லிங்கராஜர்: ஏகாம்ர க்ஷேத்திரமும் பிந்து சாகரமும்
புவனேஸ்வர், ஒடிசா

புவனேஸ்வரின் லிங்கராஜர் கோயிலில் சிவபெருமான் சுயம்பு லிங்கமாக வீற்றிருக்கிறார்; அவர் திரிபுவனேஸ்வரர், அதாவது மூவுலகின் தலைவர் என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்; புவனேஸ்வர் என்ற நகரின் பெயர் இதனுடன் தொடர்புடையது. இந்தப் பழமையான பூமி ஏகாம்ர க்ஷேத்திரம் என்று அழைக்கப்படுகிறது; இது குப்த காசி என்றும் கருதப்படுகிறது. லிங்கராஜர் ஹரிஹர வடிவில் வழிபடப்படுவதால், இங்கே வில்வ இலையுடன் துளசியும் சாற்றப்படுகிறது.
கதைப்படி, திருமணத்துக்குப் பின் சிவபெருமானும் பார்வதி தேவியும் காசியில் வசித்து வந்தார்கள். காலப்போக்கில் காசியில் கூட்டமும் சந்தடியும் மிகவும் அதிகரித்ததால், தியானத்துக்கு ஓர் அமைதியான இடத்தைத் தேடச் சிவபெருமான் முடிவு செய்தார். அவர் கிழக்கு நோக்கிச் சென்று, உத்கல பூமியில் அடர்ந்த மாந்தோப்பு ஒன்றை அடைந்தார். அங்கே ஒரு பெரிய மாமரத்தின் அடியில் அவர் தியானத்தில் ஆழ்ந்தார். ஒரே ஒரு மாமரத்தின் காரணமாக இந்த இடம் ஏகாம்ரம் என்று அழைக்கப்பட்டது.

சிவபெருமான் பார்வதியிடம் சொல்லாமலே வந்திருந்தார். அன்னை அவரைத் தேடியபடியே அதே காட்டை வந்தடைந்தாள். காட்டுப் பசுக்கள் தாமாகவே ஒரு மாமரத்தடிக்கு வந்து ஓர் இடத்தில் பால் சொரிவதை அவள் கண்டாள். அங்கே ஒரு சுயம்பு லிங்கம் இருந்தது. தன் நாதர் இங்கேதான் இருக்கிறார் என்று பார்வதி புரிந்துகொண்டாள். அவள் ஓர் இடைச்சி, கோபாலினி வேடம் பூண்டு அதே காட்டில் வசித்து, பசுக்களுடன் இறைவனுக்குச் சேவை செய்யத் தொடங்கினாள்.

அந்தக் காட்டில் கீர்த்தி, வாசன் என்ற இரு வலிமையான அசுரர்கள் வாழ்ந்தார்கள். எந்த ஆணும் தங்களைக் கொல்ல முடியாது என்ற வரம் பெற்றிருந்ததால், அவர்கள் அச்சமின்றி அட்டூழியம் செய்தார்கள். அழகிய இடைச்சியைக் கண்டு இருவரும் மயங்கி, அவளை மணக்க வேண்டுமென்று பிடிவாதம் பிடித்தார்கள். என்ன செய்வது என்று பார்வதி சிவனிடம் கேட்டாள். சிவன் சொன்னார்: “இவர்களின் வரம் ஆணிடமிருந்து காக்கிறது, பெண்ணிடமிருந்து அல்ல; இவர்களின் முடிவு உன் கையால்தான்.”

அடுத்த முறை அசுரர்கள் வந்தபோது இடைச்சி சொன்னாள்: “என்னைத் தோள்களில் தூக்கிச் செல்பவரின் பேச்சையே நான் கேட்பேன்.” அகந்தையுடன் இருவரும் முன்வந்து தேவியைத் தோள்களில் தூக்கினார்கள். அப்போது தேவி தன் எடையைக் கூட்டத் தொடங்கினாள் — முழு பூமியின் பாரமும் அவர்கள் மீது இறங்கியது போல. அசுரர்கள் தடுமாறி, முழங்காலிட்டு விழுந்தார்கள்; தேவி அவர்களைத் தன் திருவடிகளால் பூமிக்குள் அழுத்தினாள். காடு மீண்டும் அமைதியும் அச்சமின்மையும் பெற்றது.

அதன் பின் தேவிக்குக் கடும் தாகம் எடுத்தது; ஆனால் அருகில் எங்கும் நீர் இல்லை. அப்போது சிவபெருமான் தம் திரிசூலத்தால் பூமியில் குத்தினார்; அங்கிருந்து நீர் பீறிட்டது. பிறகு அவர் எல்லாப் புண்ணிய நதிகளையும் தீர்த்தங்களையும் அழைத்தார்; ஒவ்வொரு தீர்த்தமும் அதில் தன் ஒவ்வொரு துளியைச் சேர்த்தது. துளித் துளியாக நிறைந்த அந்தப் பெரும் தடாகம் பிந்து சாகரம் என்று அழைக்கப்பட்டது. தேவி அதன் நீரை அருந்தித் தாகம் தணித்தாள்; அதன் நீரில் எல்லாத் தீர்த்தங்களின் புண்ணியமும் அடங்கியிருக்கிறது என்பது நம்பிக்கை.

அதன் பின் சிவனும் பார்வதியும் இந்த பூமியைத் தங்கள் இருப்பிடமாக்கிக்கொண்டார்கள். அந்தச் சுயம்பு லிங்கமே பின்னாளில் லிங்கராஜராக வழிபடப்பட்டது; இந்தப் பகுதியில் சிவன் கிருத்திவாசர் என்ற பெயராலும் அறியப்பட்டார். பின்னர் இங்கே பிரம்மாண்டமான கோயில் எழுந்தது; கலிங்கப் பாணிக் கோயில்களின் சிகரமாக அது கருதப்படுகிறது. லிங்கராஜரில் சிவன், விஷ்ணு இருவரின் தன்மையும் உள்ளதாகக் கருதப்படுவதால், அவர் ஹரிஹரர் என்று அழைக்கப்படுகிறார். சிவனுக்கும் விஷ்ணுவுக்கும் இடையே எந்த வேறுபாடும் இல்லை என்பதை இந்த வடிவம் சொல்கிறது.

இன்றும் பக்தர்கள் முதலில் பிந்து சாகரத்தில் நீராடியோ ஆசமனம் செய்தோ, பிறகு லிங்கராஜரைத் தரிசிக்கச் செல்வது மரபு. மகா சிவராத்திரி இரவில் கோயில் சிகரத்தில் மகாதீபம் ஏற்றப்படுகிறது; அதைத் தரிசித்த பிறகே பக்தர்கள் விரதத்தை முடிக்கிறார்கள். சந்தன யாத்திரையில் இறைவன் பிந்து சாகரத்தில் படகு உலா வருகிறார்; அசோகாஷ்டமியன்று ருகுணா ரத யாத்திரை நடக்கிறது. சிவனும் சக்தியும் சேர்ந்திருக்கும் இடத்தில் அதர்மம் நிலைக்க முடியாது என்பதை ஏகாம்ரத்தின் கதை சொல்கிறது. ஹர ஹர மகாதேவ.
மூலம்
புவனேஸ்வரின் தலபுராண மரபு; ஏகாம்ர புராணம் போன்ற க்ஷேத்திர மாஹாத்மிய நூல்கள் இதற்கு அடிப்படை என்று கருதப்படுகின்றன; கீர்த்தி, வாசா ஆகியோரின் கதையும் பிந்து சாகரின் கதையும் பல வடிவங்களில் சொல்லப்படுகின்றன; சிலவற்றில் சிவனே இந்த நிலத்தின் பெருமையைப் பார்வதிக்குக் கூறி அவளை இங்கு அழைத்து வருகிறார்.