घरात कमी तर आहे, पण तिचा चेहरा नेहमी शांत असतो.

रविवार व्रत — कथा 1

शेण तिच्याकडे नसे, म्हणून ती शेजारणीच्या घरून मागून आणत असे. शेजारणीकडे एक गाय होती आणि ती विचार न करता थोडे शेण देत असे. काही वर्षांत म्हातारीच्या घराची स्थिती गुपचूप सुधारू लागली. घराची डागडुजी झाली, धान्य भरलेले राहू लागले, आणि तिचे मन पूर्वीपेक्षाही स्थिर झाले. शेजारीण हे पाहत राहिली आणि तिच्या मनात जळफळाट बसला. ती विचार करत होती की शेण तर माझ्या गाईचे आहे, मग बरकत तिच्या घरात का.

रविवार व्रत — कथा 2

एका शनिवारच्या रात्री तिने आपली गाय आत बांधली आणि ठरवले की उद्या सकाळी बाहेर शेण मिळणारच नाही. रविवारी म्हातारी उठली, बराच वेळ इकडे तिकडे पाहिले, पण कुठे शेण मिळाले नाही. अंगण सारवल्याविना तिने जेवण बनवले नाही, आणि नैवेद्य दाखवल्याविना ती जेवली नाही. ती सारा दिवस उपाशी राहिली आणि रात्री तशीच झोपली. तिने कुणाला काही म्हटले नाही, शेजारणीशी भांडण तर दूर, तक्रारही केली नाही.

रविवार व्रत — कथा 3

सकाळी डोळे उघडले तेव्हा तिने पाहिले की तिच्या अंगणात एक सुंदर गाय वासरासोबत उभी आहे. तिचे डोळे भरून आले. म्हणतात, ही सूर्यदेवांची कृपा होती. म्हातारीने त्या गाईची सेवा सुरू केली आणि आता तिला शेणासाठी कुणाच्या घरी जावे लागले नाही. काही दिवसांनी एक चमत्कार झाला. गाईचे शेण सोन्याचे निघू लागले. म्हातारीला याचा पत्ताच लागला नाही, कारण ती सकाळी उठण्याआधीच अंगण रिकामे झालेले असे.

रविवार व्रत — कथा 4

शेजारणीने हे पाहिले होते. ती रोज अंधारात येऊन सोन्याचे शेण उचलून नेत आणि त्याच्या जागी आपल्या गाईचे साधे शेण ठेवत असे. थोड्याच दिवसांत तिचे घर भरून गेले. म्हातारी पूर्वीसारखी अंगण सारवत राहिली आणि रविवारचे व्रत करत राहिली, तिला काही ठाऊकच नव्हते. पण गोष्ट फार दिवस लपून राहिली नाही. सोन्याच्या शेणाची चर्चा नगरापर्यंत पोहोचली आणि राजाने ती गाय आपल्या गोठ्यात बोलावून घेतली.

रविवार व्रत — कथा 5

त्याच रात्री राजाच्या स्वप्नात सूर्यदेव आले. ते म्हणाले, ही गाय त्या म्हातारीची आहे, जी तिने आपल्या नियमाने आणि धीराने मिळवली आहे; जे तिचे आहे ते तिला परत दे. सकाळी राजाने गाय आणि वासरू सन्मानाने म्हातारीच्या घरी पाठवले आणि जे तिच्यापासून लपवून घेतले गेले होते, तेही परत करण्याचा आदेश दिला. त्याने साऱ्या राज्यात सांगून टाकले की रविवारचे व्रत श्रद्धेने केले जावे.

रविवार व्रत — कथा 6

शेजारीण स्वतः म्हातारीच्या घरी आली आणि मान खाली घालून क्षमा मागितली. कथेचा जो भाग लोक सर्वात जास्त लक्षात ठेवतात तो हाच: म्हातारीने तिला क्षमा केली आणि त्याच दिवसापासून गाईचे दूध तिच्यासोबत वाटू लागली. कथा सांगते की जो रविवारचे व्रत नियमाने करतो आणि ही कथा ऐकतो, त्याचे मन निर्मळ राहते आणि त्याच्या घरात शांती टिकून राहते. सर्वात मोठी गोष्ट म्हातारीचा तो नियम आहे, जो तिने उपाशी राहूनही मोडला नाही, आणि ती क्षमा, जी तिने मागितली जाण्याआधीच दिली. सूर्यदेव सर्वांना आरोग्य आणि तेज देवोत.

कसा साजरा करतात

  • रविवारी सूर्योदयाआधी उठून स्नान केले जाते आणि व्रताचा संकल्प घेतला जातो; बरेच जण कोणत्याही शुक्ल पक्षातील रविवारपासून सुरुवात करून बारा, एकवीस किंवा तीस रविवार हे व्रत करतात.
  • उगवत्या सूर्याला तांब्याच्या भांड्याने पाण्याचे अर्घ्य दिले जाते, ज्यात कुंकू, अक्षता आणि लाल फुले घातली जातात, आणि ॐ सूर्याय नमः हा जप किंवा आदित्यहृदयाचे पठण केले जाते.
  • पूजेनंतर ही व्रतकथा ऐकली जाते आणि गूळ, गहू किंवा लाल फुलांचा नैवेद्य अर्पण केला जातो.
  • दिवसातून एकदा, सूर्यास्ताआधी जेवण केले जाते; अनेक घरांत हे जेवण बिनमिठाचे आणि बिनतेलाचे ठेवले जाते, आणि सूर्यास्तानंतर काही घेतले जात नाही.
  • या दिवशी गहू, गूळ, लाल वस्त्र, तांबे आणि गरजूंना जेवण देण्याची परंपरा आहे; संकल्पाचे रविवार पूर्ण झाल्यावर याच दानासह उद्यापन केले जाते.
  • ज्यांना बिनमिठाचा किंवा निर्जल उपवास जमत नाही, त्यांनी आपल्या तब्येतीनुसार फराळ किंवा एक वेळचे साधे जेवण घेऊन व्रत करावे.

स्रोत

रविवार व्रताची ही कथा व्रतकथा परंपरेत प्रचलित आहे, कोणत्याही पुराणाचा अध्याय नाही; तिची अनेक रूपे आढळतात, आणि काही पोथ्यांत शेवटी शेजारणीला राजाकडून दंड मिळतो, तर या संकलनात त्याच परंपरेतील ते रूप घेतले आहे ज्यात ती क्षमा मागते. सूर्याला अर्घ्य देण्याची परंपरा वैदिक काळापासून चालत आली आहे.

आणखी कथा

कथा पाहा आणि ऐका — मोफत ॲपडाउनलोडApp Store